൩൫. പരിക്ഖാരനിദ്ദേസവണ്ണനാ

൨൫൯-൬൦. ഛത്തേ അന്തോ ബഹി ച പഞ്ചവണ്ണേഹി സുത്തേഹി സിബ്ബിതുഞ്ച പണ്ണേ ഗിരികൂടഅഡ്ഢചന്ദാദിം ഛിന്ദിതുഞ്ച ന വട്ടതീതി സമ്ബന്ധോ. ഛത്തേതി താലപണ്ണേ ഛത്തേ. ഗിരികൂടം നാമ മകരദന്തകം, ആദി-സദ്ദേന താദിസം അഞ്ഞം വികാരരൂപം സങ്ഗഹിതം. ഘടകന്തി ഗേഹത്ഥമ്ഭേസു വിയ കയിരമാനം ഘടകം. ദണ്ഡേതി ഛത്തദണ്ഡേ. ലേഖാതി തഹിം തഹിം ദിന്നാ ലേഖാ. സാദിസന്തി ദീഘേന നിദ്ദിട്ഠം. ബുന്ദമ്ഹി മൂലേ.

൨൬൧. ഥിരത്ഥം ഛത്തേ ഏകവണ്ണേന സിബ്ബിതും വാ പഞ്ജരം വിനന്ധിതും വാ വട്ടതീതി സമ്ബന്ധോ. സിബ്ബിതുന്തി അന്തോ ബഹി ച സിബ്ബിതും. ഏകവണ്ണേനാതി നീലാദിനാ ഏകവണ്ണേന. പഞ്ജരന്തി ഛത്തദണ്ഡഗാഹകസലാകപഞ്ജരം. ഥിരത്ഥന്തി ഇമിനാ ന വണ്ണമട്ഠത്ഥായാതി ദസ്സേതി. ബന്ധിതും ദണ്ഡേ ലേഖാ വട്ടതീതി സമ്ബന്ധോ. ബന്ധിതുന്തി വാതപ്പഹാരേന അചലനത്ഥം ഛത്തമണ്ഡലികം രജ്ജുകേഹി ഗഹേത്വാ ബന്ധനത്ഥായ. ലേഖാവാതി വലയമിവ ഉക്കിരിത്വാ കതാ ലേഖാ ഏവ. വട്ടതീതി യദിപി ന ബന്ധതി, രജ്ജുകേഹി ബന്ധിതും യുത്തട്ഠാനത്താ വട്ടതി.

൨൬൨. ചീവരേ അന്തേ വാപി പട്ടമുഖേ വാപി വേണിപി വാ സങ്ഖലികാപി വാ അഞ്ഞം സൂചിവികാരം വാ പാളികണ്ണികആദികം കപ്പബിന്ദുവികാരമ്പി വാ ന ച കപ്പതീതി സമ്ബന്ധോ. അന്തേതി ചീവരപരിയന്തേ, അനുവാതേതി വുത്തം ഹോതി. പട്ടമുഖേതി പട്ടകോടിയം, ദ്വിന്നം പട്ടാനം സങ്ഘടിതട്ഠാനം സന്ധായേതം വുത്തം. വേണീതി വരകസീസാകാരേന സിബ്ബനം. സങ്ഖലികാതി ബിളാലബന്ധനാകാരേന സിബ്ബനം. അഞ്ഞം സൂചിവികാരം വാതി ചീവരമണ്ഡനത്ഥായ കയിരമാനം അഞ്ഞം യം കിഞ്ചി സൂചികമ്മവികാരം വാ. ടീകായം പന ‘‘സതപദിസദിസം അഞ്ഞം വാ സൂചിവികാരം ന കപ്പതീ’’തി സാമഞ്ഞേന വുത്തം. ‘‘ചീവരമണ്ഡനത്ഥായ നാനാസുത്തകേഹി സതപദിസദിസം സിബ്ബന്താ ആഗന്തുകപട്ടം ഠപേന്തി, അഞ്ഞമ്പി യം കിഞ്ചി സൂചികമ്മവികാരം കരോന്തി, സബ്ബം ന വട്ടതീ’’തി അട്ഠകഥായം വുത്തത്താ പന നാനാവണ്ണേഹി വാ ഹോതു, ഏകവണ്ണേന വാ ഹോതു, ചീവരമണ്ഡനത്ഥായ സംസിബ്ബന്താനം സൂചികമ്മവികാരം സന്ധായ വുത്തന്തി ചീവരേസു ഫാലിതട്ഠാനസ്സ ഥിരഭാവത്ഥം സതപദിസദിസമ്പി സിബ്ബിതും വട്ടതീതി അമ്ഹാകം ഖന്തി. പാളി-സദ്ദേന, കണ്ണിക-സദ്ദേന ച കപ്പ-സദ്ദലോപേന വാ ഉപചാരേന വാ പാളികപ്പാദയോവ ഗഹിതാ. പാളി ച കണ്ണികാ ച പാളികണ്ണികായോ, താ ആദി യസ്സ അഞ്ഞസ്സ താദിസസ്സാതി വിഗ്ഗഹോ. തത്ഥ നീലാവളിആദിസണ്ഠാനായ ബിന്ദുപന്തിയാ യഥാ സോഭതി, തഥാ കയിരമാനോ പാളികപ്പോ. തഥേവ ബിന്ദുസമൂഹേ കത്ഥചി ദസ്സേത്വാ കയിരമാനോ കണ്ണികകപ്പോ.

൨൬൩. ഗണ്ഠിപാസകപട്ടാതി ഗണ്ഠിനോ ച പാസകസ്സ ച പതിട്ഠാനട്ഠാനേ ഠപേതബ്ബാ പട്ടാ. വട്ടതീതി ഏത്ഥ ‘‘ഗണ്ഠിപാസകാ’’തി കത്വാ ‘‘ചതുകോണാവ വട്ടന്തീ’’തി അത്ഥതോ വചനം വിപല്ലാസേത്വാ യോജേതബ്ബം. അഗ്ഘിയന്തി ചേതിയസണ്ഠാനേന സിബ്ബനം. മൂലേ ച അഗ്ഗേ ച ഏകസദിസം കത്വാ മുഗ്ഗരാകാരേന സിബ്ബനം മുഗ്ഗരോ. വികാരന്തി വികാരോ, ലിങ്ഗവിപല്ലാസേന വുത്തം. ഏത്ഥാതി ഗണ്ഠിപാസകപട്ടേസു.

൨൬൪. കോണസുത്താതി നപുംസകനിദ്ദേസോ, ഗണ്ഠിപാസകപട്ടാനം കോണേഹി നീഹടസുത്തകോടിയോ. പീളകാതി താനിയേവ നിവത്തേത്വാ പീളകാകാരേന കതാനി. ദുവിഞ്ഞേയ്യാവാതി തേസം അന്തേസു ഏകവാരം ഗണ്ഠികരണേന വാ പുന നിവത്തേത്വാ സിബ്ബനേന വാ ദുവിഞ്ഞേയ്യാ ഏവ. ഗന്ധം തേലം വാതി ഗന്ധം വാ തേലം വാ. കഞ്ചികപിട്ഠഖലികആദീനിപി വട്ടന്തി.

൨൬൫. മണിനാതി മസാരഗല്ലാദിപാസാണേന. ന ച ഘട്ടേയ്യാതി നേവ ഘട്ടേയ്യ. അഞ്ഞേന വാതി മുഗ്ഗരമുസലാദിനാ. അംസബദ്ധകകായബന്ധനാനി പന തഥാ കാതും വട്ടതി. ദോണിയം കത്വാ ന ച ഘംസേയ്യാതി പക്കരജനാകിരണദോണിയം ഠപേത്വാ ഭൂമിയം ജണ്ണുകാനി നിഹന്ത്വാ ഇതോ ചിതോ ച ആവിജ്ഝിത്വാ നേവ ഘംസേയ്യാതി അത്ഥോ.

൨൬൬-൭. കണ്ണകോണകസുത്താനീതി ചീവരരജനകാലേ ലഗ്ഗനത്ഥായ അനുവാതേ ചതൂസു കോണേസു ച പാസകം കത്വാ ബന്ധിതാനി സുത്താനി, യാനി ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, കണ്ണസുത്തക’’ന്തി (മഹാവ. ൩൪൪) ഏവം അനുഞ്ഞാതാനി. കണ്ണസങ്ഖാതാ കോണാ കണ്ണകോണകാ, തേസു സുത്താനി. ഗണ്ഠികപാസകപട്ടേസു പന കണ്ണകോണകസുത്താനം ദുവിഞ്ഞേയ്യാനമേവ കപ്പിയതാ ഹേട്ഠാ വുത്താതി ചീവരേ രത്തേയേവ തേസം ഛിന്ദിതബ്ബതാ നത്ഥി, കണ്ണകോണകസുത്താനം ഛിന്ദിതബ്ബതായ വുത്തത്താ അനുവാതേഹി നിക്ഖമിതസുത്താനിപി ഛിന്ദിതബ്ബാനീതി വേദിതബ്ബം. ധമ്മകരണേ ഛത്തവട്ടിയം ലേഖം ഠപേത്വാ ലേഖാ ന വട്ടതീതി യോജനാ. ഛത്തവട്ടിയന്തി ഛത്തസ്സ മുഖവട്ടിയം. ലേഖാതി ഉപരി വാ ഹേട്ഠാ വാ കുച്ഛിയം വാ അഞ്ഞാ ലേഖാ. കുഞ്ചികായ ച പിപ്ഫലേ ച മണികാ ച പീളകാ ച ന വട്ടന്തീതി സമ്ബന്ധോ. മണികാതി ഏകാ വട്ടമണി. പീളകാതി സാസപമത്തികാ മുത്തരാജിസദിസാ ബഹുവട്ടലേഖാ. ദണ്ഡമ്ഹീതി പിപ്ഫലദണ്ഡകേ.

൨൬൮-൯. അരണിയം മാലാദി ച പത്തമണ്ഡലേ ഭിത്തികമ്മഞ്ച ന വട്ടതീതി സമ്ബന്ധിതബ്ബം. അരണിയന്തി ഉത്തരാരണി അധരാരണി അരണിധനുകഞ്ച സാമഞ്ഞേന ഗഹിതം. പത്തമണ്ഡലേതി തിപുസീസാദിമയേ പത്തമണ്ഡലേ. ഏത്ഥ പന മകരദണ്ഡകം വട്ടതി. ഹേട്ഠാതി കത്തരയട്ഠിയാ ഹേട്ഠാ. ഉദ്ധന്തി തസ്സായേവ ഉപരി.

൨൭൦-൩. സമ്മുഞ്ജനിമ്ഹീതി സമ്മുഞ്ജനിയാ ലിങ്ഗവിപല്ലാസോ. അവാരിതന്തി ഇത്ഥിരൂപം പന വാരിതം. സോവണ്ണമയമ്പീതി സുവണ്ണമയമ്പി. വിസാണനാളി നാമ വിസാണമയാ നാളി. ഏത്ഥ പന അവുത്താനിപി യാനി കാനിചി ആരകണ്ഡകദന്തകട്ഠഛേദനപാനീയഘടപാനീയഉളുങ്കചുണ്ണഭാജനാദീനി വുത്താനം അനുലോമാനീതി വേദിതബ്ബാനി. യോ പനേത്ഥ വിനയഞ്ഞൂ താദിസം പരിക്ഖാരം ദിസ്വാ ഛിന്ദേയ്യ വാ ഛിന്ദാപേയ്യ വാ, അനുപവജ്ജോ സോതി വേദിതബ്ബന്തി.

പരിക്ഖാരനിദ്ദേസവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.