൩൦. വത്തനിദ്ദേസവണ്ണനാ

൨൧൩. സഉപാഹനോ…പേ… ചീവരം സീസേ കരിത്വാ വാ ആഗന്തുകോ ആരാമം ന പവിസേതി സമ്ബന്ധോ. സഛത്തോതി സീസേ കതഛത്തേന സഛത്തോ. ഓഗുണ്ഠിതോതി സസീസം പാരുപിതോ. ‘‘പരിക്ഖിത്തസ്സ വിഹാരസ്സ പരിക്ഖേപോ, അപരിക്ഖിത്തസ്സ പരിക്ഖേപാരഹട്ഠാന’’ന്തി വുത്തം ഉപചാരസീമാസമീപം പത്വാ ഉപാഹനാഓമുഞ്ചനാദിസബ്ബം കത്വാ ആരാമോ പവിസിതബ്ബോതി അയമേത്ഥ ബ്യതിരേകലദ്ധോ അത്ഥോ.

൨൧൪. പാനീയേന പാദേ ന ധോവേയ്യാതി സമ്ബന്ധോ. പടിക്കമനം പത്വാ ഏകമന്തേ പത്തചീവരം നിക്ഖിപിത്വാ പതിരൂപേ നിസജ്ജ പുച്ഛിത്വാ പാനീയം പാതബ്ബം, പരിഭോജനീയേന യഥാവുത്തം പാദാ ധോവിതബ്ബാതി അധിപ്പായോ. വുഡ്ഢതരേ ആവാസികേപി ച അഭിവാദേയ്യാതി ഇമിനാ വസ്സം പുച്ഛിത്വാ നവകേന ആവാസികേന അഭിവാദാപേതബ്ബന്തി ദീപേതി. പുച്ഛേയ്യ സയനാസനന്തി ‘‘കതമം സേനാസനം പാപുണാതി, അജ്ഝാവുത്ഥം അനജ്ഝാവുത്ഥം വാ’’തി സേനാസനം പുച്ഛേയ്യ. ഇദഞ്ച പുച്ഛായ ലക്ഖണവചനം. തസ്മാ ആവാസികവത്തേ വുത്തമജ്ഝാവുത്ഥാദികഞ്ച പുച്ഛിതബ്ബം. സചേ ‘‘അനജ്ഝാവുത്ഥ’’ന്തി വദന്തി, കവാടം ആകോടേത്വാ മുഹുത്തം ആഗമേത്വാ ഘടികം ഉഗ്ഘാടേത്വാ കവാടം പണാമേത്വാ ബഹി ഠിതേന ഉല്ലോകേത്വാ പവിസിത്വാ സബ്ബം സേനാസനവത്തം കാതബ്ബം. ആഗന്തുകവത്തം.

൨൧൫-൬. ഗമികോ പക്കമേയ്യാതി സമ്ബന്ധോ. ‘‘പടിസാമേത്വാ’’തിആദീനിമസ്സ പുബ്ബകിരിയാപദാനി. ദാരുമത്തികഭണ്ഡകന്തി ഏത്ഥ മഞ്ചപീഠാദിദാരുഭണ്ഡം രജനഭാജനാദിമത്തികാഭണ്ഡം. പടിസാമേത്വാതി അത്ഥി ചേ അനോവസ്സകേ സണ്ഠപേത്വാ. ഥകേത്വാനാതി ദ്വാരവാതപാനേഹി പിധായ. സാധുകം സങ്ഗോപേത്വാനാതി ചതൂസു പാസാണേസു മഞ്ചം പഞ്ഞപേത്വാ മഞ്ചേ മഞ്ചസ്സ, പീഠേ പീഠസ്സ ആരോപനേന സേനാസനസ്സ ഉപരൂപരി പുഞ്ജകരണേന സാധുകം സങ്ഗോപനം കത്വാ. ന ചാതി നേവ. ഗമികവത്തം.

൨൧൭-൮. ആവാസികോതി ഇദം ‘‘പഞ്ഞപേയ്യാ’’തിആദീനം കത്തുപദം. നവകമ്മകരണാദിഭാരനിത്ഥരണതായ ആവാസോ വിഹാരോ അസ്സ അത്ഥീതി ആവാസികോ. യസ്സ പന കേവലം വിഹാരേ നിവാസനമത്തം അത്ഥി, സോ നേവാസികോ. ഉഭോപി തേ ഇധ ആവാസിക-സദ്ദേന സങ്ഗഹിതാ. പാദോദപ്പഭുതിന്തി ഏത്ഥ പഭുതി-സദ്ദേന പാദപീഠപാദകഥലികാനം ഗഹണം. പച്ചുഗ്ഗന്ത്വാന പത്തചീവരം ഗണ്ഹേയ്യാതി യോജനാ. പഞ്ഞപേ സയനാസനന്തി ‘‘ഏതം തുമ്ഹാകം സേനാസനം പാപുണാതീ’’തി ഏവം സയനാസനം പഞ്ഞപേയ്യ, പകാസേയ്യാതി വുത്തം ഹോതി.

൨൧൯. അജ്ഝാവുത്ഥന്തി പുബ്ബേ ഭിക്ഖൂഹി നിവുത്ഥം. ഗോചരാഗോചരം വദേതി ‘‘ഭിക്ഖാചാരഗാമോ ദൂരോ, ആസന്നോ’’തി വാ, ‘‘കാലസ്സേവ പിണ്ഡായ ചരിതബ്ബം, ദിവാ വാ’’തി ഏവം ഗോചരഞ്ച, ‘‘മിച്ഛാദിട്ഠികാനം വാ ഗാമോ, പരിച്ഛിന്നഭിക്ഖോ വാ’’തിആദിനാ അഗോചരഞ്ച വദേയ്യാതി അത്ഥോ. വച്ചപസ്സാവട്ഠാനാനീതിആദീനിപി ‘‘വദേ’’തി ഇമസ്സേവ കമ്മവചനാനി. സേഖസമ്മുതിന്തി യസ്സ സദ്ധസ്സ കുലസ്സ സങ്ഘോ സേഖസമ്മുതിം ദേതി, തം കുലഞ്ച.

൨൨൦. പവേസനിക്ഖമേ കാലന്തി ‘‘കേസുചി ഠാനേസു വാളമിഗാ വാ അമനുസ്സാ വാ ഹോന്തി, ഇമം കാലം പവിസിതബ്ബം നിക്ഖമിതബ്ബഞ്ചാ’’തി ഏവം പവേസനിക്ഖമേ ച കാലം. ഏതം പന ആസനപഞ്ഞപനാദികം സബ്ബം വത്തം വുഡ്ഢതരേ ആഗതേ ചീവരകമ്മാദിം വാ നാതിഗിലാനസ്സ ഭേസജ്ജം വാ ഠപേത്വാപി കാതബ്ബം. മഹാഗിലാനസ്സ പന ഭേസജ്ജമേവ കാതബ്ബം. ചേതിയങ്ഗണവത്തം കരോന്തേനാപി തസ്സ വത്തം കാതും ആരഭിതബ്ബം. പണ്ഡിതോ ഹി ആഗന്തുകോ ‘‘കരോഹി താവ ഭേസജ്ജം, ചേതിയങ്ഗണം സമ്മജ്ജാഹീ’’തി ച വദേയ്യ. അപിച ബീജനേന ബീജിതബ്ബോ, പാദാപിസ്സ ധോവിതബ്ബാ, തേലേന മക്ഖിതബ്ബാ. പിട്ഠി ചേ ആഗിലായതി, സമ്ബാധേതബ്ബാ. നവകസ്സ പന ആഗന്തുകസ്സ ‘‘ഇദമാസനം, ഏത്ഥ നിസീദാ’’തിആദിനാ ആചിക്ഖിതബ്ബന്തി ദസ്സേന്തോ ‘‘നിസിന്നോയേവാ’’തിആദിമാഹ. നിസിന്നോയേവാതി ഇമിനാ ‘‘ഠിതോയേവാ’’തിആദിം ഉപലക്ഖേതി. സമുദ്ദിസേതി ആദരേന വദേയ്യ. ആവാസികവത്തം.

‘‘വത്ത’’ന്തി പന സാമഞ്ഞേന നിദ്ദിട്ഠത്താ ന ഥേരേ ഭിക്ഖൂ അതിഅല്ലീയിത്വാ നിസീദിതബ്ബം, മഹാഥേരസ്സ നിസിന്നാസനതോ ഏകം ദ്വേ ആസനാനി ഠപേത്വാ ‘‘നിസീദാ’’തി വുത്തേ നിസീദിതബ്ബം, ന നവാപി ഭിക്ഖൂ ആസനേന പടിബാഹിതബ്ബാ, ന സങ്ഘാടിം ഓത്ഥരിത്വാ നിസീദിതബ്ബം, സദ്ദം അകത്വാ ഉദകകിച്ചം കാതബ്ബം, യഥാ സൂപസ്സ ഓകാസോ ഹോതി, ഏവമത്തായ ഓദനോ ഗണ്ഹിതബ്ബോ, ഥേരേന ഭിക്ഖുനാ ‘‘ഠപേത്വാ അപ്പകം ഓദനാദികം സബ്ബം സബ്ബേസം സമകം സമ്പാദേഹീ’’തി വത്തബ്ബം, ന താവ ഥേരേന ഭുഞ്ജിതബ്ബം, ഭുത്താവിനാ ന താവ ഉദകം പടിഗ്ഗഹേതബ്ബം, ഭത്തഗ്ഗതോ നിവത്തന്തേഹി യഥാനുരൂപം നിക്ഖമിത്വാ വിരളായ പാളിയാ ഗന്തബ്ബന്തി ഏവമാദികഞ്ച തദനുരൂപം സേഖിയവത്തഞ്ച സമ്പാദേതബ്ബന്തി ഇദം ഭത്തഗ്ഗവത്തഞ്ച സാധുകം അതരമാനേന ഗാമോ പവിസിതബ്ബോ, ‘‘ഇമിനാ പവിസിസ്സാമി, ഇമിനാ നിക്ഖമിസ്സാമീ’’തി നിവേസനം പവിസന്തേന സല്ലക്ഖേതബ്ബം, നാതിസഹസാ പവിസിതബ്ബം, നാതിസഹസാ നിക്ഖമിതബ്ബം, നാതിദൂരേ നച്ചാസന്നേ ഠാതബ്ബം, നാതിചിരം ഠാതബ്ബം, നാതിലഹുകം നിവത്തിതബ്ബം, ദാതുകാമതാകാരം ഞത്വാ ഠാതബ്ബം, യോ പഠമം ഗാമതോ പടിക്കമതി, തേന ആസനപഞ്ഞപനാദി സബ്ബം കാതബ്ബം, യോ പച്ഛാ, തേന ആസനുദ്ധരണാദി സബ്ബം കാതബ്ബന്തി ഏവമാദികഞ്ച തദനുരൂപം സേഖിയവത്തഞ്ച സമ്പാദേതബ്ബന്തി ഇദം പിണ്ഡചാരികവത്തഞ്ച കാതബ്ബം.

സേനാസനട്ഠാനേ സബ്ബം വത്തഞ്ച സമ്പാദേത്വാ തതോ നിക്ഖമിത്വാ സാധുകം നിവാസേത്വാ പാരുപിത്വാ ച അതരമാനേന ഗാമോ പവിസിതബ്ബോതിആദി സബ്ബം പിണ്ഡചാരികവത്തം കാതബ്ബം. പാനീയപരിഭോജനീയഅഗ്ഗിഅരണിസഹിതകത്തരദണ്ഡാ ഉപട്ഠപേതബ്ബാ, നക്ഖത്തപദാനി സകലാനി വാ ഏകദേസാനി വാ ഉഗ്ഗഹേതബ്ബാനി, ദിസാകുസലേന ഭവിതബ്ബന്തി ഇദം ആരഞ്ഞികവത്തഞ്ച ഉദ്ദിട്ഠംയേവ ഹോതീതി അവഗന്തബ്ബന്തി.

വത്തനിദ്ദേസവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.