൧൪. ഭൂമിനിദ്ദേസവണ്ണനാ

൧൩൬. ഇദാനി ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ചതസ്സോ കപ്പിയഭൂമിയോ ഉസ്സാവനന്തികം ഗോനിസാദികം ഗഹപതിം സമ്മുതി’’ന്തി (മഹാവ. ൨൯൫) ഏവം വുത്താ ചതസ്സോ കപ്പിയഭൂമിയോ ദസ്സേതും ‘‘സമ്മുതുസ്സാവനന്താ ചാ’’തിആദിമാഹ. യാസൂതി കപ്പിയഭൂമീസു (കങ്ഖാ. അട്ഠ. സന്നിധികാരകസിക്ഖാപദവണ്ണനാ).

൧൩൭. ഇദാനി യത്ഥ കപ്പിയകുടി ഇച്ഛിതബ്ബാ, തം ദസ്സേതും ‘‘വാസത്ഥായാ’’തിആദിമാഹ. വാസത്ഥായാതി ഇമിനാ കോട്ഠാഗാരഭത്തസാലാചേതിയഘരസമ്മുഞ്ജനീമാളകാദി യം യം അഞ്ഞമ്പി വാസത്ഥായ കരീയതി, തത്ഥ തത്ഥ കപ്പിയകുടികരണകിച്ചം നത്ഥീതി ദീപിതം ഹോതി. ഭോജനസാലാ പന സേനാസനമേവ, തസ്മാ തത്ഥ കാതബ്ബാ ഏവാതി വദന്തി. സങ്ഘികേവേകസന്തകേതി ഏത്ഥ ഏകസന്തകോ ഉപസമ്പന്നസന്തകോവ വേദിതബ്ബോ.

൧൩൮. ഇദാനി കത്തബ്ബാകാരം ദസ്സേതും ‘‘ഗേഹേ’’തിആദിമാഹ. തത്ഥ സങ്ഘസ്സ വാ ഏകസ്സ വാ ഗേഹേ വിഹാരേ കരിയമാനേ ഏവം ഈരയം ‘‘കപ്പിയകുടിം കരോമ, കപ്പിയകുടിം കരോമാ’’തി വാ ‘‘കപ്പിയകുടി കപ്പിയകുടീ’’തി വാ വദന്തോ പഠമിട്ഠകത്ഥമ്ഭാദിം ഠപേയ്യ, ഏവം കതാ ഉസ്സാവനന്തികാ നാമ, ഏവം ഉദാഹരിതവചനന്തികാതി അത്ഥോ.

൧൩൯. യേഭുയ്യേന വാ അപരിക്ഖിത്തോ, സകലോപി വാ അപരിക്ഖിത്തോ ആരാമോ ‘‘ഗോനിസാദീ’’തി വുച്ചതീതി സമ്ബന്ധോ. ഏത്ഥ പന സേനാസനേസു പരിക്ഖിത്തേസുപി ആരാമേ അപരിക്ഖിത്തേ കപ്പിയകുടികരണകിച്ചം നത്ഥി. സമ്മുതിം കരോന്തേഹി കതം പരിയോസിതം ‘‘ഇമം വിഹാരം അഡ്ഢയോഗം പാസാദം ഹമ്മിയം ഗുഹം തിണകുടികം മണ്ഡപ’’ന്തി തേസം നാമം ഗഹേത്വാ തസ്സാ കുടിയാ ഹത്ഥപാസേ വാ ഠത്വാ, തസ്സാ അന്തോ വാ പവിസിത്വാ വുത്തനയേനേവ ഞത്തിദുതിയകമ്മവാചായ സമ്മന്നിതബ്ബം.

൧൪൦. ‘‘ഭിക്ഖും ഠപേത്വാ അഞ്ഞേഹീ’’തി വചനതോ സേസസഹധമ്മികേഹിപി ദേവമനുസ്സേഹിപി അഞ്ഞേഹി കപ്പിയകുടിയാ അത്ഥായ ദിന്നോ വാ തേസം സന്തകോ വാ ഗേഹോ ‘‘ഗഹപതീ’’തി മതോ ഞാതോതി അത്ഥോ, സങ്ഘസന്തകഞ്ച ഭിക്ഖുസന്തകഞ്ച ഠപേത്വാ സബ്ബേസം ഗേഹോ ഗഹപതീതി അധിപ്പായോ.

൧൪൧. സപ്പിആദീഹി മിസ്സിതന്തി സപ്പിആദീഹി പഞ്ചഹി ച ഹലിദ്ദിസിങ്ഗിവേരാദിയാവജീവികേന ചാതി അത്ഥോ. വജേയ്യ അന്തോവുത്ഥത്തന്തി ഏത്ഥ യാവകാലികയാമകാലികസങ്ഖാതം പുരിമകാലികദ്വയം സങ്ഘികം വാ ഭിക്ഖുസ്സ വാ ഭിക്ഖുനിയാ വാ സന്തകം സയം കപ്പിയകുടിയാ വുത്ഥമ്പി ഇതരേഹി അകപ്പിയകുടിയാ വുത്ഥേഹി മിസ്സിതം അന്തോവുത്ഥഭാവം ആഗച്ഛേയ്യാതി അത്ഥോ.

൧൪൨. തേഹേവാതി അകപ്പിയകുടിയം വുത്ഥസപ്പിതേലാദീഹി. സാമപാകതന്തി സാമംപക്കഭാവം ഗച്ഛതീതി അത്ഥോ.

൧൪൩-൪. ഇമാ പന കപ്പിയകുടിയോ യദാ ജഹിതവത്ഥുകാ ഹോന്തി, തം ദസ്സേതും ‘‘ഉസ്സാവനന്തികാ’’തിആദിമാഹ. സചേ ഥമ്ഭേ വാ ഭിത്തിപാദേ വാ പരിവത്തേന്തി, യോ യോ ഠിതോ, തത്ഥ തത്ഥ പതിട്ഠാതി, ഏതേനുപായേന സബ്ബേസു പരിവത്തേസുപി ന വിജഹിതവത്ഥുകാവ ഹോതീതി അത്ഥോ. പരിക്ഖിത്തേ ഗോനിസാദി വിജഹിതവത്ഥുകാ. സേസാ ഛദനവിബ്ഭമാതി ഛദനവിനാസാ ജഹിതവത്ഥുകാ ഹോന്തീതി അധിപ്പായോ. ഭൂമിവിനിച്ഛയോ.

ഭൂമിനിദ്ദേസവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.