൯. രതനവഗ്ഗോ

൧. അന്തേപുരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

അസയനിഘരേതി പരിക്ഖിത്തസ്സ ബഹിഭൂതേസു രുക്ഖമൂലാദീസു. ‘‘സചേ ഖത്തിയോവ ഹോതി, നാഭിസിത്തോ, അഭിസിത്തോവ ഹോതി, ന ഖത്തിയോ, രക്ഖതീ’’തി ആചരിയോ ‘‘ഖത്തിയതാ, അഭിസിത്തതാ’’തി ആപത്തിയാ അങ്ഗഭാവേന വുത്തത്താ. സമുട്ഠാനാദീനി പഠമകഥിനസദിസാനി, ഇദം പന കിരിയാകിരിയ’’ന്തി പാഠോ.

അന്തേപുരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൨. രതനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

സബ്ബോപി കഥാമഗ്ഗോ ഭണ്ഡാഗാരികസീസേന നിക്ഖിപനം, ഗോപനഞ്ച പടിക്ഖിപിത്വാ പവത്തോ.

രതനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൩. വികാലഗാമപ്പവേസനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

‘‘സന്തം ഭിക്ഖു’’ന്തി ച ‘‘അനാപുച്ഛാ’’തി ച ‘‘തഥാരൂപാ അച്ചായികാതി ച ഇമാതി ഏത്ഥ തിസ്സോ’’തി പാഠോ. ‘‘സമുട്ഠാനാദീനി കഥിനസദിസാനി, ഇദം പന കിരിയാകിരിയ’’ന്തി പാഠോ.

വികാലഗാമപ്പവേസനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൪. സൂചിഘരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

തം അസ്സാതി തം ഭേദനകം അസ്സ പാചിത്തിയസ്സ അത്ഥി പഠമം ഭേദനം കത്വാ പച്ഛാ ദേസേതബ്ബത്താ. ഏസ നയോ ഇതരേസുപി. വാസിജടേതി വാസിദണ്ഡകേ.

സൂചിഘരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൫. മഞ്ചപീഠസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

അട്ഠങ്ഗുലപാദകന്തി ഭാവനപുംസകം. തുലാസങ്ഘാതേ ഠപനമേവ അട്ടകരണം.

മഞ്ചപീഠസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൬. തൂലോനദ്ധസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

കിഞ്ചാപി പടിലാഭേയേവ പാചിത്തിയം വിയ ദിസ്സതി, പരിഭോഗേ ഏവ പന ആപത്തി ദട്ഠബ്ബാ. ‘‘അഞ്ഞേന കതം പടിലഭിത്വാ പരിഭുഞ്ജതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തി (പാചി. ൫൨൯) വചനം ഏത്ഥ സാധകം.

തൂലോനദ്ധസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൭. നിസീദനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

കിഞ്ചാപി നിസീദനസ്സ ജാതി ന ദിസ്സതി ഏത്ഥ, തഥാപി ചീവരക്ഖന്ധകേ അനുഞ്ഞാതത്താ, ‘‘നവ ചീവരാനി അധിട്ഠാതബ്ബാനീ’’തി ഏത്ഥ ച പരിയാപന്നത്താ ചീവരജാതി ഏവസ്സ ജാതീതി വേദിതബ്ബം. ‘‘ലാഭേ സദസം, അലാഭേ അദസമ്പി വട്ടതീ’’തി ഏകേ, തം ന യുത്തം ‘‘നിസീദനം നാമ സദസം വുച്ചതീ’’തി (പാചി. ൫൩൧-൫൩൨) തസ്സ സണ്ഠാനനിയമനതോ.

നിസീദനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

രതനവഗ്ഗോ നവമോ.

സുദ്ധപാചിത്തിയവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.