൫. അചേലകവഗ്ഗോ

൧. അചേലകസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

അചേലകാദയോ യസ്മാ, തിത്ഥിയാവ മതാ ഇധ;

തസ്മാ തിത്ഥിയനാമേന, തികച്ഛേദോ കതോ തതോ.

അതിത്ഥിയസ്സ നഗ്ഗസ്സ, തഥാ തിത്ഥിയലിങ്ഗിനോ;

ഗഹട്ഠസ്സാപി ഭിക്ഖുസ്സ, കപ്പതീതി വിനിച്ഛയോ.

അതിത്ഥിയസ്സ ചിത്തേന, തിത്ഥിയസ്സ ച ലിങ്ഗിനോ;

സോതാപന്നാദിനോ ദാതും, കപ്പതീതീധ നോ മതി.

അചേലകസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൩. സഭോജനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

അനുപവിസിത്വാ നിസീദനചിത്തേന സചിത്തകതാതി വേദിതബ്ബാ.

സഭോജനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൪-൫. രഹോപടിച്ഛന്നരഹോനിസജ്ജസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ചതുത്ഥം പഠമാനിയതേ, പഞ്ചമം ദുതിയാനിയതേ വുത്തനയമേവ. ഇധ പഞ്ചമം ഉപനന്ദസ്സ ചതുത്ഥം ഹോതി.

രഹോപടിച്ഛന്നരഹോനിസജ്ജസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൬. ചാരിത്തസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

സഭത്തോ സമാനോതി നിമന്തനഭത്തോതി പോരാണാ. സന്തം ഭിക്ഖും, അനാപുച്ഛാ, പുരേഭത്തം പച്ഛാഭത്തം, അഞ്ഞത്ര സമയാതി അയമേത്ഥ ചതുബ്ബിധാ അനുപഞ്ഞത്തി. തത്ഥ സമയാ ദ്വേ സമയാ. ഭത്തിയഘരന്തി നിമന്തിതസ്സ ഘരം വാ സലാകാഭത്താദിദായകാനം വാ ഘരം. ‘‘സമുട്ഠാനാദീനി പഠമകഥിനസദിസാനി, ഇദം പന കിരിയാകിരിയ’’ന്തി പാഠോ, ‘‘ഇധ നിമന്തനാ അകപ്പിയനിമന്തനാ’’തി ഏകേ.

പുരേഭത്തഞ്ച പിണ്ഡായ, ചരിത്വാ യദി ഭുഞ്ജതി;

സിയാ പരമ്പരാപത്തി, പച്ഛാഭത്തം ന സാ സിയാ.

പച്ഛാഭത്തഞ്ച ഗമികോ, പുബ്ബഗേഹം യദി ഗച്ഛേ;

ഏകേ ആപത്തിയേവാതി, അനാപത്തീതി ഏകച്ചേ.

കുലന്തരസ്സോക്കമനേ, ആപത്തിമതയോ ഹി തേ;

സമാനഭത്തപച്ചാസാ, ഇതി ആഹു ഇധാപരേ.

മതാ ഗണികഭത്തേന, സമേന്തി നം നിമന്തനേ;

വിസ്സജ്ജനം സമാനന്തി, ഏകേ സമ്മുഖതാപരേ.

സന്നിട്ഠാനത്ഥികേഹേവ, വിചാരേതബ്ബഭേദതോ;

വിഞ്ഞൂ ചാരിത്തമിച്ചേവ, സിക്ഖാപദമിദം വിദൂ. (വജിര. ടീ. പാചിത്തിയ ൨൯൪);

ചാരിത്തസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൭. മഹാനാമസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

പണീതഭോജനസിക്ഖാപദേ ‘‘മഹാനാമസിക്ഖാപദേന കാരേതബ്ബോ’’തി (കങ്ഖാ. അട്ഠ. പണീതഭോജനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ) യം വുത്തം, തസ്സത്ഥോ സങ്ഘവസേന പവാരിതേ ഭേസജ്ജത്ഥായ സപ്പിആദിഭേസജ്ജപഞ്ചകം വിഞ്ഞാപേതി ചേ, ‘‘നഭേസജ്ജേന കരണീയേന ഭേസജ്ജം വിഞ്ഞാപേതീ’’തി (പാചി. ൩൦൯) വചനേന പാചിത്തിയന്തി (വജിര. ടീ. പാചിത്തിയ ൩൧൦) ലിഖിതം. ‘‘തയാ ഇമിനാവ പവാരിതമ്ഹാ, അമ്ഹാകഞ്ച ഇമിനാ ച ഇമിനാ ച അത്ഥോ’’തി യഥാഭൂതം ആചിക്ഖിത്വാ വിഞ്ഞാപേതും ഗിലാനോവ ലഭതി, ന ഇതരോതി ച, ‘‘അഞ്ഞസ്സ അത്ഥായാ’’തി അസ്സ ഞാതകപ്പവാരിതേ, അത്തനോ വാ ഞാതകപ്പവാരിതേതി അത്ഥോതി ച, ‘‘അപരിയന്തപ്പവാരണായ പവാരിതേ’’തി സങ്ഘവസേന, പുഗ്ഗലവസേന ച പവാരേത്വാ ദായകാ. തസ്മാ ‘‘സങ്ഘപ്പവാരണതാ’’തി വത്വാ ‘‘പുഗ്ഗലപ്പവാരണതാ’’തി ന വുത്തന്തി ച, ‘‘പരിയന്താതിക്കമോ’’തി വചനേന ഗിലാനോ ഗഹിതോ, തസ്മാ ‘‘ഗിലാനാഗിലാനതാ’’തി ന വുത്തം. ഏവം സന്തേപി ‘‘സങ്ഘപ്പവാരണായ പവാരണതാ’’തി പാഠോതി ച ലിഖിതം, വീമംസിതബ്ബം.

മഹാനാമസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൮. ഉയ്യുത്തസേനാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ഹത്ഥിആദീസു ഏകമേകന്തി അന്തമസോ ഏകപുരിസാരുള്ഹഹത്ഥിമ്പി, ഏകം സരഹത്ഥം പുരിസമ്പി. സമുട്ഠാനാദീനി ഏളകലോമസദിസാനി, ഇദം പന ലോകവജ്ജം, അകുസലചിത്തം തിവേദന’’ന്തി പാഠോ.

ഉയ്യുത്തസേനാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൯. സേനാവാസസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

കേനചി പലിബുദ്ധസ്സാതി വേരികേന വാ ഇസ്സരേന വാ കേനചി രുദ്ധസ്സ. സേനാപരിക്ഖേപേന വാ പരിക്ഖേപാരഹട്ഠാനേന വാ സഞ്ചരണട്ഠാനപരിയന്തേന വാ പരിച്ഛിന്ദിതബ്ബാ.

സേനാവാസസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

അചേലകവഗ്ഗോ പഞ്ചമോ.