൬. ഏളകലോമസിക്ഖാപദവണ്ണനാ
‘‘അദ്ധാനമഗ്ഗപ്പടിപന്നസ്സാ’’തി ഇമിനാ പകതിയാ ദീഘമഗ്ഗം പടിപന്നസ്സ ഉപ്പന്നാനിപി തിയോജനപരമമേവ ഹരിതബ്ബാനി, പഗേവ അപ്പടിപന്നസ്സാതി ദസ്സേതി. പടിപന്നസ്സ ചേ, അദ്ധാനം നാമ പടിപന്നസ്സ അകാമാ വസ്സംവുട്ഠഭിക്ഖുനിയാ മഗ്ഗപ്പടിപത്തി വിയാതി ദസ്സേതി. അദ്ധാനമഗ്ഗപ്പടിപന്നസ്സ നിസ്സഗ്ഗിയന്തി വാ സമ്ബന്ധോ. തേനേവ വാസാധിപ്പായസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധഗമനുസ്സാഹത്താ ‘‘അപ്പടിപന്നോ’’തി സങ്ഖം ഗതസ്സ അനാപത്തീതി സിദ്ധം. ഇമസ്മിം പന അത്ഥവികപ്പേ ‘‘ഭിക്ഖുനോ പനേവ ഏളകലോമാനി ഉപ്പജ്ജേയ്യും…പേ… അസന്തേപി ഹാരകേ അദ്ധാനമഗ്ഗപ്പടിപന്നസ്സ നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയ’’ന്തി യോജനാ വേദിതബ്ബാ. യസ്മാ വാ ഏളകലോമാനം ഉപ്പത്തിട്ഠാനതോ പട്ഠായ തിയോജനപരമതാ അധിപ്പേതാ, മഗ്ഗം അപ്പടിപന്നസ്സ ച തിയോജനപരമതാ നത്ഥി, തസ്മാ ‘‘അദ്ധാനമഗ്ഗപ്പടിപന്നസ്സ ഉപ്പജ്ജേയ്യു’’ന്തി വുത്തം. തേന അച്ഛിന്നം പടിലഭിത്വാ ഹരതോ ച അനാപത്തീതി സിദ്ധം. പടിലാഭോ ഹി തേസം ഉപ്പത്തി നാമാതി.
‘‘ആകങ്ഖമാനേന ഭിക്ഖുനാ പടിഗ്ഗഹേതബ്ബാനീ’’തി ഇമിനാ അത്തനാ പടിഗ്ഗഹിതാനംയേവ തിയോജനാതിക്കമേ ആപത്തീതി ദസ്സേതി. തേന അനാകങ്ഖമാനേന പരസന്തകാനി പടിഗ്ഗഹിതാനി ഹരന്തസ്സ അനാപത്തീതി സിദ്ധം.
അങ്ഗേസു ‘‘അത്തനോ സന്തകതാ’’തി നത്ഥി, അയമത്ഥോ ‘‘ഭിക്ഖുനോ ഉപ്പജ്ജേയ്യു’’ന്തി ഇമിനാ, ‘‘അച്ഛിന്നം പടിലഭിത്വാ’’തി ഇമിനാ ച ദീപിതോ ഹോതീതി വേദിതബ്ബോ. പോരാണഗണ്ഠിപദേ ച ‘‘അഞ്ഞം ഭിക്ഖും ഹരാപേന്തോ ഗച്ഛതി ചേ, ദ്വിന്നമ്പി അനാപത്തീ’’തി വുത്തം. തസ്മാ ദ്വേ ഭിക്ഖൂ തിയോജനപരമം പത്വാ അഞ്ഞമഞ്ഞസ്സ ഭണ്ഡം പരിവത്തേത്വാ ചേ ഹരന്തി, അനാപത്തീതി സിദ്ധം.
തിയോജനപരമം സഹത്ഥാ ഹരിതബ്ബാനീതി തിയോജനപരമമേവ അത്തനാ ഹരിതബ്ബാനി, തം കിമത്ഥന്തി? സീമായ ഏതപരമതോ. വുത്തഞ്ഹേതം ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, തിയോജനപരമം സീമം സമ്മന്നിതു’’ന്തി (മഹാവ. ൧൪൦). വാസാധിപ്പായേന, പച്ചാഗമനാധിപ്പായേന വാ ഗച്ഛതോ ഏതപരമതാ ച. വുത്തഞ്ഹേതം ‘‘ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ അതിമഹതിയോ സീമായോ സമ്മന്നന്തി…പേ… ഭിക്ഖൂ ഉപോസഥം ആഗച്ഛന്താ ഉദ്ദിസ്സമാനേപി പാതിമോക്ഖേ ആഗച്ഛന്തി, ഉദ്ദിട്ഠമത്തേപി ആഗച്ഛന്തി, അന്തരാപി പരിവസന്തീ’’തി (മഹാവ. ൧൪൦).
അസന്തേ ഹാരകേതി ആണത്തിയാ ഹാരകേ അസതി. കമ്ബലസ്സ ഉപരി നിസീദിത്വാ ഗച്ഛന്തസ്സ സചേ ഏകമ്പി ലോമം ചീവരേ ലഗ്ഗം ഹോതി, തിയോജനാതിക്കമേ ആപത്തി ഏവ കമ്ബലതോ വിജടിതത്താതി ലിഖിതം. തം കമ്ബലസ്സ പടിഗ്ഗഹിതത്താ അത്തനോ അത്ഥായ പടിഗ്ഗഹിതമേവ ഹോതീതി യുത്തം.
ഏളകലോമസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.