൨. കായസംസഗ്ഗസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

‘‘ഓതിണ്ണോ’’തി ഇമിനാസ്സ സേവനാധിപ്പായതാ ദസ്സിതാ. തേനേവ ‘‘കായസംസഗ്ഗരാഗസമങ്ഗിസ്സേതം അധിവചന’’ന്തി വുത്തം. ‘‘വിപരിണതേന…പേ… സദ്ധി’’ന്തി ഇമിനാസ്സ വായാമോ ദസ്സിതോ. ‘‘സദ്ധി’’ന്തി ഹി പദം സംയോഗം ദീപേതി, സോ ച സംയോഗോ സമാഗമോ. കേന ചിത്തേന? വിപരിണതേന ചിത്തേന, ന പത്തപ്പടിഗ്ഗഹണാധിപ്പായാദിനാതി അധിപ്പായോ. ‘‘കായസംസഗ്ഗം സമാപജ്ജേയ്യാ’’തി ഇമിനാസ്സ വായമതോ ഫസ്സപ്പടിവിജാനനാ ദസ്സിതാ ഹോതി. വായമിത്വാ ഫസ്സം പടിവിജാനന്തോ ഹി സമാപജ്ജതി നാമ. ഏവമസ്സ തിവങ്ഗസമ്പത്തി ദസ്സിതാ ഹോതി. അഥ വാ ഓതിണ്ണോ വിപരിണതേന ചിത്തേന യക്ഖാദിനാ സത്തോ വിയ. ഉപയോഗത്ഥേ വാ ഏതം കരണവചനം, ഓതിണ്ണോ വിപരിണതം ചിത്തം കൂപാദിം വിയ സത്തോ. അഥ വാ ‘‘രാഗതോ ഉത്തിണ്ണോ ഭവിസ്സാമീ’’തി ഭിക്ഖുഭാവം ഉപഗതോപി യോ പന ഭിക്ഖു തതോ ഉത്തിണ്ണാധിപ്പായതോ വിപരിണതേന ചിത്തേന ഹേതുഭൂതേന തമേവ രാഗം ഓതിണ്ണോ. മാതുഗാമേന അത്തനോ സമീപം വാ ആഗതേന, അത്തനാ ഉപഗതേന വാ. ഏതേന മാതുഗാമസ്സ സാരത്തതാ വാ ഹോതു, വിരത്തതാ വാ, സാ ഇധ അപ്പമാണം.

ഹത്ഥഗ്ഗാഹം വാതി ഏത്ഥ ഹത്ഥേന സബ്ബോപി ഉപാദിന്നകോ കായോ സങ്ഗഹിതോ, ന ഭിന്നസന്താനോ തപ്പടിബദ്ധോ വത്ഥാലങ്കാരാദി. വേണിഗ്ഗഹണേന അനുപാദിന്നകോ അഭിന്നസന്താനോ കേസലോമനഖഗ്ഗദന്തഗ്ഗാദികോ കമ്മപച്ചയഉതുസമുട്ഠാനോ ഗഹിതോതി വേദിതബ്ബം. തേനേവാഹ ‘‘അന്തമസോ ലോമേന ലോമം ഫുസന്തസ്സാപീ’’തി. തേന അഞ്ഞതരസ്സ വാ…പേ… പരാമസനന്തി ഏത്ഥ അനുപാദിന്നകാനമ്പി സേസലോമാദീനം അങ്ഗഭാവോ വേദിതബ്ബോ. ഏവം സന്തേ ‘‘ഫസ്സം പടിജാനന്തസ്സ സങ്ഘാദിസേസോ’’തി ഇമിനാ വിരുജ്ഝതീതി ചേ? ന, തദത്ഥജാനനതോ. ഫുട്ഠഭാവം പടിവിജാനന്തോപി ഫസ്സം പടിജാനാതി നാമ, ന കായവിഞ്ഞാണുപ്പത്തിയാ ഏവ. അനേകന്തികഞ്ഹേത്ഥ കായവിഞ്ഞാണം. തസ്മാ ഏവ ഇധ ഫസ്സപ്പടിവിജാനനം അങ്ഗന്ത്വേവ ന വുത്തം. തസ്മിഞ്ഹി വുത്തേ ഠാനമേതം വിജ്ജതി ‘‘ന ച മേ ലോമഘട്ടനേന കായവിഞ്ഞാണം ഉപ്പന്നം, തസ്മിം ‘ന ഫസ്സം പടിജാനാമീ’തി അനാപന്നസഞ്ഞീ സിയാ’’തി. ‘‘വേണീ നാമ കഹാപണമാലാദിസമ്പയുത്തം, തത്ഥ ‘വേണിം ഗണ്ഹിസ്സാമീ’തി കഹാപണമാലാദിം ഏവ ഗണ്ഹാതി, ന ലോമം, നത്ഥി സങ്ഘാദിസേസോ’’തി വദന്തി. വീമംസിതബ്ബം.

കായസംസഗ്ഗസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.