൫. ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ഉബ്ഭകപ്പരന്തി ദുതിയമഹാസന്ധിതോ ഉദ്ധം. ഇതോ ചിതോ ച സഞ്ചരണന്തി ഹത്ഥസ്സ വാ കായസ്സ വാ തിരിയം ഇതോ ചിതോ ച സഞ്ചരണം.

ഏകതോഅവസ്സുതേതി (പാചി. അട്ഠ. ൬൬൨) ഭിക്ഖുനിയാ അവസ്സവേ, ഭിക്ഖുനിയാ കായസംസഗ്ഗരാഗേന അവസ്സുതഭാവേ സതീതി അത്ഥോ. ഭിക്ഖുനിയാ വസേനേവ ച ഏകതോഅവസ്സുതഭാവോ ഗഹേതബ്ബോ. വുത്തഞ്ഹേതം സമന്തപാസാദികായം (പാചി. അട്ഠ. ൬൬൨) –

‘‘ഏകതോഅവസ്സുതേതി ഏത്ഥ കിഞ്ചാപി ‘ഏകതോ’തി അവിസേസേന വുത്തം, തഥാപി ഭിക്ഖുനിയാ ഏവ അവസ്സുതേ സതി അയം ആപത്തിഭേദോ വുത്തോതി വേദിതബ്ബോ’’തി.

പുരിസസ്സ കായന്തി പുരിസസ്സ യം കഞ്ചി കായം. ഉഭതോഅവസ്സുതേപീതി ഭിക്ഖുനിയാ ചേവ പുരിസസ്സ ച കായസംസഗ്ഗരാഗേന അവസ്സുതഭാവേ സതിപി. കായേനാതി യഥാപരിച്ഛിന്നേന അത്തനോ കായേന. കായപ്പടിബദ്ധന്തി പുരിസസ്സ കായപ്പടിബദ്ധം. അവസേസകായേന വാതി യഥാപരിച്ഛിന്നകായതോ അവസേസേന കായേന, ഉബ്ഭക്ഖകഅധോജാണുമണ്ഡലഅധോകപ്പരസങ്ഖാതേന കായേനാതി വുത്തം ഹോതി. തസ്സ കായന്തി അവസ്സുതസ്സ തസ്സ പുരിസസ്സ യം കഞ്ചി കായം. യഥാ ചേത്ഥ സയം ആമസന്തിയാ ഥുല്ലച്ചയം, ഏവം തസ്സ ആമസനം സാദിയന്തിയാപീതി ദട്ഠബ്ബം. പുരിസസ്സ കായസംസഗ്ഗരാഗോ നത്ഥീതി പുരിസസ്സ മേഥുനരാഗോ, ഗേഹസിതപേമം, സുദ്ധചിത്തം വാ. അവസേസേതി പാരാജികഖേത്തതോ അവസേസേ. കായപ്പടിബദ്ധേന കായപ്പടിബദ്ധാദിഭേദേതി ‘‘കായപ്പടിബദ്ധേന കായപ്പടിബദ്ധം ആമസതി, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തിആദികേ (പാചി. ൬൫൯, ൬൬൨) സബ്ബവാരേ. ‘‘അസഞ്ചിച്ചാ’’തിആദീസു വിരജ്ഝിത്വാ വാ ആമസന്തിയാ, അഞ്ഞവിഹിതായ വാ, ‘‘അയം പുരിസോ’’തി വാ ‘‘ഇത്ഥീ’’തി വാ അജാനന്തിയാ വാ, തേന ഫുട്ഠായപി തം ഫസ്സം അസ്സാദയന്തിയാ വാ ആമസനേപി സതി അനാപത്തി.

ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.