൩. വികാലഗാമപ്പവേസനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

തതിയേ സന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛാതി ഇദം ചാരിത്തേ വുത്തനയമേവ. വികാലേതി മജ്ഝന്ഹികാതിക്കമതോ പട്ഠായ അന്തോഅരുണേ, ഏതസ്മിം അന്തരേ ‘‘വികാലേ ഗാമപ്പവേസനം ആപുച്ഛാമീ’’തി വാ, ‘‘ഗാമം പവിസിസ്സാമീ’’തി വാ അനാപുച്ഛിത്വാ അസതി തഥാരൂപേ അച്ചായികേ കരണീയേ പരിക്ഖിത്തസ്സ ഗാമസ്സ പരിക്ഖേപം അതിക്കമന്തസ്സ, അപരിക്ഖിത്തസ്സ ഉപചാരം ഓക്കമന്തസ്സ പഠമപാദേ ദുക്കടം, ദുതിയപാദേ പാചിത്തിയം. സചേപി സമ്ബഹുലാ കേനചി കമ്മേന ഗാമം പവിസന്തി, സബ്ബേഹി അഞ്ഞമഞ്ഞം ആപുച്ഛിതബ്ബം. ‘‘തസ്മിം ഗാമേ തം കമ്മം ന സമ്പജ്ജതീ’’തി അഞ്ഞം ഗാമം ഗച്ഛന്താനം പുന ആപുച്ഛനകിച്ചം നത്ഥി. സചേ പന ഉസ്സാഹം പടിപ്പസ്സമ്ഭേത്വാ വിഹാരം ഗച്ഛന്താ അന്തരാ അഞ്ഞം ഗാമം പവിസിതുകാമാ ഹോന്തി, ആപുച്ഛിതബ്ബമേവ. കുലഘരേ വാ ആസനസാലായം വാ ഭത്തകിച്ചം കത്വാ തേലഭിക്ഖായ വാ സപ്പിഭിക്ഖായ വാ ചരിതുകാമേന സചേ പസ്സേ ഭിക്ഖു അത്ഥി, ആപുച്ഛിതബ്ബോ, അസന്തേ ‘നത്ഥീ’തി ഗന്തബ്ബം. വീഥിം ഓതരിത്വാ പന ഭിക്ഖും ദിസ്വാപി ആപുച്ഛനകിച്ചം നത്ഥി. യോ പന ഗാമമജ്ഝേന മഗ്ഗോ ഹോതി, സചേ തേന ഗച്ഛന്തസ്സ ‘‘തേലാദീനം അത്ഥായ ചരിസ്സാമീ’’തി ചിത്തം ഉപ്പജ്ജതി, പസ്സേ ഭിക്ഖും ദിസ്വാ ആപുച്ഛിതബ്ബം. മഗ്ഗാ അനോക്കമ്മ ചരന്തസ്സ പന ആപുച്ഛനകിച്ചം നത്ഥി, ഓക്കമന്തസ്സ വുത്തനയേനേവ പാചിത്തിയം.

സാവത്ഥിയം ഛബ്ബഗ്ഗിയേ ആരബ്ഭ വികാലേ ഗാമപ്പവേസനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, ‘‘സന്തം ഭിക്ഖു’’ന്തി ച ‘‘അനാപുച്ഛാ’’തി ച ‘‘അഞ്ഞത്ര തഥാരൂപാ അച്ചായികാ കരണീയാ’’തി ച ഇമാ പനേത്ഥ തിസ്സോ അനുപഞ്ഞത്തിയോ, അസാധാരണപഞ്ഞത്തി, അനാണത്തികം, തികപാചിത്തിയം, കാലേ വികാലസഞ്ഞിനോ, വേമതികസ്സ ച ദുക്കടം. കാലസഞ്ഞിനോ പന, യോ ച അച്ചായികേ വാ കരണീയേ, സന്തം വാ ആപുച്ഛിത്വാ, അസന്തം വാ അനാപുച്ഛിത്വാ പവിസതി, അന്തരാരാമഭിക്ഖുനുപസ്സയതിത്ഥിയസേയ്യപടിക്കമനേസു വാ അഞ്ഞതരം ഗച്ഛതി, തസ്സ, ഗാമേന മഗ്ഗോ ഹോതി, തേന ഗച്ഛതോ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തകാദീനഞ്ച അനാപത്തി. സന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛതാ, അനുഞ്ഞാതകാരണാഭാവോ, വികാലേ ഗാമപ്പവിസനന്തി ഇമാനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി കഥിനസദിസാനേവ, ഇദം പന കിരിയാകിരിയന്തി.

വികാലഗാമപ്പവേസനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.