൮. അരിട്ഠസിക്ഖാപദവണ്ണനാ
അട്ഠമേ സഗ്ഗമോക്ഖാനം അന്തരായം കരോന്തീതി അന്തരായികാ, തേ കമ്മകിലേസവിപാകഉപവാദപഞ്ഞത്തിവീതിക്കമനവസേന പഞ്ചവിധാ. തേസു മുദുകാനം അത്ഥരണാദീനം ഫസ്സോ വിയ ഇത്ഥിസമ്ഫസ്സോപി വട്ടതീതി മേഥുനവീതിക്കമനേ ദോസം അദിസ്വാ പഞ്ഞത്തിവീതിക്കമന്തരായികേ സന്ധായ ‘‘യേമേ അന്തരായികാ ധമ്മാ വുത്താ ഭഗവതാ, തേ പടിസേവതോ നാലം അന്തരായായാ’’തി വുത്തം. അനേകപരിയായേനാതി ‘‘അട്ഠികങ്കലൂപമാ കാമാ’’തിആദീഹി (മ. നി. ൨.൪൨; പാചി. ൪൧൭; ചൂളനി. ഖഗ്ഗവിസാണസുത്തനിദ്ദേസ ൧൪൭) നേകേഹി കാരണേഹി. സോ ഭിക്ഖു ഭിക്ഖൂഹീതി യേ പസ്സന്തി വാ സുണന്തി വാ, തേഹി തിക്ഖത്തും ഏവം വത്തബ്ബോ ‘‘മാ ആയസ്മാ ഏവം അവച…പേ… അലഞ്ച പന തേ പടിസേവതോ അന്തരായായാ’’തി. ഏവം വുത്തേ അപ്പടിനിസ്സജ്ജന്തസ്സ ദുക്കടം, സുത്വാ അവദന്താനമ്പി ദുക്കടം. പുന സങ്ഘമജ്ഝമ്പി ആകഡ്ഢിത്വാ തഥേവ വത്തബ്ബോ, തത്രാപി തസ്സ അപ്പടിനിസ്സജ്ജനേ, ഇതരേസഞ്ച അവചനേ ദുക്കടമേവ. ഏവമ്പി അപ്പടിനിസ്സജ്ജന്തോ പുന ഞത്തിചതുത്ഥേന കമ്മേന യാവതതിയം സമനുഭാസിതബ്ബോ, അഥസ്സ അപ്പടിനിസ്സജ്ജതോ പുന ഞത്തിയാ ച ദ്വീഹി ച കമ്മവാചാഹി ദുക്കടം, കമ്മവാചാപരിയോസാനേ പാചിത്തിയം.
സാവത്ഥിയം അരിട്ഠം ആരബ്ഭ പാപികായ ദിട്ഠിയാ അപ്പടിനിസ്സജ്ജനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, സാധാരണപഞ്ഞത്തി, അനാണത്തികം, തികപാചിത്തിയം, അധമ്മകമ്മേ തികദുക്കടം. അസമനുഭാസിയമാനസ്സ, പടിനിസ്സജ്ജന്തസ്സ, ഉമ്മത്തകാദീനഞ്ച അനാപത്തി. ധമ്മകമ്മതാ, സമനുഭാസനാ, അപ്പടിനിസ്സജ്ജനന്തി ഇമാനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി സമനുഭാസനസദിസാനേവാതി.
അരിട്ഠസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.