൪. പഠമസേനാസനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ചതുത്ഥേ സങ്ഘികന്തി സങ്ഘസ്സ സന്തകം. മഞ്ചാദീസു യോകോചി മഞ്ചസങ്ഖേപേന കതോ സബ്ബോപി മഞ്ചോയേവ, പീഠേപി ഏസേവ നയോ. യേന കേനചി പന ചോളേന വാ കപ്പിയചമ്മേന വാ ഛവിം കത്വാ ഠപേത്വാ മനുസ്സലോമം താലീസപത്തഞ്ച യേഹി കേഹിചി ലോമപണ്ണതിണവാകചോളേഹി പൂരേത്വാ കതസേനാസനം ഭിസീതി വുച്ചതി. തത്ഥ നിസീദിതുമ്പി നിപജ്ജിതുമ്പി വട്ടതി, പമാണപരിച്ഛേദോപി ചേത്ഥ നത്ഥി. കോച്ഛം പന വാകഉസീരമുഞ്ജപബ്ബജാദീനം അഞ്ഞതരമയം അന്തോ സംവേല്ലിത്വാ ബദ്ധം ഹേട്ഠാ ച ഉപരി ച വിത്ഥതം പണവസണ്ഠാനം മജ്ഝേ സീഹചമ്മാദിപരിക്ഖിത്തം ഹോതി, അകപ്പിയചമ്മം നാമേത്ഥ നത്ഥി. സേനാസനഞ്ഹി സോവണ്ണമയമ്പി വട്ടതി. അജ്ഝോകാസേതി ഏത്ഥ യേ അവസ്സികസങ്കേതാ വസ്സാനമാസാതി ഏവം അസഞ്ഞിതാ അട്ഠ മാസാ, തേ ഠപേത്വാ ഇതരേസു ചതൂസു മാസേസു സചേപി ദേവോ ന വസ്സതി. തഥാപി പകതിഅജ്ഝോകാസേ ച ഓവസ്സകമണ്ഡപേ ച സന്ഥരിതും ന വട്ടതി. യത്ഥ പന ഹേമന്തേ വസ്സതി, തത്ഥ അപരേപി ചത്താരോ മാസേ ന വട്ടതി. ഗിമ്ഹേ പന സബ്ബത്ഥ വിഗതവലാഹകം വിസുദ്ധം നഭം ഹോതി, തസ്മാ തദാ കേനചിദേവ കരണീയേന ഗച്ഛതി, വട്ടതി. കാകാദീനം നിബദ്ധവാസരുക്ഖമൂലേ പന കദാചിപി ന വട്ടതി. ഇതി യത്ഥ ച യദാ ച സന്ഥരിതും ന വട്ടതി, തം സബ്ബമിധ അജ്ഝോകാസസങ്ഖമേവ ഗതന്തി വേദിതബ്ബം.

സന്ഥരിത്വാതി തഥാരൂപേ ഠാനേ അത്തനോ വാ പരസ്സ വാ അത്ഥായ സന്ഥരിത്വാ. അഞ്ഞസ്സത്ഥായ സന്ഥതമ്പി ഹി യാവ സോ തത്ഥ ന നിസീദതി, ‘ഗച്ഛ ത്വ’ന്തി വാ ന ഭണതി, താവ സന്ഥാരകസ്സേവ ഭാരോ. സന്ഥരാപേത്വാതി അനുപസമ്പന്നേന സന്ഥരാപേത്വാ. ഏതദേവ ഹി തസ്സ പലിബോധോ ഹോതി, ഉപസമ്പന്നേന സന്ഥതം സന്ഥാരകസ്സേവ ഭാരോ, തഞ്ച ഖോ യാവ ആണാപകോ തത്ഥ ന നിസീദതി, ‘ഗച്ഛ ത്വ’ന്തി വാ ന ഭണതി. യസ്മിഞ്ഹി അത്തനാ സന്ഥരാപിതേ വാ പകതിസന്ഥതേ വാ ഉപസമ്പന്നോ നിസീദതി, സബ്ബം തം നിസിന്നസ്സേവ ഭാരോ, തസ്മാ സന്ഥരാപിതന്ത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി. തം പക്കമന്തോ നേവ ഉദ്ധരേയ്യ, ന ഉദ്ധരാപേയ്യാതി അത്തനാ വാ ഉദ്ധരിത്വാ പതിരൂപേ ഠാനേ ന ഠപേയ്യ, പരേന വാ തഥാ ന കാരാപേയ്യ. അനാപുച്ഛം വാ ഗച്ഛേയ്യാതി യോ ഭിക്ഖു വാ സാമണേരോ വാ ആരാമികോ വാ ലജ്ജീ ഹോതി, അത്തനോ പലിബോധം വിയ മഞ്ഞതി, തഥാരൂപം അനാപുച്ഛിത്വാ തം സേനാസനം തസ്സ അനിയ്യാതേത്വാ നിരപേക്ഖോ ഗച്ഛതി, ഥാമമജ്ഝിമസ്സ പുരിസസ്സ ലേഡ്ഡുപാതം അതിക്കമേയ്യ, തസ്സ ഏകേന പാദേന ലേഡ്ഡുപാതാതിക്കമേ ദുക്കടം, ദുതിയപാദാതിക്കമേ പാചിത്തിയം. ഭോജനസാലായ ഠിതോ പന ‘‘അസുകസ്മിം നാമ ദിവാവിഹാരട്ഠാനേ പഞ്ഞപേത്വാ ഗച്ഛാഹീ’’തി പേസേത്വാ തതോ നിക്ഖമിത്വാ അഞ്ഞത്ഥ ഗച്ഛന്തോ പാദുദ്ധാരേന കാരേതബ്ബോ.

സാവത്ഥിയം സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ സന്ഥതം അനുദ്ധരിത്വാ അനാപുച്ഛം പക്കമനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, സാധാരണപഞ്ഞത്തി, അനാണത്തികം, തികപാചിത്തിയം, പുഗ്ഗലികേ തികദുക്കടം, ചിമിലികം വാ ഉത്തരത്ഥരണം വാ ഭൂമത്ഥരണം വാ തട്ടികം വാ ചമ്മക്ഖണ്ഡം വാ പാദപുഞ്ഛനം വാ ഫലകപീഠം വാ യം വാ പനഞ്ഞം കഞ്ചി ദാരുഭണ്ഡം മത്തികാഭണ്ഡം അന്തമസോ പത്താധാരകമ്പി വുത്തലക്ഖണേ അജ്ഝോകാസേ ഠപേത്വാ ഗച്ഛന്തസ്സ ദുക്കടമേവ. ആരഞ്ഞകേന പന അസതി അനോവസ്സകേ സബ്ബം രുക്ഖേ ലഗ്ഗേത്വാപി യഥാ വാ ഉപചികാഹി ന ഖജ്ജതി, ഏവം കത്വാപി ഗന്തും വട്ടതി. അബ്ഭോകാസികേന പന ചീവരകുടികം കത്വാപി രക്ഖിതബ്ബം. അത്തനോ സന്തകേ, വിസ്സാസികപുഗ്ഗലികേ, ഉദ്ധരണാദീനി കത്വാ ഗമനേ, ഓതാപേന്തസ്സ, ‘‘ആഗന്ത്വാ ഉദ്ധരിസ്സാമീ’’തി ഗച്ഛതോ, വുഡ്ഢതരാ ഉട്ഠാപേന്തി, അമനുസ്സോ തത്ഥ നിസീദതി, കോചി ഇസ്സരോ ഗണ്ഹാതി, സീഹാദയോ തം ഠാനം ആഗന്ത്വാ തിട്ഠന്തി, ഏവം സേനാസനം പലിബുദ്ധം ഹോതി, തഥാ പലിബുദ്ധേ വാ സേനാസനേ, ജീവിതബ്രഹ്മചരിയന്തരായകരാസു ആപദാസു വാ ഗച്ഛന്തസ്സ, ഉമ്മത്തകാദീനഞ്ച അനാപത്തി. മഞ്ചാദീനം സങ്ഘികതാ, വുത്തലക്ഖണേ ദേസേ സന്ഥരണം വാ സന്ഥരാപനം വാ, അപലിബുദ്ധതാ, ആപദായ അഭാവോ, നിരപേക്ഖതാ, ലേഡ്ഡുപാതാതിക്കമോതി ഇമാനേത്ഥ ഛ അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി പഠമകഥിനസദിസാനേവ, ഇദം പന കിരിയാകിരിയന്തി.

പഠമസേനാസനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.