൧. മുസാവാദസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

പാചിത്തിയേസു മുസാവാദവഗ്ഗസ്സ പഠമേ സമ്പജാനമുസാവാദേതി പുബ്ബേപി ജാനിത്വാ വചനക്ഖണേപി ജാനന്തസ്സേവ മുസാവാദഭണനേ. ഭണനഞ്ച നാമ ഇധ അഭൂതസ്സ വാ ഭൂതതം, ഭൂതസ്സ വാ അഭൂതതം കത്വാ കായേന വാ വാചായ വാ വിഞ്ഞാപനപ്പയോഗോ, നിമിത്തത്ഥേ ചേതം ഭുമ്മവചനം. തസ്മാ യോ സമ്പജാനമുസാവാദം വദതി, തസ്സ തംനിമിത്തം തംഹേതു തപ്പച്ചയാ പാചിത്തിയം ഹോതീതി ഏവമേത്ഥ അഞ്ഞേസു ച ഈദിസേസു അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ.

സാവത്ഥിയം ഹത്ഥകം സക്യപുത്തം ആരബ്ഭ അവജാനിത്വാ പടിജാനനാദിവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, സാധാരണപഞ്ഞത്തി, അനാണത്തികം, ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മാരോചനത്ഥം മുസാ ഭണന്തസ്സ പാരാജികം, അമൂലകേന പാരാജികേന അനുദ്ധംസനത്ഥം സങ്ഘാദിസേസോ, സങ്ഘാദിസേസേന അനുദ്ധംസനത്ഥം പാചിത്തിയം, ആചാരവിപത്തിയാ അനുദ്ധംസനത്ഥം ദുക്കടം, ‘‘യോ തേ വിഹാരേ വസീ’’തിആദിനാ (പാരാ. ൨൨൦) പരിയായേന ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മാരോചനത്ഥം പടിവിജാനന്തസ്സ മുസാ ഭണിതേ ഥുല്ലച്ചയം, അപ്പടിവിജാനന്തസ്സ ദുക്കടം, കേവലം മുസാ ഭണന്തസ്സ ഇധ പാചിത്തിയം. അനുപധാരേത്വാ സഹസാ ഭണന്തസ്സ, ‘‘അഞ്ഞം ഭണിസ്സാമീ’’തി അഞ്ഞം ഭണന്തസ്സ, ഉമ്മത്തകാദീനഞ്ച അനാപത്തി. വിസംവാദനപുരേക്ഖാരതാ, വിസംവാദനചിത്തേന യമത്ഥം വത്തുകാമോ, തസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ വിഞ്ഞാപനപയോഗോ ചാതി ഇമാനേത്ഥ ദ്വേ അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി അദിന്നാദാനസദിസാനീതി.

മുസാവാദസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.