൩. അകാലചീവരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

തതിയേ നിട്ഠിതചീവരസ്മിം ഭിക്ഖുനാതി സാമിവസേനേവ കരണത്ഥോ വേദിതബ്ബോ. അകാലചീവരം നാമ യ്വായം ‘‘അനത്ഥതേ കഥിനേ വസ്സാനസ്സ പച്ഛിമോ മാസോ, അത്ഥതേ കഥിനേ പഞ്ചമാസാ’’തി (പാരാ. ൬൪൯) ചീവരകാലോ വുത്തോ, തം ഠപേത്വാ അഞ്ഞദാ ഉപ്പന്നം, യഞ്ച കാലേപി സങ്ഘസ്സ വാ ‘‘ഇദം അകാലചീവര’’ന്തി, പുഗ്ഗലസ്സ വാ ‘‘ഇദം തുയ്ഹം ദമ്മീ’’തിആദിനാ നയേന ദിന്നം, ഏതം അകാലചീവരം നാമ. ഉപ്പജ്ജേയ്യാതി ഏവരൂപം ചീവരം അത്തനോ ഭാഗപടിലാഭവസേന സങ്ഘതോ വാ സുത്തന്തികാദിഗണതോ വാ ഞാതിതോ വാ മിത്തതോ വാ പംസുകൂലം വാ അത്തനോ വാ ധനേന (പാരാ. ൫൦൦), അഥ വാ പന ‘‘അട്ഠിമാ, ഭിക്ഖവേ, മാതികാ ചീവരസ്സ ഉപ്പാദായ സീമായ ദേതി, കതികായ ദേതി, ഭിക്ഖാപഞ്ഞത്തികായ ദേതി, സങ്ഘസ്സ ദേതി, ഉഭതോസങ്ഘസ്സ ദേതി, വസ്സംവുട്ഠസങ്ഘസ്സ ദേതി, ആദിസ്സ ദേതി, പുഗ്ഗലസ്സ ദേതീ’’തി (മഹാവ. ൩൭൯) ഇമാസം അട്ഠന്നം മാതികാനം അഞ്ഞതരതോ ഉപ്പജ്ജേയ്യ. ഏത്ഥ ച ‘‘സീമായ ദമ്മീ’’തി ഏവം സീമം പരാമസിത്വാ ദേന്തോ സീമായ ദേതി നാമ, ഏസ നയോ സബ്ബത്ഥ. ഏത്ഥ ച സീമാതി ഖണ്ഡസീമാ ഉപചാരസീമാ സമാനസംവാസസീമാ അവിപ്പവാസസീമാ ലാഭസീമാ ഗാമസീമാ നിഗമസീമാ നഗരസീമാ അബ്ഭന്തരസീമാ ഉദകുക്ഖേപസീമാ ജനപദസീമാ രട്ഠസീമാ രജ്ജസീമാ ദീപസീമാ ചക്കവാളസീമാതി പന്നരസവിധാ. തത്ഥ ഉപചാരസീമാ നാമ പരിക്ഖിത്തസ്സ വിഹാരസ്സ പരിക്ഖേപേന, അപരിക്ഖിത്തസ്സ പരിക്ഖേപാരഹട്ഠാനേന പരിച്ഛിന്നാ. അപി ച ഭിക്ഖൂനം ധുവസന്നിപാതട്ഠാനതോ വാ പരിയന്തേ ഠിതഭോജനസാലതോ വാ നിബദ്ധവസനകആവാസതോ വാ ഥാമമജ്ഝിമസ്സ പുരിസസ്സ ദ്വിന്നം ലേഡ്ഡുപാതാനം അന്തോ ‘‘ഉപചാരസീമാ’’തി വേദിതബ്ബാ. സാ പന ആവാസേ വഡ്ഢന്തേ വഡ്ഢതി, ഹായന്തേ ഹായതി, യോജനസതമ്പി ഉപചാരസീമാവ ഹോതി. തത്ഥ ദിന്നലാഭോ സബ്ബേസം അന്തോസീമഗതാനം പാപുണാതി, ഭിക്ഖുനീനം ആരാമപവേസനസേനാസനാപുച്ഛനാനി പരിവാസമാനത്താരോചനം വസ്സച്ഛേദനിസ്സയസേനാസനഗ്ഗാഹാദിവിധാനന്തി ഇദമ്പി സബ്ബം ഇമിസ്സാവ സീമായ വസേന വേദിതബ്ബം. ലാഭസീമാതി യം രാജരാജമഹാമത്താദയോ വിഹാരം കാരാപേത്വാ ഗാവുതം വാ അദ്ധയോജനം വാ യോജനം വാ സമന്താ പരിച്ഛിന്ദിത്വാ ‘‘അയം അമ്ഹാകം വിഹാരസ്സ ലാഭസീമാ, യം ഏത്ഥന്തരേ ഉപ്പജ്ജതി, തം സബ്ബം അമ്ഹാകം വിഹാരസ്സ ദേമാ’’തി ഠപേന്തി, അയം ലാഭസീമാ നാമ. കാസികോസലാദീനം പന രട്ഠാനം അന്തോ ബഹൂ ജനപദാ ഹോന്തി, തത്ഥ ഏകോ ജനപദപരിച്ഛേദോ ജനപദസീമാ, കാസികോസലാദിരട്ഠപരിച്ഛേദോ രട്ഠസീമാ, ഏകസ്സ രഞ്ഞോ ആണാപവത്തിട്ഠാനം രജ്ജസീമാ, സമുദ്ദന്തേന പരിച്ഛിന്നോ മഹാദീപോ വാ അന്തരദീപോ വാ ദീപസീമാ, ഏകചക്കവാളപബ്ബതപരിക്ഖേപബ്ഭന്തരം ചക്കവാളസീമാ, സേസാ നിദാനകഥായം വുത്തനയാ ഏവ. തത്ഥ ‘‘ഖണ്ഡസീമായ ദേമാ’’തി ദിന്നം ഖണ്ഡസീമട്ഠാനംയേവ പാപുണാതി, തതോ ബഹിസീമായ സീമന്തരികട്ഠാനമ്പി ന പാപുണാതി. ‘‘ഉപചാരസീമായ ദേമാ’’തി ദിന്നം പന അന്തോപരിച്ഛേദേ ഖണ്ഡസീമാസീമന്തരികാസു ഠിതാനമ്പി പാപുണാതി, സമാനസംവാസസീമായ ദിന്നം ഖണ്ഡസീമാസീമന്തരികട്ഠാനം ന പാപുണാതി, അവിപ്പവാസസീമാലാഭസീമാസു ദിന്നം താസം അന്തോഗധാനംയേവ പാപുണാതി, ഗാമസീമാദീസു ദിന്നം താസം സീമാനം അബ്ഭന്തരേ ബദ്ധസീമട്ഠാനമ്പി പാപുണാതി, അബ്ഭന്തരസീമാഉദകുക്ഖേപസീമാസു ദിന്നം തത്ഥ അന്തോഗധാനംയേവ പാപുണാതി, ജനപദസീമാദീസു ദിന്നമ്പി താസം അബ്ഭന്തരേ ബദ്ധസീമട്ഠാനമ്പി പാപുണാതി, തസ്മാ യം ജമ്ബുദീപേ ഠത്വാ ‘‘തമ്ബപണ്ണിദീപേ സങ്ഘസ്സ ദേമാ’’തി ദീയതി, തം തമ്ബപണ്ണിദീപതോ ഏകോപി ഗന്ത്വാ സബ്ബേസം സങ്ഗണ്ഹിതും ലഭതി. സചേപി തത്ഥേവ ഏകോ സഭാഗോ ഭിക്ഖു സഭാഗാനം ഭാഗം ഗണ്ഹാതി, ന വാരേതബ്ബോ. യോ പന വിഹാരം പവിസിത്വാ ‘‘അസുകസീമായാ’’തി അവത്വാവ കേവലം ‘‘സീമായ ദമ്മീ’’തി വദതി, സോ പുച്ഛിതബ്ബോ ‘‘സീമാ നാമ ബഹുവിധാ, കതരം സന്ധായ വദസീ’’തി, സചേ വദതി ‘‘അഹമേതം ഭേദം ന ജാനാമി, സീമട്ഠകസങ്ഘോ ഗണ്ഹതൂ’’തി, ഉപചാരസീമട്ഠേഹി ഭാജേതബ്ബം.

കതികായാതിഏത്ഥ കതികാ നാമ സമാനലാഭകതികാ. സാ പന ഏവം കാതബ്ബാ, ഏകസ്മിം വിഹാരേ സന്നിപതിതേഹി ഭിക്ഖൂഹി യം വിഹാരം സങ്ഗണ്ഹിതുകാമാ സമാനലാഭം കാതും ഇച്ഛന്തി, തസ്സ നാമം ഗഹേത്വാ ‘‘അസുകോ നാമ വിഹാരോ പോരാണകോ അപ്പലാഭോ’’തി യം കിഞ്ചി കാരണം വത്വാ ‘‘തം വിഹാരം ഇമിനാ വിഹാരേന സദ്ധിം ഏകലാഭം കാതും സങ്ഘസ്സ രുച്ചതീ’’തി തിക്ഖത്തും സാവേതബ്ബം, ഏത്താവതാ തസ്മിം വിഹാരേ നിസിന്നോപി ഇധ നിസിന്നോവ ഹോതി, തസ്മിം വിഹാരേപി ഏവമേവ കാതബ്ബം, ഏത്താവതാ ഇധ നിസിന്നോപി തസ്മിം നിസിന്നോവ ഹോതി. ഏകസ്മിം വിഹാരേ ലാഭേ ഭാജിയമാനേ ഇതരസ്മിം ഠിതസ്സ ഭാഗം ഗഹേതും വട്ടതി.

ഭിക്ഖാപഞ്ഞത്തിയാതി ഏത്ഥ ഭിക്ഖാപഞ്ഞത്തി നാമ ദായകസ്സ പരിച്ചാഗപഞ്ഞത്തിട്ഠാനം, തസ്മാ ‘‘യത്ഥ മയ്ഹം ധുവകാരാ കരീയന്തി, തത്ഥ ദമ്മീ’’തി വാ ‘‘തത്ഥ ദേഥാ’’തി വാ വുത്തേ യത്ഥ തസ്സ പാകവത്തം വാ വത്തതി, യതോ വാ ഭിക്ഖൂ നിച്ചം ഭോജേതി, യത്ഥ വാ തേന കിഞ്ചി സേനാസനം കതം, സബ്ബത്ഥ ദിന്നമേവ ഹോതി. സചേ പന ഏകസ്മിം ധുവകാരട്ഠാനേ ഥോകതരാ ഭിക്ഖൂ ഹോന്തി, ഏകമേവ വാ വത്ഥം ഹോതി, മാതികം ആരോപേത്വാ യഥാ സോ വദതി, തഥാ ഗഹേതബ്ബം.

സങ്ഘസ്സ ദേതീതി ഏത്ഥ വിഹാരം പവിസിത്വാ ‘‘സങ്ഘസ്സ ദമ്മീ’’തി ദിന്നം ഉപചാരസീമാഗതാനഞ്ച തതോ ബഹിദ്ധാപി തേഹി സദ്ധിം ഏകാബദ്ധാനഞ്ച പാപുണാതി, തസ്മാ തേസം ഗാഹകേ സതി അസമ്പത്താനമ്പി ഭാഗോ ദാതബ്ബോ. യം പന ബഹി ഉപചാരസീമായ ഭിക്ഖൂ ദിസ്വാ ‘‘സങ്ഘസ്സാ’’തി ദീയതി, തം ഏകാബദ്ധപരിസായ പാപുണാതി. യേ പന ദ്വാദസഹി ഹത്ഥേഹി പരിസം അസമ്പത്താ, തേസം ന പാപുണാതി.

ഉഭതോസങ്ഘസ്സാതി ഏത്ഥ പന യം ഉഭതോസങ്ഘസ്സ ദിന്നം, തതോ ഉപഡ്ഢം ഭിക്ഖൂനം, ഉപഡ്ഢം ഭിക്ഖുനീനം ദാതബ്ബം. സചേപി ഏകോ ഭിക്ഖു ഹോതി, ഏകാ വാ ഭിക്ഖുനീ, അന്തമസോ അനുപസമ്പന്നസ്സാപി ഉപഡ്ഢമേവ ദാതബ്ബം. ‘‘ഉഭതോസങ്ഘസ്സ ച തുയ്ഹഞ്ചാ’’തി വുത്തേ പന സചേ ദസ ഭിക്ഖൂ ച ദസ ഭിക്ഖുനിയോ ച ഹോന്തി, ഏകവീസതി പടിവീസേ കത്വാ ഏകോ പുഗ്ഗലസ്സ ദാതബ്ബോ, ദസ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ, ദസ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘസ്സ ച, യേന പുഗ്ഗലികോ ലദ്ധോ, സോ സങ്ഘതോപി അത്തനോ വസ്സഗ്ഗേന ഗഹേതും ലഭതി, കസ്മാ? ഉഭതോസങ്ഘഗ്ഗഹണേന ഗഹിതത്താ, ‘‘ഉഭതോസങ്ഘസ്സ ച ചേതിയസ്സ ചാ’’തി വുത്തേപി ഏസേവ നയോ. ഇധ പന ചേതിയസ്സ സങ്ഘതോ പാപുണകോട്ഠാസോ നാമ നത്ഥി, ഏകപുഗ്ഗലസ്സ പത്തകോട്ഠാസസമോ ഏകോ കോട്ഠാസോ ഹോതി. ‘‘ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ച ഭിക്ഖുനീനഞ്ചാ’’തി വുത്തേ പന ന മജ്ഝേ ഭിന്ദിത്വാ ദാതബ്ബം, ഭിക്ഖൂ ച ഭിക്ഖുനിയോ ച ഗണേത്വാ ദാതബ്ബം. ‘‘ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ച ഭിക്ഖുനീനഞ്ച തുയ്ഹഞ്ചാ’’തി വുത്തേ പുഗ്ഗലോ വിസും ന ലഭതി, പാപുണകോട്ഠാസതോ ഏകമേവ ലഭതി. ‘‘ചേതിയസ്സ ചാ’’തി വുത്തേ പന ചേതിയസ്സ ഏകോ പുഗ്ഗലപടിവീസോ ലബ്ഭതി. ‘‘ഭിക്ഖൂനഞ്ച ഭിക്ഖുനീനഞ്ചാ’’തി വുത്തേപി ന മജ്ഝേ ഭിന്ദിത്വാ ദാതബ്ബം, പുഗ്ഗലഗണനായ ഏവ വിഭജിതബ്ബം, തേഹി സദ്ധിം പുഗ്ഗലചേതിയപരാമസനം അനന്തരനയസദിസമേവ, യഥാ ച ഭിക്ഖുസങ്ഘം ആദിം കത്വാ നയോ നീതോ, ഏവം ഭിക്ഖുനിസങ്ഘം ആദിം കത്വാപി നേതബ്ബോ. ‘‘ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ച തുയ്ഹഞ്ചാ’’തി വുത്തേപി പുഗ്ഗലസ്സ വിസും ന ലബ്ഭതി, ചേതിയസ്സ പന ലബ്ഭതി. ‘‘ഭിക്ഖൂനഞ്ച തുയ്ഹഞ്ചാ’’തി വുത്തേപി വിസും ന ലബ്ഭതി, ചേതിയസ്സ പന ലബ്ഭതിയേവ.

വസ്സംവുട്ഠസങ്ഘസ്സാതി ഏത്ഥ സചേ വിഹാരം പവിസിത്വാ ‘‘വസ്സംവുട്ഠസങ്ഘസ്സ ദമ്മീ’’തി വദതി, യേ തത്ഥ വസ്സച്ഛേദം അകത്വാ പുരിമവസ്സംവുട്ഠാ, തേസം ബഹി സീമട്ഠാനമ്പി പാപുണാതി, ന അഞ്ഞേസം. സചേ പന ബഹിഉപചാരസീമായം ഠിതോ ‘‘വസ്സംവുട്ഠസങ്ഘസ്സാ’’തി വദതി, യത്ഥകത്ഥചി വുട്ഠവസ്സാനം സബ്ബേസം സമ്പത്താനം പാപുണാതി. അഥ ‘‘അസുകവിഹാരേ വസ്സംവുട്ഠസ്സാ’’തി വദതി, തത്ഥ വസ്സംവുട്ഠാനംയേവ യാവ കഥിനസ്സുബ്ഭാരാ പാപുണാതി. ഗിമ്ഹാനം പഠമദിവസതോ പട്ഠായ ഏവം വദതി, തത്ര സമ്മുഖീഭൂതാനം സബ്ബേസം പാപുണാതി, ന അഞ്ഞേസം.

ആദിസ്സ ദേതീതി ആദിസിത്വാ പരിച്ഛിന്ദിത്വാ ദേതി, കഥം? ഭിക്ഖൂ അജ്ജതനായ വാ സ്വാതനായ വാ യാഗുയാ നിമന്തേത്വാ തേ ഘരേ യാഗും പായേത്വാ ‘‘ഇമാനി ചീവരാനി യേഹി മയ്ഹം യാഗു പീതാ, തേസം ദമ്മീ’’തി വദതി, യേഹി നിമന്തിതേഹി യാഗു പീതാ, തേസംയേവ പാപുണാതി, ഭത്തഖജ്ജകാദീഹി നിമന്തിതേസുപി ഏസേവ നയോ.

പുഗ്ഗലസ്സ ദേതീതി ‘‘ഇദം ചീവരം ഇത്ഥന്നാമസ്സ ദമ്മീ’’തി ഏവം പരമ്മുഖാ വാ, പാദമൂലേ ഠപേത്വാ ‘‘ഇദം തുമ്ഹാക’’ന്തി ഏവം സമ്മുഖാ വാ ദേതീതി അയമേത്ഥ സങ്ഖേപകഥാ, വിത്ഥാരോ പന സമന്തപാസാദികായം വുത്തോ. ഇതി ഇമാസം അട്ഠന്നം മാതികാപദാനം വസേന യം അകാലചീവരലക്ഖണേന പടിലദ്ധം, തം സന്ധായ ‘‘അകാലചീവരം ഉപ്പജ്ജേയ്യാ’’തി വുത്തം.

ആകങ്ഖമാനേനാതി ഇച്ഛമാനേന. ഖിപ്പമേവ കാരേതബ്ബന്തി സീഘം അന്തോദസാഹേയേവ കാരേതബ്ബം. നോ ചസ്സ പാരിപൂരീതി നോ ചേ പാരിപൂരീ ഭവേയ്യ, യത്തകേന കരിയമാനം അധിട്ഠാനചീവരം പഹോതി, തം ചീവരം തത്തകം ന ഭവേയ്യ, ഊനകം ഭവേയ്യാതി അത്ഥോ. സതിയാ പച്ചാസായാതി ‘‘അസുകദിവസം നാമ സങ്ഘോ ചീവരാനി ലഭിസ്സതി, തതോ മേ ചീവരം ഉപ്പജ്ജിസ്സതീ’’തിഇമിനാ നയേന സങ്ഘഗണഞാതിമിത്തേസു വാ അഞ്ഞതരട്ഠാനതോ, ‘‘പംസുകൂലം വാ ലച്ഛാമീ’’തി, ‘‘ഇമിനാ വാ കപ്പിയഭണ്ഡേന ചീവരം ഗണ്ഹിസ്സാമീ’’തി ഏവം വിജ്ജമാനായ ചീവരാസായ. തതോ ചേ ഉത്തരീതി മാസപരമതോ ചേ ഉത്തരി നിക്ഖിപേയ്യ, നിസ്സഗ്ഗിയന്തി അത്ഥോ. യദി പനസ്സ മൂലചീവരം സണ്ഹം ഹോതി, പച്ചാസാചീവരം ഥൂലം ഹോതി, ന സക്കാ യോജേതും, രത്തിയോ ച സേസാ ഹോന്തി, ന താവ മാസോ പൂരതി, ന അകാമാ ചീവരം കാരേതബ്ബം, അഞ്ഞം പച്ചാസാചീവരം ലഭിത്വാ ഏവ കാലബ്ഭന്തരേ കാരേതബ്ബം. സചേ ന ലഭതി, പച്ചാസാചീവരമ്പി പരിക്ഖാരചോളം അധിട്ഠാതബ്ബം. അഥ മൂലചീവരം ഥൂലം ഹോതി, പച്ചാസാചീവരം സണ്ഹം, മൂലചീവരം പരിക്ഖാരചോളം അധിട്ഠഹിത്വാ പച്ചാസാചീവരമേവ മൂലചീവരം കത്വാ ഠപേതബ്ബം, തം പുന മാസപരിഹാരം ലഭതി, ഏതേനുപായേന യാവ ന ലച്ഛതി, താവ അഞ്ഞം മൂലചീവരം കത്വാ ഠപേതും ലബ്ഭതി. ഇമസ്സ ‘‘ഇദം മേ, ഭന്തേ, അകാലചീവരം മാസാതിക്കന്തം നിസ്സഗ്ഗിയ’’ന്തി (പാരാ. ൫൦൦) ഇമിനാ നയേന നിസ്സജ്ജനവിധാനം വേദിതബ്ബം.

സാവത്ഥിയം സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ അകാലചീവരം പടിഗ്ഗഹേത്വാ മാസം അതിക്കമനവത്ഥുസ്മിം

പഞ്ഞത്തം, സാധാരണപഞ്ഞത്തി, അനാണത്തികം, ഇതോ പരം സബ്ബം പഠമകഥിനേ വുത്തസദിസമേവ. കേവലഞ്ഹി തത്ഥ ദസാഹാതിക്കമോ, ഇധ മാസാതിക്കമോതി അയം വിസേസോ. സേസം താദിസമേവാതി.

അകാലചീവരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.