൧. കഥിനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

നിസ്സഗ്ഗിയേസു പന ചീവരവഗ്ഗസ്സ താവ പഠമസിക്ഖാപദേ നിട്ഠിതചീവരസ്മിന്തി സൂചികമ്മപരിയോസാനേന വാ, ‘‘നട്ഠം വാ വിനട്ഠം വാ ദഡ്ഢം വാ ചീവരാസാ വാ ഉപച്ഛിന്നാ’’തി (പാരാ. ൪൬൩) ഇമേസു വാ യേന കേനചി ആകാരേന നിട്ഠിതേ ചീവരസ്മിം, ചീവരസ്സ കരണപലിബോധേ ഉപച്ഛിന്നേതി അത്ഥോ. അത്ഥതകഥിനസ്സ ഹി ഭിക്ഖുനോ യാവ ഇമേഹാകാരേഹി ചീവരപലിബോധോ ന ഛിജ്ജതി, താവ കഥിനാനിസംസം ലഭതി. ഉബ്ഭതസ്മിം കഥിനേതി യം സങ്ഘസ്സ കഥിനം അത്ഥതം, തസ്മിഞ്ച ഉബ്ഭതേ. തത്രേവം സങ്ഖേപതോ കഥിനത്ഥാരോ ച ഉബ്ഭാരോ ച വേദിതബ്ബോ. അയഞ്ഹി കഥിനത്ഥാരോ നാമ ഭഗവതാ പുരിമവസ്സംവുട്ഠാനം അനുഞ്ഞാതോ, സോ സബ്ബന്തിമേന പരിച്ഛേദേന പഞ്ചന്നം ജനാനം വട്ടതി, തസ്മാ യത്ഥ ചത്താരോ വാ തയോ വാ ദ്വേ വാ ഏകോ വാ പുരിമവസ്സം ഉപഗതോ, തത്ഥ പച്ഛിമവസ്സൂപഗതേ ഗണപൂരകേ കത്വാ അത്ഥരിതബ്ബം, തേ ച ഗണപൂരകാവ ഹോന്തി, ആനിസംസേ ന ലഭന്തി, തസ്മാ സചേ പുരിമവസ്സംവുട്ഠാനം ഗഹട്ഠപബ്ബജിതേസു യോ കോചി ധമ്മേന സമേന ചീവരം ദേതി ‘‘ഇമിനാ കഥിനം അത്ഥരഥാ’’തി (മഹാവ. ൩൦൬-൩൦൯), തം ഖന്ധകേ വുത്തായ ഞത്തിദുതിയകമ്മവാചായ കഥിനത്ഥാരാരഹസ്സ ഭിക്ഖുനോ ദാതബ്ബം. തേന തദഹേവ പഞ്ച വാ അതിരേകാനി വാ ഖണ്ഡാനി ഛിന്ദിത്വാ സങ്ഘാടി വാ ഉത്തരാസങ്ഗോ വാ അന്തരവാസകോ വാ കാതബ്ബോ, സേസഭിക്ഖൂഹിപി തസ്സ സഹായേഹി ഭവിതബ്ബം, സചേ കതചീവരമേവ ഉപ്പജ്ജതി, സുന്ദരമേവ. അച്ഛിന്നാസിബ്ബിതം പന ന വട്ടതി. തേന ഭിക്ഖുനാ സചേ സങ്ഘാടിയാ അത്ഥരിതുകാമോ ഹോതി, പോരാണികം സങ്ഘാടിം പച്ചുദ്ധരിത്വാ നവം സങ്ഘാടിം അധിട്ഠഹിത്വാ ‘‘ഇമായ സങ്ഘാടിയാ കഥിനം അത്ഥരാമീ’’തി അത്ഥരിതബ്ബം. ഉത്തരാസങ്ഗഅന്തരവാസകേസുപി ഏസേവ നയോ. തതോ തേന പുരിമവസ്സംവുട്ഠേ അന്തോസീമാഗതേ ഭിക്ഖൂ ഉപസങ്കമിത്വാ ‘‘അത്ഥതം, ഭന്തേ, സങ്ഘസ്സ കഥിനം, ധമ്മികോ കഥിനത്ഥാരോ, അനുമോദഥാ’’തി (പരി. ൪൧൩) വത്തബ്ബം, ഥേരാനഞ്ച നവാനഞ്ച ബഹൂനഞ്ച ഏകസ്സ ച അനുരൂപം സല്ലക്ഖേത്വാ വത്തബ്ബം. തേഹിപി ‘‘അത്ഥതം, ഭന്തേ, സങ്ഘസ്സ കഥിന’’ന്തി വാ ‘‘അത്ഥതം, ആവുസോ, സങ്ഘസ്സ കഥിന’’ന്തി വാ വത്വാ ‘‘ധമ്മികോ കഥിനത്ഥാരോ, അനുമോദാമാ’’തി വാ ‘‘അനുമോദാമീ’’തി വാ വത്തബ്ബം. പുരിമവസ്സംവുട്ഠേസുപി യേ അനുമോദന്തി, തേസംയേവ അത്ഥതം ഹോതി കഥിനം. തേ തതോ പട്ഠായ യാവ കഥിനസ്സുബ്ഭാരാ അനാമന്തചാരോ, അസമാദാനചാരോ, യാവദത്ഥചീവരം, ഗണഭോജനം, യോ ച തത്ഥ ചീവരുപ്പാദോ, തസ്മിം ആവാസേ സങ്ഘസ്സ ഉപ്പന്നചീവരഞ്ചാതി ഇമേ പഞ്ചാനിസംസേ ലഭന്തി, അയം താവ കഥിനത്ഥാരോ. തം പനേതം കഥിനം ‘‘അട്ഠിമാ, ഭിക്ഖവേ, മാതികാ കഥിനസ്സുബ്ഭാരായ പക്കമനന്തികാ നിട്ഠാനന്തികാ സന്നിട്ഠാനന്തികാ നാസനന്തികാ സവനന്തികാ ആസാവച്ഛേദികാ സീമാതിക്കമനന്തികാ സഹുബ്ഭാരാ’’തി (മഹാവ. ൩൧൦) ഏവം വുത്താസു അട്ഠസു മാതികാസു അഞ്ഞതരവസേന ഉദ്ധരീയതി, തത്ഥ വിത്ഥാരവിനിച്ഛയോ സമന്തപാസാദികായം (മഹാവ. അട്ഠ. ൩൧൦) വുത്തനയേന വേദിതബ്ബോ. ഇതി ‘‘ഉബ്ഭതസ്മിം കഥിനേ’’തിഇമിനാ സേസപലിബോധാഭാവം ദസ്സേതി.

ദസാഹപരമന്തി ദസ അഹാനി പരമോ പരിച്ഛേദോ അസ്സാതി ദസാഹപരമോ, തം ദസാഹപരമം കാലം ധാരേതബ്ബന്തി അത്ഥോ. അധിട്ഠിതവികപ്പിതേസു അപരിയാപന്നത്താ അതിരേകം ചീവരന്തി അതിരേകചീവരം, ചീവരം നാമ ഖോമം കപ്പാസികം കോസേയ്യം കമ്ബലം സാണം ഭങ്ഗന്തി ഏതേസം വാ തദനുലോമാനം വാ അഞ്ഞതരം അയമസ്സ ജാതി, പമാണതോ പന തം വികപ്പനുപഗം പച്ഛിമം ഇധ അധിപ്പേതം. വുത്തഞ്ഹേതം ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ആയാമതോ അട്ഠങ്ഗുലം സുഗതങ്ഗുലേന ചതുരങ്ഗുലവിത്ഥതം പച്ഛിമം ചീവരം വികപ്പേതു’’ന്തി (മഹാവ. ൩൫൮). യം പന വുത്തം ‘‘അധിട്ഠിതവികപ്പിതേസു അപരിയാപന്നത്താ’’തി, ഏത്ഥ ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, തിചീവരം അധിട്ഠാതും ന വികപ്പേതും, വസ്സികസാടികം വസ്സാനം ചതുമാസം അധിട്ഠാതും തതോ പരം വികപ്പേതും, നിസീദനം അധിട്ഠാതും ന വികപ്പേതും പച്ചത്ഥരണം അധിട്ഠാതും ന വികപ്പേതും, കണ്ഡുപ്പടിച്ഛാദിം യാവ ആബാധാ അധിട്ഠാതും തതോ പരം വികപ്പേതും, മുഖപുഞ്ഛനചോളകം അധിട്ഠാതും ന വികപ്പേതും, പരിക്ഖാരചോളം അധിട്ഠാതും ന വികപ്പേതു’’ന്തി (മഹാവ. ൩൫൮) ഇമിനാ നയേന അധിട്ഠാതബ്ബവികപ്പേതബ്ബതാ ജാനിതബ്ബാ. തത്ഥ തിചീവരം അധിട്ഠഹന്തേന രജിത്വാ കപ്പബിന്ദും ദത്വാ പമാണയുത്തമേവ അധിട്ഠാതബ്ബം, തസ്സ പമാണം ഉക്കട്ഠപരിച്ഛേദേന സുഗതചീവരതോ ഊനകം വട്ടതി, ലാമകപരിച്ഛേദേന സങ്ഘാടിയാ താവ ഉത്തരാസങ്ഗസ്സ ച ദീഘതോ മുട്ഠിപഞ്ചകം, തിരിയം മുട്ഠിത്തികം, അന്തരവാസകോ ദീഘതോ മുട്ഠിപഞ്ചകോ, തിരിയം ദ്വിഹത്ഥോപി വട്ടതി. വുത്തപ്പമാണതോ പന അതിരേകഞ്ച ഊനകഞ്ച ‘‘പരിക്ഖാരചോള’’ന്തി അധിട്ഠാതബ്ബം. തത്ഥ യസ്മാ ‘‘ദ്വേ ചീവരസ്സ അധിട്ഠാനാനി കായേന വാ അധിട്ഠേതി, വാചായ വാ അധിട്ഠേതീ’’തി വുത്തം, തസ്മാ പുരാണസങ്ഘാടിം ‘‘ഇമം സങ്ഘാടിം പച്ചുദ്ധരാമീ’’തി പച്ചുദ്ധരിത്വാ നവം ഹത്ഥേന ഗഹേത്വാ ‘‘ഇമം സങ്ഘാടിം അധിട്ഠാമീ’’തി ചിത്തേന ആഭോഗം കത്വാ കായവികാരം കരോന്തേന കായേന വാ അധിട്ഠാതബ്ബാ, വചീഭേദം കത്വാ വാചായ വാ അധിട്ഠാതബ്ബാ. തത്ര ദുവിധം അധിട്ഠാനം – സചേ ഹത്ഥപാസേ ഹോതി, ‘‘ഇമം സങ്ഘാടിം അധിട്ഠാമീ’’തി വാചാ ഭിന്ദിതബ്ബാ. അഥ അന്തോഗബ്ഭാദീസു സാമന്തവിഹാരേ വാ ഹോതി, ഠപിതട്ഠാനം സല്ലക്ഖേത്വാ ‘‘ഏതം സങ്ഘാടിം അധിട്ഠാമീ’’തി വാചാ ഭിന്ദിതബ്ബാ. ഏസ നയോ ഉത്തരാസങ്ഗേ ച അന്തരവാസകേ ച. നാമമത്തമേവ ഹി വിസേസോ. തസ്മാ സബ്ബാനി സങ്ഘാടിം ഉത്തരാസങ്ഗം അന്തരവാസകന്തി ഏവം അത്തനോ അത്തനോ നാമേനേവ അധിട്ഠാതബ്ബാനി. സചേ അധിട്ഠഹിത്വാ ഠപിതവത്ഥേഹി സങ്ഘാടിആദീനി കരോതി, നിട്ഠിതേ രജനേ ച കപ്പേ ച ‘‘ഇമം പച്ചുദ്ധരാമീ’’തി പച്ചുദ്ധരിത്വാ പുന അധിട്ഠാതബ്ബാനി. ഇദഞ്ച പന തിചീവരം സുഖപരിഭോഗത്ഥം പരിക്ഖാരചോളം അധിട്ഠാതുമ്പി വട്ടതി.

വസ്സികസാടികാ അനതിരിത്തപമാണാ നാമം ഗഹേത്വാ വുത്തനയേനേവ ചത്താരോ വസ്സികേ മാസേ അധിട്ഠാതബ്ബാ, തതോ പരം പച്ചുദ്ധരിത്വാ വികപ്പേതബ്ബാ, വണ്ണഭേദമത്തരത്താപി ചേസാ വട്ടതി, ദ്വേ പന ന വട്ടന്തി. നിസീദനം വുത്തനയേന അധിട്ഠാതബ്ബമേവ, തഞ്ച ഖോ പമാണയുത്തം ഏകമേവ, ദ്വേ ന വട്ടന്തി. പച്ചത്ഥരണമ്പി അധിട്ഠാതബ്ബമേവ, തം പന മഹന്തമ്പി ഏകമ്പി ബഹൂനിപി വട്ടന്തി, നീലമ്പി പീതകമ്പി സദസമ്പി പുപ്ഫദസമ്പീതി സബ്ബപ്പകാരമ്പി വട്ടതി. കണ്ഡുപ്പടിച്ഛാദി യാവ ആബാധോ അത്ഥി, താവ പമാണികാ അധിട്ഠാതബ്ബാ, ആബാധേ വൂപസന്തേ പച്ചുദ്ധരിത്വാ വികപ്പേതബ്ബാ, സാ ഏകാവ വട്ടതി. മുഖപുഞ്ഛനചോളം അധിട്ഠാതബ്ബമേവ, തം പന ഏകമ്പി ബഹൂനിപി മഹന്തമ്പി വട്ടതിയേവ. പരിക്ഖാരചോളേ ഗണനാ നത്ഥി, യത്തകം ഇച്ഛതി, തത്തകം അധിട്ഠാതബ്ബമേവ. ഥവികാപി പരിസ്സാവനമ്പി വികപ്പനുപഗം പച്ഛിമപമാണം ‘‘പരിക്ഖാരചോള’’ന്തി അധിട്ഠാതബ്ബമേവ, ബഹൂനിപി ഏകതോ കത്വാ ‘‘ഇമാനി ചീവരാനി പരിക്ഖാരചോളാനി അധിട്ഠാമീ’’തിആദിനാ നയേന അധിട്ഠാതും വട്ടതിയേവ. മഞ്ചഭിസി പീഠഭിസി ബിബ്ബോഹനം പാവാരോ കോജവോതി ഏതേസു പന സേനാസനപരിക്ഖാരത്ഥായ ദിന്നപച്ചത്ഥരണേ ച അധിട്ഠാനകിച്ചം നത്ഥിയേവ. സബ്ബഞ്ച പനേതം വുത്തപ്പകാരേന അധിട്ഠിതചീവരം അഞ്ഞസ്സ ദാനേന, അച്ഛിന്ദിത്വാ ഗഹണേന, വിസ്സാസഗ്ഗാഹേന, ഹീനായാവത്തനേന, സിക്ഖാപച്ചക്ഖാനേന, കാലങ്കിരിയായ, ലിങ്ഗപരിവത്തനേന, പച്ചുദ്ധരണേനാതി ഇമേഹി അട്ഠഹി കാരണേഹി അധിട്ഠാനം വിജഹതി. തിചീവരം പന കനിട്ഠങ്ഗുലിനഖപിട്ഠിപ്പമാണേന ഛിദ്ദേനാപി വിജഹതി, തഞ്ച ഖോ വിനിബ്ബേധേനേവ. സചേ ഹി ഛിദ്ദസ്സ അബ്ഭന്തരേ ഏകതന്തുപി അച്ഛിന്നോ ഹോതി, രക്ഖതിയേവ. തത്ഥ സങ്ഘാടിയാ ച ഉത്തരാസങ്ഗസ്സ ച ദീഘന്തതോ വിദത്ഥിപ്പമാണസ്സ തിരിയന്തതോ അട്ഠങ്ഗുലപ്പമാണസ്സ പദേസസ്സ ഓരതോ ഛിദ്ദം അധിട്ഠാനം ഭിന്ദതി, അന്തരവാസകേപി ദീഘന്തതോ ഏതദേവ പമാണം, തിരിയന്തേന പന ചതുരങ്ഗുലതാ വേദിതബ്ബാ. തിണ്ണന്നമ്പി വുത്തോകാസസ്സ പരതോ ന ഭിന്ദതി, തസ്മാ ഛിദ്ദേ ജാതേ തിചീവരം അതിരേകചീവരട്ഠാനേ തിട്ഠതി, സൂചികമ്മം കത്വാ പുന അധിട്ഠാതബ്ബം. വസ്സികസാടികാ വസ്സാനമാസാതിക്കമേനാപി, കണ്ഡുപ്പടിച്ഛാദി ആബാധവൂപസമേനാപി അധിട്ഠാനം വിജഹതി. തസ്മാ സാ തതോ പരം വികപ്പേതബ്ബാ. വികപ്പനലക്ഖണം പന സബ്ബചീവരാനം വികപ്പനസിക്ഖാപദേയേവ വണ്ണയിസ്സാമ. കേവലഞ്ഹി ഇമസ്മിം ഓകാസേ യം ഏവം അനധിട്ഠിതം അവികപ്പിതഞ്ച, തം ‘‘അതിരേകചീവര’’ന്തി വേദിതബ്ബം.

തം അതിക്കാമയതോ നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയന്തി തം യഥാവുത്തജാതിപ്പമാണം ചീവരംദസാഹപരമം കാലം അതിക്കാമയതോ ഏത്ഥന്തരേ യഥാ അതിരേകചീവരം ന ഹോതി, തഥാ അക്രുബ്ബതോ നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം, തഞ്ച ചീവരം നിസ്സഗ്ഗിയം ഹോതി, പാചിത്തിയം ആപത്തി ചസ്സ ഹോതീതി അത്ഥോ. അഥ വാ നിസ്സജ്ജനം നിസ്സഗ്ഗിയം, പുബ്ബഭാഗേ കത്തബ്ബസ്സ വിനയകമ്മസ്സേതം നാമം, നിസ്സഗ്ഗിയമസ്സ അത്ഥീതി നിസ്സഗ്ഗിയമിച്ചേവ. കിം തം? പാചിത്തിയം. തം അതിക്കാമയതോ സഹ നിസ്സഗ്ഗിയേന നിസ്സഗ്ഗിയവിനയകമ്മം പാചിത്തിയം ഹോതീതി അയമേത്ഥ അത്ഥോ. തഞ്ച പനേതം ചീവരം യം ദിവസം ഉപ്പന്നം, തസ്സ യോ അരുണോ, സോ ഉപ്പന്നദിവസനിസ്സിതോ, തസ്മാ ചീവരുപ്പാദദിവസേന സദ്ധിം ഏകാദസേ അരുണുഗ്ഗമനേ ദസാഹാതിക്കമിതം ഹോതി, തം ഗഹേത്വാ സങ്ഘസ്സ വാ ഗണസ്സ വാ പുഗ്ഗലസ്സ വാ നിസ്സജ്ജിതബ്ബം, തത്രായം നയോ – സങ്ഘസ്സ താവ ഏവം നിസ്സജ്ജിതബ്ബം ‘‘ഇദം മേ, ഭന്തേ, ചീവരം ദസഹാതിക്കന്തം നിസ്സഗ്ഗിയം, ഇമാഹം സങ്ഘസ്സ നിസ്സജ്ജാമീ’’തി നിസ്സജ്ജിത്വാ ‘‘അഹം, ഭന്തേ, ഏകം നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം ആപന്നോ, തം പടിദേസേമീ’’തി ഏവം ആപത്തി ദേസേതബ്ബാ. സചേ ദ്വേ ഹോന്തി, ‘‘ദ്വേ’’തി വത്തബ്ബം, സചേ തദുത്തരി, ‘‘സമ്ബഹുലാ’’തി വത്തബ്ബം. നിസ്സജ്ജനേപി സചേ ദ്വേ വാ ബഹൂനി വാ ഹോന്തി, ‘‘ഇമാനി മേ, ഭന്തേ, ചീവരാനി ദസാഹാതിക്കന്താനി നിസ്സഗ്ഗിയാനി, ഇമാനാഹം സങ്ഘസ്സ നിസ്സജ്ജാമീ’’തി വത്തബ്ബം, പാളിം വത്തും അസക്കോന്തേന അഞ്ഞഥാപി വത്തബ്ബം. ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ ‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ, അയം ഇത്ഥന്നാമോ ഭിക്ഖു ആപത്തിം സരതി വിവരതി ഉത്താനിം കരോതി ദേസേതി, യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, അഹം ഇത്ഥന്നാമസ്സ ഭിക്ഖുനോ ആപത്തിം പടിഗ്ഗണ്ഹേയ്യ’’ന്തി (ചൂളവ. ൨൩൯), ഇമിനാ ലക്ഖണേന ആപത്തിം പടിഗ്ഗണ്ഹിത്വാ വത്തബ്ബോ ‘‘പസ്സസീ’’തി, ‘‘ആമ പസ്സാമീ’’തി, ‘‘ആയതിം സംവരേയ്യാസീ’’തി, ‘‘സാധു സുട്ഠു സംവരിസ്സാമീ’’തി. ദ്വീസു പന സമ്ബഹുലാസു വാ പുരിമനയേനേവ വചനഭേദോ കാതബ്ബോ. ദേസിതായ ആപത്തിയാ ‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ, ഇദം ചീവരം ഇത്ഥന്നാമസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിസ്സഗ്ഗിയം സങ്ഘസ്സ നിസ്സട്ഠം, യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ ഇമം ചീവരം ഇത്ഥന്നാമസ്സ ഭിക്ഖുനോ ദദേയ്യാ’’തി (പാരാ. ൪൬൪) ഏവം നിസ്സട്ഠചീവരം ദാതബ്ബം, ദ്വീസു ബഹൂസു വാ വചനഭേദോ കാതബ്ബോ.

ഗണസ്സ പന നിസ്സജ്ജന്തേന ‘‘ഇമാഹ’’ന്തി വാ ‘‘ഇമാനി അഹ’’ന്തി വാ വത്വാ ‘‘ആയസ്മന്താനം നിസ്സജ്ജാമീ’’തി വത്തബ്ബം, ആപത്തിപ്പടിഗ്ഗാഹകേനാപി ‘‘സുണന്തു മേ ആയസ്മന്താ, അയം ഇത്ഥന്നാമോ ഭിക്ഖു ആപത്തിം സരതി…പേ… ദേസേതി, യദായസ്മന്താനം പത്തകല്ല’’ന്തി വത്തബ്ബം, ചീവരദാനേപി ‘‘സുണന്തു മേ ആയസ്മന്താ, ഇദം ചീവരം ഇത്ഥന്നാമസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിസ്സഗ്ഗിയം ആയസ്മന്താനം നിസ്സട്ഠം, യദായസ്മന്താനം പത്തകല്ലം, ആയസ്മന്താ ഇമം ചീവരം ഇത്ഥന്നാമസ്സ ഭിക്ഖുനോ ദദേയ്യു’’ന്തി (പാരാ. ൪൬൬) വത്തബ്ബം, സേസം പുരിമസദിസമേവ. പുഗ്ഗലസ്സ പന നിസ്സജ്ജന്തേന ‘‘ഇമാഹ’’ന്തി വാ ‘‘ഇമാനി അഹ’’ന്തി വാ വത്വാ ‘‘ആയസ്മതോ നിസ്സജ്ജാമീ’’തി വത്തബ്ബം, നിസ്സജ്ജിത്വാ ‘‘അഹം, ഭന്തേ, ഏകം നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം ആപന്നോ, തം പടിദേസേമീ’’തി ഏവം ആപത്തി ദേസേതബ്ബാ. സചേ പന നവകതരോ ഹോതി, ‘‘ആവുസോ’’തി വത്തബ്ബം, തേനാപി ‘‘പസ്സസീ’’തി വാ ‘‘പസ്സഥാ’’തി വാ വുത്തേ ‘‘ആമ, ഭന്തേ’’തി വാ ‘‘ആമ ആവുസോ’’തി വാ വത്വാ ‘‘പസ്സാമീ’’തി വത്തബ്ബം, തതോ ‘‘ആയതിം സംവരേയ്യാസീ’’തി വാ ‘‘സംവരേയ്യാഥാ’’തി വാ വുത്തേ ‘‘സാധു സുട്ഠു സംവരിസ്സാമീ’’തി വത്തബ്ബം. ഏവം ദേസിതായ ആപത്തിയാ ‘‘ഇമം ചീവരം ആയസ്മതോ ദമ്മീ’’തി ദാതബ്ബം, ദ്വീസു തീസു വാ പുബ്ബേ വുത്താനുസാരേനേവ നയോ വേദിതബ്ബോ. ദ്വിന്നം പന യഥാ ഗണസ്സ, ഏവം നിസ്സജ്ജിതബ്ബം, തതോ ആപത്തിപ്പടിഗ്ഗഹണഞ്ച നിസ്സട്ഠചീവരദാനഞ്ച തേസം അഞ്ഞതരേന യഥാ ഏകേന പുഗ്ഗലേന, തഥാ കാതബ്ബം, ഇദം പന സബ്ബനിസ്സഗ്ഗിയേസു വിധാനം. ചീവരം പത്തോ നിസീദനന്തി വത്ഥുമത്തമേവ ഹി നാനം, പരമ്മുഖം പന വത്ഥു ‘‘ഏത’’ന്തി നിസ്സജ്ജിതബ്ബം. സചേ ബഹൂനി ഹോന്തി, ‘‘ഏതാനീ’’തി വത്തബ്ബം. നിസ്സട്ഠദാനേപി ഏസേവ നയോ. നിസ്സട്ഠവത്ഥും ‘‘ദിന്നമിദം ഇമിനാ മയ്ഹ’’ന്തി സഞ്ഞായ ന പടിദേന്തസ്സ ദുക്കടം, തസ്സ സന്തകഭാവം ഞത്വാ ലേസേന അച്ഛിന്ദന്തോ സാമികസ്സ ധുരനിക്ഖേപേന ഭണ്ഡം അഗ്ഘാപേത്വാ കാരേതബ്ബോതി.

വേസാലിയം ഛബ്ബഗ്ഗിയേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ അതിരേകചീവരധാരണവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, ‘‘ദസാഹപരമ’’ന്തി അയമേത്ഥ അനുപഞ്ഞത്തി, സാധാരണപഞ്ഞത്തി, അനാണത്തികം, അനിസ്സജ്ജിത്വാ പരിഭുഞ്ജന്തസ്സ ദുക്കടം, യഥാ ച ഇധ, ഏവം സബ്ബത്ഥ, തസ്മാ നം പരതോ ന വക്ഖാമ. ദസാഹം അനതിക്കന്തേപി അതിക്കന്തസഞ്ഞിനോ വേമതികസ്സ ച ദുക്കടം. അതിക്കന്തേ അനതിക്കന്തസഞ്ഞിനോപി വേമതികസ്സപി നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയമേവ, തഥാ അനധിട്ഠിതാവികപ്പിതഅഅസ്സജ്ജിതഅനട്ഠാവിനട്ഠഅദഡ്ഢാവിലുത്തേസു അധിട്ഠിതാദിസഞ്ഞിനോ. അന്തോദസാഹം അധിട്ഠിതേ വികപ്പിതേ വിസ്സജ്ജിതേ നട്ഠേ വിനട്ഠേ ദഡ്ഢേ അച്ഛിന്നേ വിസ്സാസേന ഗാഹിതേ ഉമ്മത്തകാദീനഞ്ച അനാപത്തി. ആചാരവിപത്തി, യഥാ ച ഇദം, ഏവം ഇതോ പരാനിപി, ഉഭതോപാതിമോക്ഖേസുപി ഹി പാരാജികാനി ച സങ്ഘാദിസേസാ ച സീലവിപത്തി, സേസാപത്തിയോ ആചാരവിപത്തി, ആജീവവിപത്തി വാ ദിട്ഠിവിപത്തി വാ കാചി ആപത്തി നാമ നത്ഥി. ആജീവവിപത്തിപച്ചയാ പന ഠപേത്വാ ദുബ്ഭാസിതം ഛ ആപത്തിക്ഖന്ധാ പഞ്ഞത്താ, ദിട്ഠിവിപത്തിപച്ചയാ പാചിത്തിയദുക്കടവസേന ദ്വേ ആപത്തിക്ഖന്ധാ പഞ്ഞത്താതി, ഇദമേത്ഥ ലക്ഖണം, ഇതി വിപത്തികഥാ ഇധേവ നിട്ഠിതാതി, ന നം ഇതോ പരം വിചാരയിസ്സാമ. ജാതിപ്പമാണസമ്പന്നസ്സ ചീവരസ്സ അത്തനോ സന്തകതാ, ഗണനുപഗതാ, ഛിന്നപലിബോധഭാവോ, അതിരേകചീവരതാ, ദസാഹാതിക്കമോതി ഇമാനേത്ഥ പഞ്ച അങ്ഗാനി. കഥിനസമുട്ഠാനം, അകിരിയം, നോസഞ്ഞാവിമോക്ഖം, അചിത്തകം, പണ്ണത്തിവജ്ജം, കായകമ്മം, വചീകമ്മം, തിചിത്തം, തിവേദനന്തി.

കഥിനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.