൬. കുടികാരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ഛട്ഠേ സഞ്ഞാചികായ പനാതി ഏത്ഥ സഞ്ഞാചികാ നാമ സയം പവത്തിതയാചനാ വുച്ചതി, തസ്മാ സഞ്ഞാചികായാതി അത്തനോ യാചനായാതി വുത്തം ഹോതി, സയം യാചിതകേഹി ഉപകരണേഹീതി അത്ഥോ. ഏത്ഥ ച യംകിഞ്ചി പരപരിഗ്ഗഹിതകം മൂലച്ഛേദവസേന യാചിതും ന വട്ടതി, താവകാലികം പന വട്ടതി. സഹായത്ഥായ കമ്മകരണത്ഥായ ‘‘പുരിസം ദേഥാ’’തി വത്തും വട്ടതി, പുരിസത്തകരമ്പി യാചിതും വട്ടതി, പുരിസത്തകരോ നാമ വഡ്ഢകിആദിനാ പുരിസേന കാതബ്ബം ഹത്ഥകമ്മം. തം ‘‘പുരിസത്തകരം ദേഹീ’’തി വാ ‘‘ഹത്ഥകമ്മം ദേഹീ’’തി വാ വത്വാ യാചിതും വട്ടതി. ഹത്ഥകമ്മം നാമ കിഞ്ചി വത്ഥു ന ഹോതി, തസ്മാ ‘‘കിം, ഭന്തേ, ആഗതത്ഥാ’’തി പുച്ഛിതേ വാ അപുച്ഛിതേ വാ യാചിതും വട്ടതി, വിഞ്ഞത്തിപച്ചയാ ദോസോ നത്ഥി, മിഗലുദ്ദകാദയോ പന സകകമ്മം ന യാചിതബ്ബാ. കുടിന്തി ഉല്ലിത്താദീസു അഞ്ഞതരം. തത്ഥ ഉല്ലിത്താ നാമ ഠപേത്വാ ഥമ്ഭതുലാപിട്ഠസങ്ഘാടവാതപാനധൂമച്ഛിദ്ദാദിഭേദം അലേപോകാസം അവസേസേ ലേപോകാസേ കുട്ടേഹി സദ്ധിം ഘടേത്വാ ഛദനസ്സ അന്തോ സുധായ വാ മത്തികായ വാ ലിത്താ. അവലിത്താ നാമ തഥേവ വുത്തനയേനേവ ഛദനസ്സ ബഹി ലിത്താ. ഉല്ലിത്താവലിത്താ നാമ തഥേവ ഛദനസ്സ അന്തോ ച ബഹി ച ലിത്താ. കാരയമാനേനാതി സയം വാ കരോന്തേന, ആണത്തിയാ വാ കാരാപേന്തേന. അസാമികന്തി കാരേതാ ദായകേന വിരഹിതം. അത്തുദ്ദേസന്തി ‘‘മയ്ഹം വാസാഗാരം ഏസാ’’തി ഏവം അത്താ ഉദ്ദേസോ ഏതിസ്സാതി അത്തുദ്ദേസാ, തം അത്തുദ്ദേസം. പമാണികാ കാരേതബ്ബാതി പമാണയുത്താ കാരേതബ്ബാ. തത്രിദം പമാണന്തി തസ്സാ കുടിയാ ഇദം പമാണം. ദീഘസോതി ദീഘതോ. ദ്വാദസ വിദത്ഥിയോ സുഗതവിദത്ഥിയാതിഏത്ഥ സുഗതവിദത്ഥി നാമ ഇദാനി മജ്ഝിമസ്സ പുരിസസ്സ തിസ്സോ വിദത്ഥിയോ, വഡ്ഢകിഹത്ഥേന ദിയഡ്ഢോ ഹത്ഥോ ഹോതി. മിനന്തേന പന കുടിയാ ബഹികുട്ടേ പഠമം ദിന്നം മഹാമത്തികപരിയന്തം അഗ്ഗഹേത്വാ ഥുസപിണ്ഡപരിയന്തേന ദ്വാദസ വിദത്ഥിയോ മിനേതബ്ബാ, സചേ ഥുസപിണ്ഡകേന അനത്ഥികോ ഹോതി, മഹാമത്തികലേപേനേവ നിട്ഠാപേതി, സ്വേവ പരിച്ഛേദോ. തിരിയന്തി വിത്ഥാരതോ. സത്തന്തരാതി കുട്ടസ്സ ബഹിഅന്തം അഗ്ഗഹേത്വാ അബ്ഭന്തരിമേന അന്തേന സത്ത സുഗതവിദത്ഥിയോ പമാണന്തി വുത്തം ഹോതി. ഏത്ഥ ച കേസഗ്ഗമത്തമ്പി ദീഘതോ ഹാപേത്വാ തിരിയം, തിരിയതോ വാ ഹാപേത്വാ ദീഘം വഡ്ഢേതും ന വട്ടതി, കോ പന വാദോ ഉഭതോവഡ്ഢനേ. യാ പന ദീഘതോ സട്ഠിഹത്ഥാപി ഹോതി, തിരിയതോ തിഹത്ഥാ വാ ഊനകചതുഹത്ഥാ വാ, യത്ഥ പമാണയുത്തോ മഞ്ചോ ഇതോ ചിതോ ച ന പരിവട്ടതി, പച്ഛിമകോടിയാ ചതുഹത്ഥവിത്ഥാരാ ന ഹോതി, അയം കുടിസങ്ഖ്യം ന ഗച്ഛതി, തസ്മാ വട്ടതി. ഭിക്ഖൂ അഭിനേതബ്ബാ വത്ഥുദേസനായാതി യസ്മിം പദേസേ കുടിം കാരേതുകാമോ ഹോതി, തം സോധേത്വാ പദഭാജനേ (പാരാ. ൩൪൯) വുത്തനയേന സങ്ഘം തിക്ഖത്തും യാചിത്വാ സബ്ബേ വാ സങ്ഘപരിയാപന്നാ സങ്ഘേന വാ സമ്മതാ ദ്വേ തയോ ഭിക്ഖൂ തത്ഥ വത്ഥുദേസനത്ഥായ നേതബ്ബാ. തേഹി ഭിക്ഖൂഹി വത്ഥു ദേസേതബ്ബം അനാരമ്ഭം സപരിക്കമനന്തി തേഹി ഭിക്ഖൂഹി കിപില്ലികാദീനം ആസയാദീഹി തേരസഹി, പുബ്ബണ്ണാപരണ്ണനിസ്സിതാദീഹി സോളസഹി ഉപദ്ദവേഹി വിരഹിതത്താ അനാരമ്ഭം, ദ്വീഹി വാ ചതൂഹി വാ ബലിബദ്ധേഹി യുത്തേന സകടേന ഏകം ചക്കം നിബ്ബോദകപതനട്ഠാനേ ഏകം ബഹി കത്വാ ആവിജ്ഝിതും സക്കുണേയ്യതായ സപരിക്കമനന്തി സല്ലക്ഖേത്വാ സചേ സങ്ഘപഹോനകാ ഹോന്തി, തത്ഥേവ, നോ ചേ, സങ്ഘമജ്ഝം ഗന്ത്വാ തേന ഭിക്ഖുനാ യാചിതേഹി ഞത്തിദുതിയേന കമ്മേന വത്ഥു ദേസേതബ്ബം. സാരമ്ഭേ ചേതിആദി പടിപക്ഖനയേന വേദിതബ്ബം.

ആളവിയം ആളവികേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ സഞ്ഞാചികായ കുടികരണവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, അസാധാരണപഞ്ഞത്തി, സാണത്തികം, ‘‘അദേസിതവത്ഥുകം പമാണാതിക്കന്തം കുടിം കാരേസ്സാമീ’’തി ഉപകരണത്ഥം അരഞ്ഞം ഗമനതോ പട്ഠായ സബ്ബപയോഗേസു ദുക്കടം, ‘‘ഇദാനി ദ്വീഹി പിണ്ഡേഹി നിട്ഠാനം ഗമിസ്സതീ’’തി തേസു പഠമപിണ്ഡദാനേ ഥുല്ലച്ചയം, ദുതിയദാനേന ലേപേ ഘടിതേ സചേ അദേസിതവത്ഥുകാ ഏവ വാ പമാണാതിക്കന്താ ഏവ വാ ഹോതി, ഏകോ സങ്ഘാദിസേസോ, ദ്വേ ച ദുക്കടാനി. ഉഭയവിപ്പന്നാ, ദ്വേ സങ്ഘാദിസേസാ, ദ്വേ ച ദുക്കടാനി. സചേ പന ദ്വാരബന്ധം വാ വാതപാനം വാ അട്ഠപേത്വാവ മത്തികായ ലിമ്പതി, ഠപിതേ ച തസ്മിം ലേപോ ന ഘടിയതി, രക്ഖതി താവ. പുന ലിമ്പന്തസ്സ പന ഘടിതമത്തേ സങ്ഘാദിസേസോ. സചേ തം ഠപിയമാനം പഠമദിന്നലേപേന സദ്ധിം നിരന്തരമേവ ഹുത്വാ തിട്ഠതി, പഠമമേവ സങ്ഘാദിസേസോ. കേവലം സാരമ്ഭായ ദുക്കടം, തഥാ അപരിക്കമനായ. വിപ്പകതം കുടിം അഞ്ഞസ്സ ദദതോ ച, ഭൂമിം സമം കത്വാ ഭിന്ദന്തസ്സ ച, ലേണഗുഹാതിണകുടിപണ്ണച്ഛദനഗേഹേസു അഞ്ഞതരം കാരേന്തസ്സ, കുടിമ്പി അഞ്ഞസ്സ വാസത്ഥായ, വാസാഗാരം ഠപേത്വാ ഉപോസഥാഗാരാദീസു അഞ്ഞതരത്ഥായ കാരേന്തസ്സ ച ഉമ്മത്തകാദീനഞ്ച അനാപത്തി. സീലവിപത്തി, ഉല്ലിത്താദീനം അഞ്ഞതരതാ, ഹേട്ഠിമപമാണസമ്ഭവോ, അദേസിതവത്ഥുകതാ, പമാണാതിക്കന്തതാ, അത്തുദ്ദേസികതാ, വാസാഗാരതാ, ലേപഘടനാതി ഇമാനേത്ഥ ഛ വാ സത്ത വാ അങ്ഗാനി. ഛസമുട്ഠാനം, കിരിയഞ്ച, കിരിയാകിരിയഞ്ച. ഇദഞ്ഹി വത്ഥും ദേസാപേത്വാ പമാണാതിക്കന്തം വാ കരോതോ കിരിയതോ സമുട്ഠാതി, അദേസാപേത്വാ കരോതോ കിരിയാകിരിയതോ സമുട്ഠാതി. സേസമേത്ഥ സഞ്ചരിത്തേ വുത്തസദിസമേവാതി.

കുടികാരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.