൪. ചതുത്ഥപാരാജികവണ്ണനാ

ചതുത്ഥേ അനഭിജാനന്തി സകസന്താനേ അനുപ്പന്നത്താ അത്തനി അത്ഥിഭാവം അജാനന്തോ. ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മന്തി ഉത്തരിമനുസ്സാനം ഝായീനഞ്ചേവ അരിയാനഞ്ച ധമ്മം. അത്തുപനായികന്തി അത്തനി തം ഉപനേതി ‘‘മയി അത്ഥീ’’തി സമുദാചരന്തോ, അത്താനം വാ തത്ഥ ഉപനേതി ‘‘അഹം ഏത്ഥ സന്ദിസ്സാമീ’’തി സമുദാചരന്തോതി അത്തുപനായികോ, തം അത്തുപനായികം. ഏവം കത്വാ സമുദാചരേയ്യാതി സമ്ബന്ധോ. അലമരിയഞാണദസ്സനന്തിഏത്ഥ മഹഗ്ഗതലോകുത്തരപഞ്ഞാ ജാനനട്ഠേന ഞാണം, ചക്ഖുനാ ച ദിട്ഠമിവ ധമ്മം പച്ചക്ഖകരണതോ ദസ്സനത്ഥേന ദസ്സനന്തി ഞാണദസ്സനം, അരിയം വിസുദ്ധം ഉത്തമം ഞാണദസ്സനന്തി അരിയഞാണദസ്സനം, അലം പരിയത്തം കിലേസവിദ്ധംസനസമത്ഥം അരിയഞാണദസ്സനമേത്ഥ ഝാനാദിഭേദേ ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മേ, അലം വാ അരിയഞാണദസ്സനമസ്സാതി അലമരിയഞാണദസ്സനോ, തം അലമരിയഞാണദസ്സനം. സമുദാചരേയ്യാതി വുത്തപ്പകാരമേതം ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മം അത്തുപനായികം കത്വാ കായേന വാ വാചായ വാ തദുഭയേന വാ വിഞ്ഞുസ്സ മനുസ്സജാതികസ്സ ആരോചേയ്യ. ഇതി ജാനാമി ഇതി പസ്സാമീതി സമുദാചരണാകാരദസ്സനമേതം, അത്തുപനായികഞ്ഹി കത്വാ വിനാ അഞ്ഞാപദേസേന സമുദാചരന്തോ ഏവം സമുദാചരതി, തസ്മാ യ്വായം പദഭാജനേ (പാരാ. ൨൦൯) ‘‘പഠമം ഝാനം സമാപജ്ജിം, സമാപജ്ജാമി, സമാപന്നോ’’തിആദിഭേദോ വുത്തോ, സോ സബ്ബോ ഇധേവ സങ്ഗഹം ഗച്ഛതീതി വേദിതബ്ബോ. ‘‘ഇതി ജാനാമി ഇതി പസ്സാമീ’’തി ഹി വദന്തോ ന യിദം വചനമത്തമേവ വദതി, അഥ ഖോ ‘‘ഇമിനാ ച ഇമിനാ ച കാരണേന അയം ധമ്മോ മയി അത്ഥീ’’തി ദീപേതി, ‘‘സമാപജ്ജി’’ന്തിആദീനി ച വദന്തേന ഹി സമാപജ്ജനാദീഹി കാരണേഹി അത്ഥിതാ ദീപിതാ ഹോതി, തേന വുത്തം ‘‘യ്വായം പദഭാജനേ പഠമം ഝാനം സമാപജ്ജിം, സമാപജ്ജാമി, സമാപന്നോതിആദിഭേദോ വുത്തോ, സോ സബ്ബോ ഇധേവ സങ്ഗഹം ഗച്ഛതീ’’തി. തതോ അപരേന സമയേനാതി തതോ ആരോചിതകാലതോ അഞ്ഞതരസ്മിം കാലേ. ഇതി ആപത്തിപടിജാനനകാലദസ്സനമേതം, അയം പന ആരോചിതക്ഖണേവ ആപത്തിം ആപജ്ജതി. ആപത്തിം പന ആപന്നോ യസ്മാ പരേന ചോദിതോ വാ അചോദിതോ വാ പടിജാനാതി, തസ്മാ ‘‘സമനുഗ്ഗാഹീയമാനോ വാ അസമനുഗ്ഗാഹീയമാനോ വാ’’തി വുത്തം. ആപന്നോതി ആരോചിതക്ഖണേയേവ പാരാജികം ആപന്നോ. വിസുദ്ധാപേക്ഖോതി അത്തനോ ഗിഹിഭാവാദികം വിസുദ്ധിം അപേക്ഖമാനോ ഇച്ഛമാനോ. അയഞ്ഹി യസ്മാ പാരാജികം ആപന്നോ, തസ്മാ ഭിക്ഖുഭാവേ ഠത്വാ അഭബ്ബോ ഝാനാദീനി അധിഗന്തും, ഇച്ചസ്സ ഭിക്ഖുഭാവോ വിസുദ്ധി നാമ ന ഹോതി. യസ്മാ പന ഗിഹി വാ ഉപാസകാരാമികസാമണേരാനം വാ അഞ്ഞതരോ ഹുത്വാ ദാനാദീഹി സഗ്ഗമഗ്ഗം വാ ഝാനാദീഹി മോക്ഖമഗ്ഗം വാ ആരാധേതും ഭബ്ബോ ഹോതി, തസ്മാസ്സ ഗിഹിആദിഭാവോ വിസുദ്ധി നാമ ഹോതി. തേന വുത്തം ‘‘ഗിഹിഭാവാദികം വിസുദ്ധിം അപേക്ഖമാനോ’’തി. ഏവം വദേയ്യാതി ഏവം ഭണേയ്യ, കഥം? ‘‘അജാനമേവം, ആവുസോ’’തിആദിം. തത്ഥ അജാനന്തി അജാനന്തോ. അപസ്സന്തി അപസ്സന്തോ. തുച്ഛം മുസാ വിലപിന്തി അഹം വചനത്ഥവിരഹതോ തുച്ഛം, വഞ്ചനാധിപ്പായതോ മുസാ വിലപിം അഭണിന്തി വുത്തം ഹോതി. അഞ്ഞത്ര അധിമാനാതി യ്വായം തിലക്ഖണം ആരോപേത്വാ സങ്ഖാരേ സമ്മസന്തസ്സ ആരദ്ധവിപസ്സകസ്സ അപത്തേ പത്തസഞ്ഞിതാസങ്ഖാതോ അധിമാനോ ഉപ്പജ്ജതി, തം അധിമാനം ഠപേത്വാ കേവലം പാപിച്ഛതായ യോ സമുദാചരേയ്യ, അയമ്പി പാരാജികോ ഹോതീതി അത്ഥോ.

വേസാലിയം വഗ്ഗുമുദാതീരിയേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ തേസം ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മാരോചനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, ‘‘അഞ്ഞത്ര അധിമാനാ’’തി അയമേത്ഥ അനുപഞ്ഞത്തി, സാധാരണപഞ്ഞത്തി, അനാണത്തികം, ‘‘പഠമം ഝാനം സമാപജ്ജി’’ന്തിആദിനാ നയേന വുത്തപ്പകാരം അസന്തം ഝാനാദിധമ്മം ആരോചേന്തസ്സ സചേ യസ്സ കസ്സചി ആരോചേതി, സോ മനുസ്സജാതികോ ഹോതി, അനന്തരമേവ ‘‘അയം ഝാനലാഭീ’’തി വാ ‘‘അരിയോ’’തി വാ യേന കേനചി ആകാരേന തമത്ഥം ജാനാതി, പാരാജികം. സചേ ന ജാനാതി, ഥുല്ലച്ചയം. സചേ പന ‘‘യോ തേ വിഹാരേ വസി, സോ ഭിക്ഖു പഠമം ഝാനം സമാപജ്ജീ’’തിആദിനാ (പാരാ. ൨൨൦) നയേന അഞ്ഞാപദേസേന ആരോചേന്തസ്സ ജാനാതി, ഥുല്ലച്ചയം. സചേ ന ജാനാതി, ദുക്കടം. അധിമാനേന ആരോചേന്തസ്സ, അനുല്ലപനാധിപ്പായസ്സ, ഉമ്മത്തകാദീനഞ്ച അനാപത്തി. സീലവിപത്തി, ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മസ്സ അത്തനി അസന്തതാ, പാപിച്ഛതായ തസ്സ ആരോചനം, അനഞ്ഞാപദേസോ, യസ്സ ആരോചേതി, തസ്സ മനുസ്സജാതികതാ, തങ്ഖണവിജാനനന്തി ഇമാനേത്ഥ പഞ്ച അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി അദിന്നാദാനേ വുത്തസദിസാനേവാതി.

ചതുത്ഥപാരാജികവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ഉദ്ദിട്ഠാ ഖോ ആയസ്മന്തോ ചത്താരോ പാരാജികാ ധമ്മാതിഇദം ഇധ ഉദ്ദിട്ഠപാരാജികപരിദീപനമേവ. സമോധാനേത്വാ പന സബ്ബാനേവ ചതുവീസതി പാരാജികാനി വേദിതബ്ബാനി. കതമാനി ചതുവീസതി? പാളിയം ആഗതാനി താവ ഭിക്ഖൂനം ചത്താരി ഭിക്ഖുനീനം അസാധാരണാനി ചത്താരീതി അട്ഠ, താനി ഏകാദസന്നം പണ്ഡകാദീനം അഭബ്ബഭാവസങ്ഖാതേഹി ഏകാദസഹി പാരാജികേഹി സദ്ധിം ഏകൂനവീസതി, ഗിഹിഭാവം പത്ഥയമാനായ ഭിക്ഖുനിയാ വിബ്ഭന്തഭാവപാരാജികേന സദ്ധിം വീസതി, അപരാനിപി ലമ്ബീ, മുദുപിട്ഠികോ, പരസ്സ അങ്ഗജാതം മുഖേന ഗണ്ഹാതി, പരസ്സ അങ്ഗജാതേ അഭിനിസീദതീതി ഇമേസം ചതുന്നം വസേന ‘‘ചത്താരി അനുലോമപാരാജികാനീ’’തി വദന്തി, ഇതി ഇമാനി ച ചത്താരി, പുരിമാനി ച വീസതീതി സമോധാനേത്വാ സബ്ബാനേവ ചതുവീസതി പാരാജികാനി വേദിതബ്ബാനി. ന ലഭതി ഭിക്ഖൂഹി സദ്ധിം സംവാസന്തി ഉപോസഥാദിഭേദം സംവാസം ഭിക്ഖൂഹി സദ്ധിം ന ലഭതി. യഥാ പുരേ, തഥാ പച്ഛാതി യഥാ പുബ്ബേ ഗിഹികാലേ അനുപസമ്പന്നകാലേ ച, പച്ഛാ പാരാജികം ആപന്നോപി തഥേവ അസംവാസോ ഹോതി, നത്ഥി തസ്സ ഭിക്ഖൂഹി സദ്ധിം ഉപോസഥാദിഭേദോ സംവാസോതി. തത്ഥായസ്മന്തേ പുച്ഛാമീതി തേസു ചതൂസു പാരാജികേസു ആയസ്മന്തേ ‘‘കച്ചിത്ഥ പരിസുദ്ധാ’’തി പുച്ഛാമി. കച്ചിത്ഥാതി കച്ചി ഏത്ഥ, ഏതേസു ചതൂസു പാരാജികേസു കച്ചി പരിസുദ്ധാതി അത്ഥോ. അഥ വാ കച്ചിത്ഥ പരിസുദ്ധാതി കച്ചി പരിസുദ്ധാ അത്ഥ, ഭവഥാതി അത്ഥോ. സേസം സബ്ബത്ഥ ഉത്താനമേവാതി.

കങ്ഖാവിതരണിയാ പാതിമോക്ഖവണ്ണനായ

പാരാജികവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.