൬. ആരാമവഗ്ഗോ

൧. ആരാമപവിസനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ആരാമവഗ്ഗസ്സ പഠമേ സഭിക്ഖുകം ആരാമന്തി യത്ഥ ഭിക്ഖൂ രുക്ഖമൂലേപി വസന്തി, തം പദേസം. അനാപുച്ഛാതി ഏത്ഥ ഭിക്ഖുസാമണേരആരാമികേസു യംകിഞ്ചി അനാപുച്ഛാ, പരിക്ഖിത്തസ്സ ആരാമസ്സ പരിക്ഖേപം അതിക്കമന്തിയാ, അപരിക്ഖിത്തസ്സ ഉപചാരം ഓക്കമന്തിയാ പഠമപാദേ ദുക്കടം, ദുതിയപാദേ പാചിത്തിയം.

സാവത്ഥിയം സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖുനിയോ ആരബ്ഭ അനാപുച്ഛാ ആരാമം പവിസനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, ‘‘സന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛാ’’തി ച ‘‘ജാനം സഭിക്ഖുക’’ന്തി ച ഇമാനേത്ഥ ദ്വേ അനുപഞ്ഞത്തിയോ, സഭിക്ഖുകേ വേമതികായ, അഭിക്ഖുകേ സഭിക്ഖുകസഞ്ഞായ ചേവ വേമതികായ ച ദുക്കടം. തസ്മിം പന ദുവിധേപി അഭിക്ഖുകസഞ്ഞായ, സന്തം ഭിക്ഖും ആപുച്ഛാ പവിസന്തിയാ, പഠമപ്പവിട്ഠാനം വാ ഭിക്ഖുനീനം സീസംനുലോകികായ, യത്ഥ വാ ഭിക്ഖുനിയോ സന്നിപതിതാ, തത്ഥ ‘‘താസം സന്തികം ഗച്ഛാമീ’’തി സഞ്ഞായ, ആരാമേന വാ മഗ്ഗോ ഹോതി, തേന ഗച്ഛന്തിയാ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. സഭിക്ഖുകാരാമതാ, സഭിക്ഖുകസഞ്ഞിതാ, വുത്തപരിച്ഛേദാതിക്കമോ, അനുഞ്ഞാതകാരണാഭാവോതി ഇമാനേത്ഥ ചത്താരി അങ്ഗാനി. സമനുഭാസനസമഉട്ഠാനം, കിരിയാകിരിയം, സഞ്ഞാവിമോക്ഖം, സചിത്തകം, പണ്ണത്തിവജ്ജം, കായകമ്മം, വചീകമ്മം, തിചിത്തം, തിവേദനന്തി.

ആരാമപവിസനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൨. ഭിക്ഖുഅക്കോസനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ദുതിയേ അക്കോസേയ്യാതി ദസന്നം അക്കോസവത്ഥൂനം അഞ്ഞതരേന സമ്മുഖാ വാ പരമ്മുഖാ വാ അക്കോസേയ്യ. പരിഭാസേയ്യാതി ഭയമസ്സ ഉപദംസേയ്യ. പാചിത്തിയന്തി തസ്സാ ഏവം കരോന്തിയാ പാചിത്തിയം.

വേസാലിയം ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ആരബ്ഭ ആയസ്മന്തം ഉപാലിം അക്കോസനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, തികപാചിത്തിയം, അനുപസമ്പന്നേ തികദുക്കടം, അത്ഥധമ്മഅനുസാസനിപുരേക്ഖാരായ, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. ഉപസമ്പന്നതാ, അക്കോസനപരിഭാസനം, അത്ഥപുരേക്ഖാരതാദീനം അഭാവോതി ഇമാനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി അദിന്നാദാനസദിസാനി, ഇദം പന ദുക്ഖവേദനന്തി.

ഭിക്ഖുഅക്കോസനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൩. ഗണപരിഭാസനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

തതിയേ ചണ്ഡികതാതി കുദ്ധാ. ഗണന്തി ഭിക്ഖുനിസങ്ഘം. പരിഭാസേയ്യാതി ഏത്ഥ ‘‘ബാലാ ഏതാ അബ്യത്താ ഏതാ, നേതാ ജാനന്തി കമ്മം വാ കമ്മദോസം വാ കമ്മസമ്പത്തിം വാ കമ്മവിപത്തിം വാ’’തി ഏവം യത്ഥ കത്ഥചി പരിഭാസന്തിയാ പാചിത്തിയം.

സാവത്ഥിയം ഥുല്ലനന്ദം ആരബ്ഭ ഗണം പരിഭാസനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, സമ്ബഹുലാ വാ ഏകം വാ അനുപസമ്പന്നം വാ പരിഭാസന്തിയാ ദുക്കടം. സേസം ദുതിയസദിസമേവാതി.

ഗണപരിഭാസനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൪. പവാരിതസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ചതുത്ഥേ ഗണഭോജനേ വുത്തനയേന നിമന്തിതാ, പവാരണാസിക്ഖാപദേ വുത്തനയേന പവാരിതാ വേദിതബ്ബാ. പാചിത്തിയന്തി തസ്സാ പുരേഭത്തം ഠപേത്വാ യാഗുഞ്ചേവ സേസാനി ച തീണി കാലികാനി അഞ്ഞം യംകിഞ്ചി ആമിസം അജ്ഝോഹരണത്ഥായ പടിഗ്ഗണ്ഹന്തിയാ ഗഹണേ ദുക്കടം, അജ്ഝോഹാരേ അജ്ഝോഹാരേ പാചിത്തിയം.

സാവത്ഥിയം സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖുനിയോ ആരബ്ഭ അഞ്ഞത്ര ഭുഞ്ജനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, തീണി കാലികാനി ആഹാരത്ഥായ പടിഗ്ഗണ്ഹന്തിയാപി അജ്ഝോഹരന്തിയാപി ദുക്കടം. യാ പന നിമന്തിതാ അപ്പവാരിതാ യാഗും പിവതി, സാമികേ അപലോകേത്വാ ഭുഞ്ജതി, തീണി കാലികാനി സതി പച്ചയേ പരിഭുഞ്ജതി, തസ്സാ, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. നിമന്തിതാ വാ പവാരിതാ വാ തം ഉഭയം വാ, പുരേഭത്തം വുത്തലക്ഖണസ്സ ആമിസസ്സ അജ്ഝോഹാരോ, സാമികാനം അനാപുച്ഛനന്തി ഇമാനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി. അദ്ധാനസമുട്ഠാനം, നിമന്തിതായ അനാപുച്ഛാ ഭുഞ്ജന്തിയാ ആപത്തിസമ്ഭവതോ സിയാ കിരിയാകിരിയം, പവാരിതായ കപ്പിയം കാരേത്വാപി അകാരേത്വാപി പരിഭുഞ്ജന്തിയാ ആപത്തിസമ്ഭവതോ സിയാ കിരിയം, നോസഞ്ഞാവിമോക്ഖം, അചിത്തകം, പണ്ണത്തിവജ്ജം കായകമ്മം, വചീകമ്മം, തിചിത്തം, തിവേദനന്തി.

പവാരിതസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൫. കുലമച്ഛരിനീസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

പഞ്ചമേ കുലേ മച്ഛരോ കുലമച്ഛരോ, കുലമച്ഛരോ ഏതിസ്സാ അത്ഥി, കുലം വാ മച്ഛരായതീതി കുലമച്ഛരിനീ. അസ്സാതി യാ ഈദിസീ ഭവേയ്യ. പാചിത്തിയന്തി തസ്സാ ‘‘യം കുലം ഭിക്ഖുനീനം പച്ചയേ ദാതുകാമം, കഥം നാമ തത്ഥ ഭിക്ഖുനിയോ ന ഗച്ഛേയ്യു’’ന്തി ഭിക്ഖുനീനം വാ സന്തികേ കുലസ്സ, ‘‘കഥം നാമ ഇമേ താസം കിഞ്ചി ന ദജ്ജേയ്യു’’ന്തി കുലസ്സ വാ സന്തികേ ഭിക്ഖുനീനം അവണ്ണം ഭാസന്തിയാ പാചിത്തിയം.

സാവത്ഥിയം അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖുനിം ആരബ്ഭ കുലമച്ഛരായനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം. അമച്ഛരായിത്വാ സന്തംയേവ ആദീനവം ആചിക്ഖന്തിയാ, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. ഭിക്ഖുനീനം അലാഭകാമതാ, കുലസ്സ വാ സന്തികേ ഭിക്ഖുനീനം ഭിക്ഖുനീനം വാ സന്തികേ കുലസ്സ അവണ്ണഭണനന്തി ഇമാനേത്ഥ ദ്വേ അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി അദിന്നാദാനസദിസാനി, ഇദം പന ദുക്ഖവേദനന്തി.

കുലമച്ഛരിനീസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൬. അഭിക്ഖുകാവാസസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ഛട്ഠേ സചേ ഭിക്ഖുനുപസ്സയതോ അദ്ധയോജനബ്ഭന്തരേ ഓവാദദായകാ ഭിക്ഖൂ ന വസന്തി, മഗ്ഗോ വാ അഖേമോ ഹോതി ന സക്കാ അനന്തരായേന ഗന്തും, അയം അഭിക്ഖുകോ നാമ ആവാസോ. തത്ഥ ‘‘വസ്സം വസിസ്സാമീ’’തി സേനാസനപഞ്ഞാപനപാനീയഉപട്ഠാപനാദീനി കരോന്തിയാ ദുക്കടം, സഹ അരുണുഗ്ഗമനാ പാചിത്തിയം. അയമേത്ഥ സങ്ഖേപോ, വിത്ഥാരോ പന സമന്തപാസാദികായം (പാചി. അട്ഠ. ൧൪൪ ആദയോ) വുത്തോ.

സാവത്ഥിയം സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖുനിയോ ആരബ്ഭ അഭിക്ഖുകേ ആവാസേ വസ്സം വസനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, യത്ഥ പന വസ്സൂപഗതാ ഭിക്ഖൂ പക്കന്താ വാ ഹോന്തി വിബ്ഭന്താ വാ കാലങ്കതാ വാ പക്ഖസങ്കന്താ വാ തത്ഥ വസന്തിയാ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. അഭിക്ഖുകാവാസതാ, വസ്സൂപഗമനം, അരുണുഗ്ഗമനന്തി ഇമാനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി ഏളകലോമസദിസാനേവാതി.

അഭിക്ഖുകാവാസസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൭. അപവാരണാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

സത്തമേ വസ്സംവുട്ഠാതി പുരിമം വാ പച്ഛിമം വാ തേമാസം വുട്ഠാ. ഉഭതോസങ്ഘേതി ഭിക്ഖുനിസങ്ഘേ ചേവ ഭിക്ഖുസങ്ഘേ ച. അയം പനേത്ഥ വിനിച്ഛയകഥാ – ഭിക്ഖുനീഹി ചാതുദ്ദസേയേവ സന്നിപതിത്വാ ‘‘സുണാതു മേ, അയ്യേ, സങ്ഘോ, അജ്ജ പവാരണാ ചാതുദ്ദസീ, യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ പവാരേയ്യാ’’തി ഏവം സബ്ബസങ്ഗാഹികഞത്തിം വാ, ‘‘തേവാചികം പവാരേയ്യാ’’തി ഏവം തേവാചികഞത്തിം വാ, സതി അന്തരായേ ‘‘ദ്വേവാചികം, ഏകവാചികം, സമാനവസ്സികം പവാരേയ്യാ’’തി ഏവം ദ്വേവാചികാദിഞത്തിം വാ ഠപേത്വാ സബ്ബസങ്ഗാഹികഞത്തി ചേ ഠപിതാ, ‘‘സങ്ഘം, അയ്യേ, പവാരേമി ദിട്ഠേന വാ സുതേന വാ പരിസങ്കായ വാ, വദന്തു മം അയ്യായോ അനുകമ്പം ഉപാദായ, പസ്സന്തീ പടികരിസ്സാമീ’’തി (ചൂളവ. ൪൨൭) ഏവം സകിം വാ, ‘‘ദുതിയമ്പി, അയ്യേ, സങ്ഘം…പേ… തതിയമ്പി, അയ്യേ, സങ്ഘം…പേ… പടികരിസ്സാമീ’’തി ഏവം ദ്വത്തിക്ഖത്തും വാ വത്വാ പടിപാടിയാ പവാരേതബ്ബം. തേവാചികായ ഞത്തിയാ വചനം ന ഹാപേതബ്ബം, ദ്വേവാചികാദീസു വഡ്ഢേതും വട്ടതി, ഹാപേതും ന വട്ടതി. ഏവം ഭിക്ഖുനിസങ്ഘേ പവാരേത്വാ തത്ഥേവ ഏകാ ഭിക്ഖുനീ ഭിക്ഖുനിക്ഖന്ധകേ (ചൂളവ. ൪൨൭) വുത്തേന ഞത്തിദുതിയകമ്മേന ഭിക്ഖുനിസങ്ഘസ്സത്ഥായ ഭിക്ഖുസങ്ഘം പവാരേതും സമ്മന്നിതബ്ബാ. തായ സമ്മതായ ഭിക്ഖുനിയാ പന്നരസേ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘം ആദായ ഭിക്ഖുസങ്ഘം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏകംസം ഉത്തരാസങ്ഗം കരിത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാ ഏവമസ്സ വചനീയോ ‘‘ഭിക്ഖുനിസങ്ഘോ അയ്യ ഭിക്ഖുസങ്ഘം പവാരേതി ദിട്ഠേന വാ സുതേന വാ പരിസങ്കായ വാ, വദതായ്യ ഭിക്ഖുസങ്ഘോ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘം അനുകമ്പം ഉപാദായ, പസ്സന്തോ പടികരിസ്സതി, ദുതിയമ്പി അയ്യ…പേ… തതിയമ്പി അയ്യ…പേ… പസ്സന്തോ പടികരിസ്സതീ’’തി ഏവം പവാരേതബ്ബം.

സചേ പഞ്ചവഗ്ഗോ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘോ ന പൂരതി, ചതൂഹി വാ തീഹി വാ ഗണഞത്തിം ഠപേത്വാ, ദ്വീഹി വിനാ ഞത്തിയാ അഞ്ഞമഞ്ഞം പവാരേതബ്ബം. ഏകായ ‘‘അജ്ജ മേ പവാരണാ’’തി അധിട്ഠാതബ്ബം.

വിഹാരം പന ഗന്ത്വാ ‘‘ഭിക്ഖുനിയോ, അയ്യ, ഭിക്ഖുസങ്ഘം പവാരേന്തി ദിട്ഠേന വാ സുതേന വാ പരിസങ്കായ വാ, വദതായ്യ ഭിക്ഖുസങ്ഘോ ഭിക്ഖുനിയോ അനുകമ്പം ഉപാദായ, പസ്സന്തിയോ പടികരിസ്സന്തീ’’തി ച, ‘‘അഹം, അയ്യ, ഭിക്ഖുസങ്ഘം പവാരേമി ദിട്ഠേന വാ സുതേന വാ പരിസങ്കായ വാ, വദതു മം, അയ്യ, ഭിക്ഖുസങ്ഘോ അനുകമ്പം ഉപാദായ, പസ്സന്തീ പടികരിസ്സാമീ’’തി ച ഏവം തിക്ഖത്തും വത്തബ്ബം.

സചേ ഭിക്ഖുസങ്ഘോ ന പൂരതി, ‘‘ഭിക്ഖുനിസങ്ഘോ, അയ്യ, അയ്യേ പവാരേതി ദിട്ഠേന വാ സുതേന വാ പരിസങ്കായ വാ, വദന്തു അയ്യാ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘം അനുകമ്പം ഉപാദായ, പസ്സന്തോ പടികരിസ്സതീ’’തി ച, ‘‘ഭിക്ഖുനിസങ്ഘോ, അയ്യ, അയ്യം പവാരേതി ദിട്ഠേന വാ സുതേന വാ പരിസങ്കായ വാ, വദതായ്യോ ഭിക്ഖുനിസങ്ഘം അനുകമ്പം ഉപാദായ, പസ്സന്തോ പടികരിസ്സതീ’’തി ച ഏവം തിക്ഖത്തും വത്തബ്ബം.

ഉഭിന്നം അപരിപൂരിയാ ‘‘ഭിക്ഖുനിയോ, അയ്യാ, അയ്യേ പവാരേന്തി ദിട്ഠേന വാ സുതേന വാ പരിസങ്കായ വാ, വദന്തായ്യാ ഭിക്ഖുനിയോ അനുകമ്പം ഉപാദായ, പസ്സന്തിയോ പടികരിസ്സന്തീ’’തി ച, ‘‘ഭിക്ഖുനിയോ, അയ്യ, അയ്യം പവാരേന്തി ദിട്ഠേന വാ സുതേന വാ പരിസങ്കായ വാ, വദതായ്യോ ഭിക്ഖുനിയോ അനുകമ്പം ഉപാദായ, പസ്സന്തിയോ പടികരിസ്സന്തീ’’തി ച, ‘‘അഹം, അയ്യാ, അയ്യേ പവാരേമി ദിട്ഠേന വാ സുതേന വാ…പേ… വദന്തു മം, അയ്യാ, അനുകമ്പം ഉപാദായ, പസ്സന്തീ പടികരിസ്സാമീ’’തി ച, ‘‘അഹം, അയ്യ, അയ്യം പവാരേമി ദിട്ഠേന വാ സുതേന വാ…പേ… വദതു മം, അയ്യോ, അനുകമ്പം ഉപാദായ, പസ്സന്തീ പടികരിസ്സാമീ’’തി ച ഏവം തിക്ഖത്തും വത്തബ്ബം. സബ്ബാഹേവ ഹി ഇമിനാ നയേന ഉഭതോസങ്ഘേ പവാരിതാ ഹോതി, യാ പന വസ്സംവുട്ഠാ ‘‘ഉഭതോസങ്ഘേ ഏവം ന പവാരേസ്സാമീ’’തി ധുരം നിക്ഖിപതി, തസ്സാ സഹ ധുരനിക്ഖേപേന പാചിത്തിയം.

സാവത്ഥിയം സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖുനിയോ ആരബ്ഭ വസ്സം വസിത്വാ ന പവാരണാവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം. അന്തരായേ പന സതി, പരിയേസിത്വാ ഭിക്ഖൂ അലഭന്തിയാ, ഗിലാനായ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. വസ്സംവുട്ഠതാ, ന ഉഭതോസങ്ഘേ പവാരണാ, അനുഞ്ഞാതകാരണാഭാവോതി ഇമാനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി സമനുഭാസനസദിസാനീതി.

അപവാരണാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൮. ഓവാദസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

അട്ഠമേ ഓവാദായാതി ഗരുധമ്മസ്സവനത്ഥായ. സംവാസായാതി ഉപോസഥപുച്ഛനത്ഥായ ചേവ പവാരണത്ഥായ ച. പാചിത്തിയന്തി ‘‘ഏതേസം അത്ഥായ ന ഗച്ഛാമീ’’തി ധുരം നിക്ഖിത്തമത്തേ പാചിത്തിയം.

സക്കേസു ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ആരബ്ഭ ഓവാദായ അഗമനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം. അന്തരായേ പന സതി, പരിയേസിത്വാ ദുതിയികം അലഭന്തിയാ, ഗിലാനായ, ആപദാസു, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. ഓവാദസംവാസാനം അത്ഥായ അഗമനം, അനുഞ്ഞാതകാരണാഭാവോതി ഇമാനേത്ഥ ദ്വേ അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി പഠമപാരാജികസദിസാനി, ഇദം പന അകിരിയം, ദുക്ഖവേദനന്തി.

ഓവാദസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൯. ഓവാദൂപസങ്കമനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

നവമേ അന്വദ്ധമാസന്തി അദ്ധമാസേ അദ്ധമാസേ. ഉപോസഥപുച്ഛകന്തി ഉപോസഥപുച്ഛനം. ഓവാദൂപസങ്കമനന്തി ഓവാദത്ഥായ ഉപസങ്കമനം. തം അതിക്കാമേന്തിയാതി ഏത്ഥ ഭിക്ഖുനീഹി തേരസേ വാ ചാതുദ്ദസേ വാ ആരാമം ഗന്ത്വാ ‘‘അയം ഉപോസഥോ ചാതുദ്ദസോ പന്നരസോ’’തി പുച്ഛിതബ്ബം, ഉപോസഥദിവസേ നിദാനവണ്ണനായം വുത്തനയേന ഓവാദൂപസങ്കമനം യാചിതബ്ബം. യാ ഭിക്ഖുനീ വുത്തപ്പകാരേ കാലേ തദുഭയം ന കരോതി, സാ തം അതിക്കാമേതി നാമ, തസ്സാ ‘‘ഉപോസഥമ്പി ന പുച്ഛിസ്സാമി, ഓവാദമ്പി ന യാചിസ്സാമീ’’തി ധുരം നിക്ഖിത്തമത്തേ പാചിത്തിയം.

സാവത്ഥിയം സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖുനിയോ ആരബ്ഭ ഉപോസഥഓവാദാനം അപുച്ഛനഅയാചനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, അനാപത്തി അട്ഠമസദിസായേവ. ഉപോസഥോവാദാനം അപുച്ഛനഅയാചനായം ധുരനിക്ഖേപോ, അനുഞ്ഞാതകാരണാഭാവോതി ഇമാനേത്ഥ ദ്വേ അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി സമനുഭാസനസദിസാനീതി.

ഓവാദൂപസങ്കമനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൧൦. പസാഖേജാതസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ദസമേ പസാഖേതി നാഭിയാ ഹേട്ഠാ ജാണുമണ്ഡലാനം ഉപരിപദേസേ. തതോ ഹി യസ്മാ രുക്ഖസ്സ സാഖാ വിയ ഉഭോ ഊരൂ പഭിജ്ജിത്വാ ഗതാ, തസ്മാ സോ ‘‘പസാഖോ’’തി വുച്ചതി, തസ്മിം പസാഖേ. ഗണ്ഡന്തി യംകിഞ്ചി ഗണ്ഡം. രുധിതന്തി വണം. ഭേദാപേയ്യ വാതിആദീസു സചേ ‘‘ഭിന്ദ ഫാലേഹീ’’തി സബ്ബാനി ആണാപേതി, സോ ച തഥേവ കരോതി, ഛ ദുക്കടാനി ഛ ച പാചിത്തിയാനി. അഥാപി ‘‘യംകിഞ്ചി ഏത്ഥ കത്തബ്ബം, തം സബ്ബം കരോഹീ’’തി ഏവം ആണാപേതി, സോ ച സബ്ബാനിപി ഭേദനാദീനി കരോതി, ഏകവാചായ ഛ ദുക്കടാനി ഛ ച പാചിത്തിയാനി. സചേ പന ഭേദനാദീസു ഏകംയേവ ‘‘ഇദം നാമ കരോഹീ’’തി ആണാപേതി, സോ ച സബ്ബാനി കരോതി. യം ആണത്തം, തസ്സേവ കരണേ പാചിത്തിയം.

സാവത്ഥിയം അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖുനിം ആരബ്ഭ പസാഖേ ജാതം ഗണ്ഡം പുരിസേന ഭേദാപനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, അപലോകേത്വാ വാ വിഞ്ഞും വാ യംകഞ്ചി ദുതിയികം ഗഹേത്വാ ഏവം കരോന്തിയാ, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. പസാഖേ ജാതതാ, അനപലോകനം, ദുതിയികാഭാവോ, പുരിസേന ഭേദാദീനം കാരാപനന്തി ഇമാനേത്ഥ ചത്താരി അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി കഥിനസദിസാനി, ഇദം പന കിരിയാകിരിയന്തി.

പസാഖേജാതസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ആരാമവഗ്ഗോ ഛട്ഠോ.