൩. നഗ്ഗവഗ്ഗോ

൧. നഗ്ഗസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

നഗ്ഗവഗ്ഗസ്സ പഠമേ നഗ്ഗാതി അനിവത്ഥാ വാ അപാരുതാ വാ. ഏവഞ്ഹി നഹായന്തിയാ സബ്ബപ്പയോഗേസു ദുക്കടം, നഹാനപരിയോസാനേ പാചിത്തിയം.

സാവത്ഥിയം സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖുനിയോ ആരബ്ഭ ഏവം നഹാനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, ഉദകസാടികചീവരേ അച്ഛിന്നേ വാ നട്ഠേ വാ, ‘‘മഹഗ്ഘം ഇദം ദിസ്വാ ചോരാപി ഹരേയ്യു’’ന്തി ഏവരൂപാസു ആപദാസു വാ നഹായന്തിയാ, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. നഗ്ഗതാ, അനുഞ്ഞാതകാരണാഭാവോ, നഹാനപരിയോസാനന്തി ഇമാനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി ഏളകലോമസദിസാനീതി.

നഗ്ഗസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൨. ഉദകസാടികസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ദുതിയേ സാവത്ഥിയം ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ആരബ്ഭ അപ്പമാണികായോ ഉദകസാടികായോ ധാരണവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, സേസമേത്ഥ സബ്ബം രതനവഗ്ഗേ നിസീദനസിക്ഖാപദേ വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബന്തി.

ഉദകസാടികസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൩. ചീവരസിബ്ബനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

തതിയേ വിസിബ്ബേത്വാതി ദുസ്സിബ്ബിതം പുനസിബ്ബനത്ഥായ വിസിബ്ബേത്വാ. അനന്തരായികിനീതി ദസസു അന്തരായേസു ഏകേകസ്മിമ്പി അസതി. അഞ്ഞത്ര ചതൂഹപഞ്ചാഹാതി വിസിബ്ബിതദിവസതോ പഞ്ച ദിവസേ അതിക്കാമേത്വാ ‘‘നേവ സിബ്ബിസ്സാമി, ന സിബ്ബാപനായ ഉസ്സുക്കം കരിസ്സാമീ’’തി ധുരം നിക്ഖിത്തമത്തേ പാചിത്തിയം.

സാവത്ഥിയം ഥുല്ലനന്ദം ആരബ്ഭ ചീവരം വിസിബ്ബേത്വാ ന സിബ്ബനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, തികപാചിത്തിയം, അനുപസമ്പന്നായ തികദുക്കടം, തഥാ ഉഭിന്നമ്പി അഞ്ഞസ്മിം പരിക്ഖാരേ. യാ പന അന്തരായികിനീ വാ ഹോതി, പരിയേസിത്വാ വാ കിഞ്ചി ന ലഭതി, കരോന്തീ വാ പഞ്ചാഹം അതിക്കാമേതി, തസ്സാ ച, ഗിലാനായ ച, ആപദാസു ച, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. നിവാസനപാരുപനുപഗചീവരതാ, ഉപസമ്പന്നായ സന്തകതാ, സിബ്ബനത്ഥായ വിസിബ്ബനം വാ വിസിബ്ബാപനം വാ, അഞ്ഞത്ര അനുഞ്ഞാതകാരണാ പഞ്ചാഹാതിക്കമോ, ധുരനിക്ഖേപോതി ഇമാനേത്ഥ പഞ്ച അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി സമനുഭാസനസദിസാനീതി.

ചീവരസിബ്ബനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൪. സങ്ഘാടിചാരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ചതുത്ഥേ പഞ്ച അഹാനി പഞ്ചാഹം, പഞ്ചാഹമേവ പഞ്ചാഹികം. സങ്ഘാടീനം ചാരോ സങ്ഘാടിചാരോ, പരിഭോഗവസേന വാ ഓതാപനവസേന വാ സങ്ഘടിതട്ഠേന ‘സങ്ഘാടീ’തി ലദ്ധനാമം തിചീവരം, ഉദകസാടികാ, സംകച്ചികാതി ഇമേസം പഞ്ചന്നം ചീവരാനം പരിവത്തനന്തി അത്ഥോ. അതിക്കാമേയ്യ പാചിത്തിയന്തി ഛട്ഠേ അരുണുഗ്ഗമനേ ഏകസ്മിം ചീവരേ വുത്തനയേന അപരിവത്തിതേ ഏകാ ആപത്തി, പഞ്ചസു പഞ്ച.

സാവത്ഥിയം സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖുനിയോ ആരബ്ഭ ചീവരം നിക്ഖിപിത്വാ സന്തരുത്തരേന ജനപദചാരികം പക്കമനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, തികപാചിത്തിയം, പഞ്ചാഹാനതിക്കന്തേ ദ്വികദുക്കടം. തസ്മിം പന അനതിക്കന്തസഞ്ഞായ, പഞ്ചമം ദിവസം പഞ്ച ചീവരാനി നിവാസേന്തിയാ വാ പാരുപന്തിയാ വാ ഓതാപേന്തിയാ വാ, ഗിലാനായ, ‘‘ഇദം മേ ചീവരം മഹഗ്ഘം ഈദിസേ ചോരഭയേ ന സക്കാ ധാരേതു’’ന്തി ഏവരൂപാസു ആപദാസു, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. പഞ്ചന്നം ചീവരാനം അഞ്ഞതരതാ, പഞ്ചാഹാതിക്കമോ, അനുഞ്ഞാതകാരണാഭാവോ, അപരിവത്തനന്തി ഇമാനേത്ഥ ചത്താരി അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി കഥിനസദിസാനീതി.

സങ്ഘാടിചാരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൫. ചീവരസങ്കമനീയസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

പഞ്ചമേ ചീവരസങ്കമനീയന്തി സങ്കമേതബ്ബം ചീവരം, അഞ്ഞിസ്സാ സന്തകം അനാപുച്ഛാ ഗഹിതം പുന പടിദാതബ്ബം പഞ്ചന്നം അഞ്ഞതരം ചീവരന്തി അത്ഥോ. ധാരേയ്യാതി സചേ തം നിവാസേതി വാ പാരുപതി വാ പാചിത്തിയം.

സാവത്ഥിയം അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖുനിം ആരബ്ഭ ഭിക്ഖുനിയാ ചീവരം ആദായ അനാപുച്ഛാ പാരുപനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, തികപാചിത്തിയം, അനുപസമ്പന്നായ തികദുക്കടം. യാ പന തായ വാ ദിന്നം, തം വാ ആപുച്ഛാ, അച്ഛിന്നനട്ഠചീവരികാ വാ ഹുത്വാ, ‘‘ഇദം മേ ചീവരം മഹഗ്ഘം ഈദിസേ ചോരഭയേ ന സക്കാ ധാരേതു’’ന്തി ഏവരൂപാസു ആപദാസു വാ ധാരേതി, തസ്സാ, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. ചീവരസങ്കമനീയതാ, ഉപസമ്പന്നായ സന്തകതാ, അനുഞ്ഞാതകാരണാഭാവോ, ധാരണന്തി ഇമാനേത്ഥ ചത്താരി അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി പഠമകഥിനസദിസാനി, ഇദം പന കിരിയാകിരിയന്തി.

ചീവരസങ്കമനീയസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൬. ഗണചീവരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ഛട്ഠേ ഗണസ്സാതി ഭിക്ഖുനിസങ്ഘസ്സ. ചീവരലാഭന്തി വികപ്പനുപഗമ്പി പച്ഛിമം ലഭിതബ്ബം ചീവരം. അന്തരായം കരേയ്യാതി യഥാ തേ ദാതുകാമാ ന ദേന്തി, ഏവം പരക്കമേയ്യ. പാചിത്തിയന്തി സചേ തസ്സാ വചനേന തേ ന ദേന്തി, ഭിക്ഖുനിയാ പാചിത്തിയം.

സാവത്ഥിയം ഥുല്ലനന്ദം ആരബ്ഭ ഗണസ്സ ചീവരലാഭന്തരായകരണവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, അഞ്ഞസ്മിം പരിക്ഖാരേ ദുക്കടം, സമ്ബഹുലാനം പന ഏകഭിക്ഖുനിയാ വാ ചീവരലാഭേപി ദുക്കടമേവ. ‘‘സമഗ്ഘകാലേ ദസ്സഥാ’’തി ഏവം ആനിസംസം ദസ്സേത്വാ നിവാരേന്തിയാ, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. വികപ്പനുപഗപച്ഛിമതാ, സങ്ഘസ്സ പരിണതഭാവോ, വിനാ ആനിസംസദസ്സനേന അന്തരായകരണന്തി ഇമാനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി അദിന്നാദാനസദിസാനീതി.

ഗണചീവരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൭. പടിബാഹനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

സത്തമേ ധമ്മികം ചീവരവിഭങ്ഗന്തി സമഗ്ഗേന സങ്ഘേന സന്നിപതിത്വാ കരീയമാനം ചീവരവിഭങ്ഗ. പടിബാഹേയ്യാതി പടിസേധേയ്യ, ഏവം പടിസേധേന്തിയാ പാചിത്തിയം.

സാവത്ഥിയം ഥുല്ലനന്ദം ആരബ്ഭ ധമ്മികം ചീവരവിഭങ്ഗം പടിബാഹനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, ധമ്മികേ വേമതികായ, അധമ്മികേ ധമ്മികസഞ്ഞായ ചേവ വേമതികായ ച ദുക്കടം. ഉഭയത്ഥ അധമ്മികസഞ്ഞായ, ആനിസംസം ദസ്സേത്വാ പടിബാഹന്തിയാ, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. ചീവരവിഭങ്ഗസ്സ ധമ്മികതാ, ധമ്മികസഞ്ഞിതാ, വിനാ ആനിസംസേന പടിബാഹനന്തി ഇമാനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി അദിന്നാദാനസദിസാനേവാതി.

പടിബാഹനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൮. ചീവരദാനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

അട്ഠമേ സമണചീവരന്തി കപ്പകതം നിവാസനപാരുപനുപഗം, ഏവരൂപം ഠപേത്വാ പഞ്ച സഹധമ്മികേ മാതാപിതരോ ച യസ്സ കസ്സചി ഗഹട്ഠസ്സ വാ പബ്ബജിതസ്സ വാ പരിച്ചജിത്വാ ദേന്തിയാ പാചിത്തിയം.

സാവത്ഥിയം ഥുല്ലനന്ദം ആരബ്ഭ അഗാരികസ്സ സമണചീവരദാനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, ഭിക്ഖുനോ ദുക്കടം. മാതാപിതൂനം പരിച്ചജിത്വാപി, അഞ്ഞേസം താവകാലികമേവ ദേന്തിയാ, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. സമണചീവരതാ, ഠപേത്വാ സഹധമ്മികേ ച മാതാപിതരോ ച അഞ്ഞേസം ദാനം, അതാവകാലികതാതി ഇമാനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി സഞ്ചരിത്തസദിസാനീതി.

ചീവരദാനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൯. കാലഅതിക്കമനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

നവമേ ദുബ്ബലചീവരപച്ചാസായാതി ദുബ്ബലായ ചീവരപച്ചാസായ, ‘‘സചേ സക്കോമ ദസ്സാമാ’’തി ഏത്തകമത്തം സുത്വാ ഉപ്പാദിതായ ആസായാതി അത്ഥോ. ചീവരകാലസമയം അതിക്കാമേയ്യാതി വസ്സംവുട്ഠഭിക്ഖുനീഹി കാലചീവരേ ഭാജിയമാനേ ‘‘ആഗമേയ്യാഥ, അയ്യേ, അത്ഥി സങ്ഘസ്സ ചീവരപച്ചാസാ’’തി വത്വാ തം ചീവരവിഭങ്ഗം ചീവരകാലം അതിക്കാമേയ്യ, തസ്സാ അനത്ഥതേ കഥിനേ വസ്സാനസ്സ പച്ഛിമമാസം, അത്ഥതേ കഥിനേ കഥിനുബ്ഭാരദിവസം അതിക്കാമേന്തിയാ പാചിത്തിയം.

സാവത്ഥിയം ഥുല്ലനന്ദം ആരബ്ഭ ദുബ്ബലചീവരപച്ചാസായ ചീവരകാലസമയം അതിക്കമനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, ദുബ്ബലചീവരേ വേമതികായ, അദുബ്ബലചീവരേ ദുബ്ബലചീവരസഞ്ഞായ ചേവ വേമതികായ ച ദുക്കടം. ഉഭയത്ഥ അദുബ്ബലചീവരസഞ്ഞായ, കിഞ്ചാപി ‘ന സക്കോമാ’തി വദന്തി, ‘‘ഇദാനി പന തേസം കപ്പാസോ വാ ഉപ്പജ്ജിസ്സതി, സദ്ധോ വാ പുരിസോ ആഗമിസ്സതി, തസ്മിം ആഗതേ അദ്ധാ ദസ്സന്തീ’’തി ഏവം ആനിസംസം ദസ്സേത്വാ നിവാരേന്തിയാ, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. ദുബ്ബലചീവരതാ, ദുബ്ബലസഞ്ഞിതാ, വിനാ ആനിസംസേന നിവാരണന്തി ഇമാനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി അദിന്നാദാനസദിസാനീതി.

കാലഅതിക്കമനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൧൦. കഥിനുദ്ധാരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ദസമേ ധമ്മികം കഥിനുദ്ധാരന്തി സബ്ബാസം ഭിക്ഖുനീനം അകാലചീവരം ദാതുകാമേന ഉപാസകേന യത്തകോ അത്ഥാരമൂലികോ ആനിസംസോ, തതോ അധികം വാ സമകം വാ ദത്വാ യാചിതേന സമഗ്ഗേന ഭിക്ഖുനിസങ്ഘേന യം കഥിനം ഞത്തിദുതിയകമ്മേന അന്തരാ ഉദ്ധരീയതി, തസ്സ സോ ഉദ്ധാരോ ‘ധമ്മികോ’തി വുച്ചതി, ഏവരൂപം കഥിനുദ്ധാരന്തി അത്ഥോ. പടിബാഹേയ്യാതി നിവാരേയ്യ, തസ്സ ഏവരൂപം കഥിനുദ്ധാരം നിവാരേന്തിയാ പാചിത്തിയം.

സാവത്ഥിയം ഥുല്ലനന്ദം ആരബ്ഭ കഥിനുദ്ധാരം പടിബാഹനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, സേസം സത്തമേ വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബന്തി.

കഥിനുദ്ധാരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

നഗ്ഗവഗ്ഗോ തതിയോ.