൮. അട്ഠവത്ഥുകാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ
ചതുത്ഥേ അവസ്സുതാതി ലോകസ്സാദമിത്തസന്ഥവവസേന കായസംസഗ്ഗരാഗേന തിന്താ. അയമേവ ഹി അത്ഥോ സീഹളമാതികാട്ഠകഥായം വുത്തോ, സമന്തപാസാദികായം (പാചി. അട്ഠ. ൬൭൫) പനസ്സ വിചാരണാ കതാ, ദുതിയപദേപി ഏസേവ നയോ. പുരിസപുഗ്ഗലസ്സ ഹത്ഥഗ്ഗഹണം വാതിആദീസു പന യം പുരിസപുഗ്ഗലേന ഹത്ഥേ ഗഹണം കതം, തം ‘‘പുരിസപുഗ്ഗലസ്സ ഹത്ഥഗ്ഗഹണ’’ന്തി വുത്തം, ഏസേവ നയോ സങ്ഘാടികണ്ണഗ്ഗഹണേപി. ഹത്ഥഗ്ഗഹണന്തി ഏത്ഥ ച യസ്സ കസ്സചി അപാരാജികക്ഖേത്തഭൂതസ്സ അങ്ഗസ്സ ഗഹണം ഹത്ഥഗ്ഗഹണം, യസ്സ കസ്സചി നിവത്ഥസ്സ വാ പാരുതസ്സ വാ ഗഹണം സങ്ഘാടികണ്ണഗ്ഗഹണം. സന്തിട്ഠേയ്യ വാതിആദീസു കായസംസഗ്ഗസങ്ഖാതസ്സ അസദ്ധമ്മസ്സ പടിസേവനത്ഥായ പുരിസസ്സ ഹത്ഥപാസേ സന്തിട്ഠേയ്യ വാ, തത്ഥ ഠിതാ സല്ലപേയ്യ വാ, പുരിസേന വാ ‘‘ഇത്ഥന്നാമം ഠാനം ആഗച്ഛാ’’തി വുത്താ തം സങ്കേതം ഗച്ഛേയ്യ, തസ്സ വാ പുരിസസ്സ അബ്ഭാഗമനം സാദിയേയ്യ, യേന കേനചി വാ പടിച്ഛന്നം ഓകാസം പവിസേയ്യ, പുരിസസ്സ ഹത്ഥപാസേ ഠത്വാ കായം ഉപസംഹരേയ്യാതി ഏവമത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ. അയമ്പി പാരാജികാതി യഥാ പുരിമായോ, ഏവം അയമ്പി ഭിക്ഖുനീ ഏതസ്സ കായസംസഗ്ഗസങ്ഖാതസ്സ അസദ്ധമ്മസ്സ പടിസേവനത്ഥായ ഏതാനി അട്ഠ വത്ഥൂനി പടിപാടിയാ വാ ഉപ്പടിപാടിയാ വാ പൂരേത്വാ അട്ഠവത്ഥുകാ നാമ പാരാജികാ ഹോതീതി.
സാവത്ഥിയം ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ആരബ്ഭ അട്ഠമം വത്ഥും പരിപൂരണവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, സങ്കേതഗമനേ പദേ പദേ ദുക്കടം, പുരിസസ്സ ഹത്ഥപാസം ഓക്കന്തമത്തേ ഥുല്ലച്ചയം, പുരിസസ്സ അബ്ഭാഗമനസാദയമാനേപി ദുക്കടം. ഹത്ഥപാസോക്കമനേ ഥുല്ലച്ചയം, സേസേസു ഏകേകസ്മിം ഥുല്ലച്ചയമേവ, അട്ഠമേ പരിപുണ്ണേ പാരാജികം. ഏകേകസ്മിം പന വത്ഥുസ്മിം സതക്ഖത്തുമ്പി വീതിക്കന്തേ താ ആപത്തിയോ ദേസേത്വാ മുച്ചതി, അപിചേത്ഥ ഗണനൂപികാ ആപത്തി വേദിതബ്ബാ, ‘‘ഇദാനി നാപജ്ജിസ്സാമീ’’തി ഹി ധുരനിക്ഖേപം കത്വാ ദേസിതാ ഗണനൂപികാ, ദേസിതഗണനം ഉപേതി, പാരാജികസ്സ അങ്ഗം ന ഹോതി. തസ്മാ യാ ഏകം ആപന്നാ ധുരനിക്ഖേപം കത്വാ ദേസേത്വാ പുന കിലേസവസേന ആപജ്ജതി, പുനപി ദേസേതി, ഏവം അട്ഠമം പരിപൂരേന്തീപി പാരാജികാ ന ഹോതി. യാ പന ആപജ്ജിത്വാ ‘‘പുനപി അഞ്ഞം വത്ഥും ആപജ്ജിസ്സാമീ’’തി സഉസ്സാഹാവ ദേസേതി, തസ്സാ സാ ആപത്തി അഗണനൂപികാ, ദേസിതാപി അദേസിതാ ഹോതി, പാരാജികസ്സ അങ്ഗം ഹോതി. അസഞ്ചിച്ച, അസ്സതിയാ, അജാനന്തിയാ അസാദിയന്തിയാ, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. കായസംസഗ്ഗരാഗോ, സഉസ്സാഹതാ, അട്ഠമസ്സ വത്ഥുസ്സ പൂരണന്തി ഇമാനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി. സമനുഭാസനസമുട്ഠാനം, കിരിയാകിരിയം, സഞ്ഞാവിമോക്ഖം, സചിത്തകം, ലോകവജ്ജം, കായകമ്മം, വചീകമ്മം, അകുസലചിത്തം, ദ്വിവേദനന്തി.
അട്ഠവത്ഥുകാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.
ഉദ്ദിട്ഠാ ഖോ അയ്യായോ അട്ഠ പാരാജികാ ധമ്മാതി ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ പഞ്ഞത്താ സാധാരണാ ചത്താരോ, ഇമേ ചത്താരോതി ഏവം പാതിമോക്ഖുദ്ദേസമഗ്ഗേന അട്ഠ പാരാജികാ ധമ്മാ ഉദ്ദിട്ഠാതി ഏവമേത്ഥ അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ, സേസം ഭിക്ഖുപാതിമോക്ഖവണ്ണനായം വുത്തനയമേവാതി.
കങ്ഖാവിതരണിയാ പാതിമോക്ഖവണ്ണനായ
ഭിക്ഖുനിപാതിമോക്ഖേ
പാരാജികവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.