അസാധാരണപാരാജികം
൫. ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലികാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ
അസാധാരണേസു പന ചതുന്നം താവ പാരാജികാനം പഠമേ അവസ്സുതാതി കായസംസഗ്ഗരാഗേന തിന്താ, കിലിന്നാതി അത്ഥോ. ദുതിയപദേപി ഏസേവ നയോ. പുരിസപുഗ്ഗലസ്സാതി കായസംസഗ്ഗം സമാപജ്ജിതും വിഞ്ഞുസ്സ മനുസ്സജാതികസ്സ പുരിസസങ്ഖാതസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ. അധക്ഖകന്തി അത്തനോ അക്ഖകാനം അധോ. ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലന്തി ജാണുമണ്ഡലാനം ഉപരി, ഏത്ഥ ച ഉബ്ഭകപ്പരമ്പി ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലേനേവ സങ്ഗഹിതം. ആമസനന്തി ആമജ്ജനം ഫുട്ഠോകാസം അനതിക്കമിത്വാ തത്ഥേവ സങ്ഘട്ടനം. പരാമസനന്തി ഇതോ ചിതോ ച സഞ്ചരണം. ഗഹണന്തി ഗഹിതമത്തം. ഛുപനന്തി അസങ്ഘട്ടേത്വാ ഫുട്ഠമത്തം. പടിപീളനന്തി അങ്ഗേ ഗഹേത്വാ നിപ്പീളനം. സാദിയേയ്യാതി യാ ഭിക്ഖുനീ അത്തനോ യഥാപരിച്ഛിന്നേ കായേ പുരിസസ്സ ഏതം ആമസനാദിം സാദിയതി, സയം വാ പന തേന കായേന പുരിസസ്സ യംകിഞ്ചി കായപ്പദേസം സാദയമാനാ ഛുപതി, അയം ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലികാ നാമ പാരാജികാതി അയമേത്ഥ സങ്ഖേപോ.
‘‘നിദാനം പുഗ്ഗലം വത്ഥു’’ന്തിആദികേ (കങ്ഖാ. അട്ഠ. പഠമപാരാജികവണ്ണനാ) തേന വിത്ഥാരവിനിച്ഛയേ യസ്മാ സബ്ബാനേവ അസാധാരണപഞ്ഞത്തിയോ ഹോന്തി, തസ്മാ ഇതോ പട്ഠായ സന്തിം അനുപഞ്ഞത്തിം വത്വാ സാധാരണപഞ്ഞത്തീതി വാ അസാധാരണപഞ്ഞത്തീതി വാ ന വക്ഖാമ, ആണത്തിയം യത്ഥ ആണത്തി നത്ഥി, തത്ഥ കിഞ്ചി അവത്വാ യത്ഥ അത്ഥി, തത്ഥേവ വക്ഖാമ, വിപത്തിവിചാരണാ വുത്തായേവ.
അവസേസം പന സബ്ബത്ഥ വത്തബ്ബം, തയിദം വുച്ചതി, ഇദം താവ സിക്ഖാപദം സാവത്ഥിയം സുന്ദരീനന്ദം ആരബ്ഭ കായസംസഗ്ഗം സമാപജ്ജനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, ഏകതോഅവസ്സുതേ യഥാപരിച്ഛിന്നേന കായേന പുരിസസ്സ കായം, ഉഭതോഅവസ്സുതേപി കായേന കായപ്പടിബദ്ധം, യഥാപരിച്ഛിന്നകായപ്പടിബദ്ധേന വാ അവസേസകായേന വാ തസ്സ കായം ആമസന്തിയാ ഥുല്ലച്ചയം, യക്ഖപേതപണ്ഡകതിരച്ഛാനഗതമനുസ്സവിഗ്ഗഹാനം ഉഭതോഅവസ്സുതേ യഥാപരിച്ഛിന്നേന കായേന കായം ആമസന്തിയാപി ഥുല്ലച്ചയം, സചേ പന പുരിസസ്സ കായസംസഗ്ഗരാഗോ നത്ഥി, പാരാജികക്ഖേത്തേപി ഥുല്ലച്ചയമേവ. അവസേസേ പന കായപ്പടിബദ്ധേന കായപ്പടിബദ്ധാദിഭേദേ, മേഥുനരാഗഗേഹസിതപേമേസു ച സബ്ബത്ഥ ദുക്കടം. അസഞ്ചിച്ച, അസ്സതിയാ, അജാനന്തിയാ, അസാദിയന്തിയാ, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. അങ്ഗാനി സമുട്ഠാനാദീനി ച ഭിക്ഖുപാതിമോക്ഖേ കായസംസഗ്ഗേ വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബാനീതി.
ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലികാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.
൬. വജ്ജപ്പടിച്ഛാദികാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ
ദുതിയേ ഗണസ്സാതി അഞ്ഞാസം ഭിക്ഖുനീനം. ഠിതാതി സലിങ്ഗേ ഠിതാ. ചുതാതി കാലങ്കതാ. നാസിതാതി ലിങ്ഗനാസനായ സയം വാ നട്ഠാ, അഞ്ഞേഹി വാ നാസിതാ. അവസ്സടാതി തിത്ഥായതനം സങ്കന്താ. പുബ്ബേവാഹം അയ്യേ അഞ്ഞാസിന്തി ഇദം തസ്സാ വചനകാലദസ്സനം, സലിങ്ഗേ ഠിതായ പന പാരാജികഭാവം ഞത്വാ ‘‘ന ദാനി നം കസ്സചി ആരോചേസ്സാമീ’’തി ധുരേ നിക്ഖിത്തമത്തേയേവ അയം വജ്ജപ്പടിച്ഛാദികാ നാമ പാരാജികാ ഹോതീതി.
സാവത്ഥിയം ഥുല്ലനന്ദം ആരബ്ഭ നേവഅത്തനാപടിചോദനാ നഗണസ്സ ആരോചനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, സേസമേത്ഥ സപ്പാണകവഗ്ഗമ്ഹി ദുട്ഠുല്ലാപത്തിപ്പടിച്ഛാദനസിക്ഖാപദേ വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബം. തത്ര ഹി പാചിത്തിയം, ഇധ പാരാജികന്തി അയമേവ വിസേസോ, സേസം താദിസമേവാതി.
വജ്ജപ്പടിച്ഛാദികാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.
൭. ഉക്ഖിത്താനുവത്തികാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ
തതിയേ ഉക്ഖിത്തന്തി ആപത്തിയാ അദസ്സനാദീസു ഉക്ഖിത്തം. ധമ്മേനാതി ഭൂതേന വത്ഥുനാ. വിനയേനാതി ചോദേത്വാ സാരേത്വാ. സത്ഥുസാസനേനാതി ഇധാപി ചോദേത്വാ സാരേത്വാ കരണമേവ സത്ഥുസാസനം നാമ. അനാദരന്തി യേന സങ്ഘേന ഉക്ഖേപനിയകമ്മം കതം, തസ്മിം വാ, തത്ഥ പരിയാപന്നഗണേ വാ ഏകപുഗ്ഗലേ വാ തസ്മിം വാ കമ്മേ ആദരവിരഹിതം, സമ്മാവത്തനായ അവത്തമാനന്തി അത്ഥോ. അപ്പടികാരന്തി പടികാരരഹിതം, അനോസാരിതന്തി അത്ഥോ. അകതസഹായന്തി ഏകകമ്മാദികേ സംവാസേ സഹ അയനഭാവേന സമാനസംവാസകാ ഭിക്ഖൂ സഹായാ നാമ, യസ്സ പന സോ സംവാസോ തേഹി സദ്ധിം നത്ഥി ന തേന തേ സഹായാ കതാ ഹോന്തി, ഇതി സോ അകതസഹായോ നാമ, തം അകതസഹായം, സമാനസംവാസകഭാവം അനുപഗതന്തി അത്ഥോ. തമനുവത്തേയ്യാതി തം ഉക്ഖിത്തകം ഉക്ഖിത്തകഭാവേയേവ ഠിതം ഭിക്ഖും യാ ഭിക്ഖുനീ യംദിട്ഠികോ സോ ഹോതി, തായ ദിട്ഠിയാ ഗഹണഭാവേന അനുവത്തേയ്യ. സാ ഭിക്ഖുനീ ഭിക്ഖുനീഹി സങ്ഘഭേദസിക്ഖാപദാദീസു വുത്തനയേന വിസും സങ്ഘമജ്ഝേ ച വുച്ചമാനാ തം വത്ഥും അപ്പടിനിസ്സജ്ജന്തീ സമനുഭാസനകമ്മപരിയോസാനേ ഉക്ഖിത്താനുവത്തികാ നാമ പാരാജികാ ഹോതീതി.
സാവത്ഥിയം ഥുല്ലനന്ദം ആരബ്ഭ ഉക്ഖിത്താനുവത്തനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, ഞത്തിയാ ദുക്കടം, ദ്വീഹി കമ്മവാചാഹി ദ്വേ ഥുല്ലച്ചയാ, ‘‘യസ്സാ നക്ഖമതി, സാ ഭാസേയ്യാ’’തി ഏവം യ്യ-കാരപ്പത്തായ തതിയകമ്മവാചായ പാരാജികം, അധമ്മകമ്മേ തികദുക്കടം, സേസം സങ്ഘഭേദസിക്ഖാപദാദീസു വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബം.
ഉക്ഖിത്താനുവത്തികാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.
൮. അട്ഠവത്ഥുകാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ
ചതുത്ഥേ അവസ്സുതാതി ലോകസ്സാദമിത്തസന്ഥവവസേന കായസംസഗ്ഗരാഗേന തിന്താ. അയമേവ ഹി അത്ഥോ സീഹളമാതികാട്ഠകഥായം വുത്തോ, സമന്തപാസാദികായം (പാചി. അട്ഠ. ൬൭൫) പനസ്സ വിചാരണാ കതാ, ദുതിയപദേപി ഏസേവ നയോ. പുരിസപുഗ്ഗലസ്സ ഹത്ഥഗ്ഗഹണം വാതിആദീസു പന യം പുരിസപുഗ്ഗലേന ഹത്ഥേ ഗഹണം കതം, തം ‘‘പുരിസപുഗ്ഗലസ്സ ഹത്ഥഗ്ഗഹണ’’ന്തി വുത്തം, ഏസേവ നയോ സങ്ഘാടികണ്ണഗ്ഗഹണേപി. ഹത്ഥഗ്ഗഹണന്തി ഏത്ഥ ച യസ്സ കസ്സചി അപാരാജികക്ഖേത്തഭൂതസ്സ അങ്ഗസ്സ ഗഹണം ഹത്ഥഗ്ഗഹണം, യസ്സ കസ്സചി നിവത്ഥസ്സ വാ പാരുതസ്സ വാ ഗഹണം സങ്ഘാടികണ്ണഗ്ഗഹണം. സന്തിട്ഠേയ്യ വാതിആദീസു കായസംസഗ്ഗസങ്ഖാതസ്സ അസദ്ധമ്മസ്സ പടിസേവനത്ഥായ പുരിസസ്സ ഹത്ഥപാസേ സന്തിട്ഠേയ്യ വാ, തത്ഥ ഠിതാ സല്ലപേയ്യ വാ, പുരിസേന വാ ‘‘ഇത്ഥന്നാമം ഠാനം ആഗച്ഛാ’’തി വുത്താ തം സങ്കേതം ഗച്ഛേയ്യ, തസ്സ വാ പുരിസസ്സ അബ്ഭാഗമനം സാദിയേയ്യ, യേന കേനചി വാ പടിച്ഛന്നം ഓകാസം പവിസേയ്യ, പുരിസസ്സ ഹത്ഥപാസേ ഠത്വാ കായം ഉപസംഹരേയ്യാതി ഏവമത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ. അയമ്പി പാരാജികാതി യഥാ പുരിമായോ, ഏവം അയമ്പി ഭിക്ഖുനീ ഏതസ്സ കായസംസഗ്ഗസങ്ഖാതസ്സ അസദ്ധമ്മസ്സ പടിസേവനത്ഥായ ഏതാനി അട്ഠ വത്ഥൂനി പടിപാടിയാ വാ ഉപ്പടിപാടിയാ വാ പൂരേത്വാ അട്ഠവത്ഥുകാ നാമ പാരാജികാ ഹോതീതി.
സാവത്ഥിയം ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖുനിയോ ആരബ്ഭ അട്ഠമം വത്ഥും പരിപൂരണവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, സങ്കേതഗമനേ പദേ പദേ ദുക്കടം, പുരിസസ്സ ഹത്ഥപാസം ഓക്കന്തമത്തേ ഥുല്ലച്ചയം, പുരിസസ്സ അബ്ഭാഗമനസാദയമാനേപി ദുക്കടം. ഹത്ഥപാസോക്കമനേ ഥുല്ലച്ചയം, സേസേസു ഏകേകസ്മിം ഥുല്ലച്ചയമേവ, അട്ഠമേ പരിപുണ്ണേ പാരാജികം. ഏകേകസ്മിം പന വത്ഥുസ്മിം സതക്ഖത്തുമ്പി വീതിക്കന്തേ താ ആപത്തിയോ ദേസേത്വാ മുച്ചതി, അപിചേത്ഥ ഗണനൂപികാ ആപത്തി വേദിതബ്ബാ, ‘‘ഇദാനി നാപജ്ജിസ്സാമീ’’തി ഹി ധുരനിക്ഖേപം കത്വാ ദേസിതാ ഗണനൂപികാ, ദേസിതഗണനം ഉപേതി, പാരാജികസ്സ അങ്ഗം ന ഹോതി. തസ്മാ യാ ഏകം ആപന്നാ ധുരനിക്ഖേപം കത്വാ ദേസേത്വാ പുന കിലേസവസേന ആപജ്ജതി, പുനപി ദേസേതി, ഏവം അട്ഠമം പരിപൂരേന്തീപി പാരാജികാ ന ഹോതി. യാ പന ആപജ്ജിത്വാ ‘‘പുനപി അഞ്ഞം വത്ഥും ആപജ്ജിസ്സാമീ’’തി സഉസ്സാഹാവ ദേസേതി, തസ്സാ സാ ആപത്തി അഗണനൂപികാ, ദേസിതാപി അദേസിതാ ഹോതി, പാരാജികസ്സ അങ്ഗം ഹോതി. അസഞ്ചിച്ച, അസ്സതിയാ, അജാനന്തിയാ അസാദിയന്തിയാ, ഉമ്മത്തികാദീനഞ്ച അനാപത്തി. കായസംസഗ്ഗരാഗോ, സഉസ്സാഹതാ, അട്ഠമസ്സ വത്ഥുസ്സ പൂരണന്തി ഇമാനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി. സമനുഭാസനസമുട്ഠാനം, കിരിയാകിരിയം, സഞ്ഞാവിമോക്ഖം, സചിത്തകം, ലോകവജ്ജം, കായകമ്മം, വചീകമ്മം, അകുസലചിത്തം, ദ്വിവേദനന്തി.
അട്ഠവത്ഥുകാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.
ഉദ്ദിട്ഠാ ഖോ അയ്യായോ അട്ഠ പാരാജികാ ധമ്മാതി ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ പഞ്ഞത്താ സാധാരണാ ചത്താരോ, ഇമേ ചത്താരോതി ഏവം പാതിമോക്ഖുദ്ദേസമഗ്ഗേന അട്ഠ പാരാജികാ ധമ്മാ ഉദ്ദിട്ഠാതി ഏവമേത്ഥ അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ, സേസം ഭിക്ഖുപാതിമോക്ഖവണ്ണനായം വുത്തനയമേവാതി.
കങ്ഖാവിതരണിയാ പാതിമോക്ഖവണ്ണനായ
ഭിക്ഖുനിപാതിമോക്ഖേ
പാരാജികവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.