൨. ഉപ്പത്താനുപ്പത്തിവാരവണ്ണനാ
൯൯൧. ‘‘കാമഭവേ’’തി ഇദം ഓകാസവസേന വത്വാ പുന സത്തസന്താനവസേന വത്തും ‘‘കാമധാതുസമ്ഭൂതാനഞ്ചാ’’തി വുത്തന്തി തമത്ഥവിസേസം ദസ്സേന്തോ ‘‘ഇദ്ധിയാ…പേ… അത്ഥോ’’തി ആഹ. ‘‘ന വത്തബ്ബം സിയാ’’തി കസ്മാ വുത്തം, യദിപി അസഞ്ഞസത്താനം അചക്ഖുകത്താ രൂപായതനം അച്ചന്തസുഖുമത്താ ഹേട്ഠിമഭൂമികാനഞ്ച അഗോചരോ, സമാനഭൂമികാനം പന വേഹപ്ഫലാനം, ഉപരിഭൂമികാനഞ്ച സുദ്ധാവാസാനം ചക്ഖായതനസ്സ ഗോചരോ ഹോതീതി ആയതനാദികിച്ചം കരോതിയേവാതി സക്കാ വത്തും. യം പനേത്ഥ വിത്ഥാരതോ വത്തബ്ബം, തം ഹേട്ഠാ വുത്തമേവ. ‘‘ഹേട്ഠതോ അവീചിനിരയം പരിയന്തം കത്വാ ഉപരിതോ പരനിമ്മിതവസവത്തിദേവേ അന്തോകരിത്വാ യം ഏതസ്മി’’ന്തിആദിനാ (ധ. സ. ൧൨൮൭) വുത്തപദേസാ കാമാവചരാദിഓകാസാ. തേ സത്തനികായാ ച ധാതൂതി വുച്ചന്തി സമുദായസ്സ അവയവാധാരഭാവതോ യഥാ ‘‘മാസപുഞ്ജോ മാസോ’’തി. സത്താ ഉപ്പജ്ജന്തി ഏത്ഥാതി സത്തുപ്പത്തി, ഉപ്പജ്ജനട്ഠേന സത്താവ ഉപ്പത്തി സത്തുപ്പത്തീതി ഏവം ഓകാസസത്തലോകദ്വയസ്സ സത്തുപ്പത്തിപരിയായോ വേദിതബ്ബോ. സത്തഭാവേന ഉപ്പത്തി, ന അനുപാദിന്നക്ഖന്ധാ വിയ സങ്ഖാരഭാവേനേവാതി അധിപ്പായോ. കേ പന തേതി ആഹ ‘‘സത്താവാസവസേന…പേ… ഉപാദിന്നകക്ഖന്ധാ’’തി. തംതംപരിയാപന്നാനന്തി തംതംസത്താവാസപരിയാപന്നാനം സത്താനം, സങ്ഖാരാനമേവ വാ. സദിസാധിട്ഠാനഭാവേനാതി സദിസാകാരേന പവത്തമാനാനം ഖന്ധാനം പതിട്ഠാനഭാവേന. യേഭുയ്യേന ഹി തസ്മിം സത്താവാസേ ധമ്മാ സമാനാകാരേന പവത്തന്തി.
ഉപ്പത്താനുപ്പത്തിവാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.