(൪.) ചതുക്കനിദ്ദേസവണ്ണനാ

൯൩൯. ഇതീതി നിദസ്സനേ നിപാതോതി ഏവം-സദ്ദേന സമാനത്ഥോതി ദസ്സേതി. ഭവാഭവഹേതൂതിപീതി ഏത്ഥ ഭവന്തി ജായന്തി ഏതേനാതി ഭവോ, സപ്പിആദിഭേസജ്ജം. ഭവോ ഏവ പണീതതരോ അഭിവുദ്ധോ അഭവോ. ഭാവനാരാമതാഅരിയവംസപ്പഹേയ്യത്താ വാ പുരിമതണ്ഹാത്തയവജ്ജാ സബ്ബാ തണ്ഹാ ‘‘ഭവാഭവഹേതു ഉപ്പജ്ജതീ’’തി വുത്താതി വേദിതബ്ബാ.

ഏതായാതി ഛന്ദാദിഅഗതിയാ. ന ഗച്ഛന്തീതി ന പവത്തന്തി, തം തം കിരിയം ന കരോന്തീതി അത്ഥോ. ഇമിനാതി ഛന്ദാദിനാ അഗതിഗമനേന. ഛന്ദാദീസു യേന നിന്നോ, തേന ഗമനം യഥാനിന്നഗമനം.

‘‘രാജാ’’തിആദിനാ രാജാദിനിമിത്തോ വിയ ഊമിആദിനിമിത്തോ ചിത്തുത്രാസോ ഊമിആദിഭയം, ‘‘ഊമിഭയന്തി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, കോധുപായാസസ്സേതം അധിവചന’’ന്തിആദിവചനതോ (മ. നി. ൨.൧൬൨; അ. നി. ൪.൧൨൨; ഇതിവു. ൧൦൯) കോധുപായാസഓദരികത്തപഞ്ചകാമഗുണമാതുഗാമാ വാ. തത്ഥ പഞ്ചകാമഗുണമാതുഗാമഗ്ഗഹണേന തന്നിസ്സിതഛന്ദരാഗഗ്ഗഹണം വേദിതബ്ബം, ഓദരികത്തഞ്ച ലോഭോവ. ഉക്ഖേപനീയാദികമ്മം വിനയദണ്ഡം.

‘‘അഥ ഖോ തിമ്ബരുകോ പരിബ്ബാജകോ യേന ഭഗവാ…പേ… ഏതദവോച ‘കിം നു ഖോ, ഭോ ഗോതമ, സയംകതം സുഖദുക്ഖ’ന്തി? മാ ഹേവം തിമ്ബരുകാതി ഭഗവാ അവോചാ’’തിആദിനാ നിദാനവഗ്ഗേ (സം. നി. ൨.൧൮) ആഗതത്താ ‘‘തിമ്ബരുകദിട്ഠീ’’തി വുത്താ.

ചതുക്കനിദ്ദേസവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.