(൩.) തികനിദ്ദേസവണ്ണനാ

൭൬൮. പഞ്ഞാപരിണാമിതേസൂതി പഞ്ഞായ പരിപാചിതേസു. ‘‘യോഗവിഹിതേസൂതി ഇദഞ്ച വിസയവിസേസനമത്തമേവ, തസ്മാ യാനി പഞ്ഞായ വിഹിതാനി അഹേസും ഹോന്തി ഭവിസ്സന്തി ച, സബ്ബാനി താനി യോഗവിഹിതാനീതി ദട്ഠബ്ബാനി. സിക്ഖിത്വാ കാതബ്ബം സിപ്പം, ഇതരം കമ്മം. അയമേതേസം വിസേസോ. വഡ്ഢകീകമ്മന്തി ച അസിക്ഖിത്വാപി കാതബ്ബം ഥൂലകമ്മം ‘‘കമ്മ’’ന്തി ദട്ഠബ്ബം, പഞ്ഞാ ഏവ വാ തത്ഥ തത്ഥ ‘‘കമ്മം സിപ്പ’’ന്തി ച വേദിതബ്ബാ. നാഗമണ്ഡലം നാമ മണ്ഡലം കത്വാ സപ്പേ വിജ്ജായ പക്കോസിത്വാ ബലിം ദത്വാ വിസാപനയനം. പരിത്തം രക്ഖാ, യേന ‘‘ഫൂ’’തി മുഖവാതം ദത്വാ വിസം അപനയന്തി, സോ ഉണ്ണനാഭിആദിമന്തോ ഫുധമനകമന്തോ. ‘‘അ ആ’’തിആദികാ മാതികാ ‘‘ക കാ’’തിആദികോ തപ്പഭേദോ ച ലേഖാ.

കുസലം ധമ്മം സകം, ഇതരം നോസകം. ചതുന്നം സച്ചാനം പടിവിജ്ഝിതബ്ബാനം തപ്പടിവേധപച്ചയഭാവേന അനുലോമനം ദട്ഠബ്ബം. പുബ്ബേ ‘‘യോഗവിഹിതേസു വാ കമ്മായതനേസൂ’’തിആദിനാ പഞ്ഞാ വുത്താ, പുന തസ്സാ വേവചനവസേന ‘‘അനുലോമികം ഖന്തി’’ന്തിആദി വുത്തന്തി അധിപ്പായേന ‘‘അനു…പേ… പഞ്ഞാവേവചനാനീ’’തി ആഹ. ഏത്ഥ ച ഏവരൂപിന്തി യഥാവുത്തകമ്മായതനാദിവിസയം കമ്മസ്സകതസച്ചാനുലോമികസഭാവം അനിച്ചാദിപവത്തിആകാരഞ്ചാതി അത്ഥോ. യഥാവുത്താ ച ഭൂമിസഭാവപവത്തിആകാരനിദ്ദേസാ ഖന്തിആദീഹി യോജേതബ്ബാ. യസ്സാ പഞ്ഞായ ധമ്മാ നിജ്ഝാനപജാനനകിച്ചസങ്ഖാതം ഓലോകനം ഖമന്തി അവിപരീതസഭാവത്താ, സാ പഞ്ഞാ ധമ്മാനം നിജ്ഝാനക്ഖമനം ഏതിസ്സാ അത്ഥീതി ധമ്മനിജ്ഝാനക്ഖന്തീതി അത്ഥോ.

൭൬൯. അസംവരം മുഞ്ചതീതി സമാദാനസമ്പത്തവിരതിസമ്പയുത്തചേതനാ ‘‘സീലം പൂരേന്തസ്സ മുഞ്ചചേതനാ’’തി വുത്താ. പുബ്ബാപരപഞ്ഞായ ച ദാനസീലമയതാവചനതോ മുഞ്ചഅപരചേതനാവസേന ‘‘ആരബ്ഭാ’’തി, പുബ്ബചേതനാവസേന ‘‘അധികിച്ചാ’’തി ച വത്തും യുത്തന്തി ‘‘അധികിച്ചാ’’തിപി പാഠോ യുജ്ജതി.

൭൭൦. പഞ്ചസീലദസസീലാനി വിഞ്ഞാണസ്സ ജാതിയാ ച പച്ചയഭൂതേസു സങ്ഖാരഭവേസു അന്തോഗധാനീതി ‘‘ഉപ്പാദാ വാ’’തിആദികായ ധമ്മട്ഠിതിപാളിയാ സങ്ഗഹിതാനി. ഭവനിബ്ബത്തകസീലസ്സ പഞ്ഞാപനം സതിപി സവനേ ന തഥാഗതദേസനായത്തന്തി ഭിക്ഖുആദീനമ്പി തം വുത്തം.

അധിപഞ്ഞായ പഞ്ഞാതി അധിപഞ്ഞായ അന്തോഗധാ പഞ്ഞാ. അഥ വാ അധിപഞ്ഞാനിബ്ബത്തേസു, തദധിട്ഠാനേസു വാ ധമ്മേസു അധിപഞ്ഞാ-സദ്ദോ ദട്ഠബ്ബോ, തത്ഥ പഞ്ഞാ അധിപഞ്ഞായ പഞ്ഞാ.

൭൭൧. അപായുപ്പാദനകുസലതാ അപായകോസല്ലം സിയാതി മഞ്ഞമാനോ പുച്ഛതി ‘‘അപായകോസല്ലം കഥം പഞ്ഞാ നാമ ജാതാ’’തി. തം പന പരസ്സ അധിപ്പായം നിവത്തേന്തോ ‘‘പഞ്ഞവായേവ ഹീ’’തിആദിമാഹ. തത്രുപായാതി തത്ര തത്ര ഉപായഭൂതാ. ഠാനേ ഉപ്പത്തി ഏതസ്സാതി ഠാനുപ്പത്തിയം. കിം തം? കാരണജാനനം, ഭയാദീനം ഉപ്പത്തിക്ഖണേ തസ്മിംയേവ ഠാനേ ലഹുഉപ്പജ്ജനകന്തി വുത്തം ഹോതി.

തികനിദ്ദേസവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.