൫. സുദ്ധികസംസന്ദനവണ്ണനാ

൧൭-൨൭. രൂപാദീഹി സദ്ധിം സച്ചികട്ഠസംസന്ദനന്തി സച്ചികട്ഠസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ രൂപാദീഹി സദ്ധിം സംസന്ദനം, സച്ചികട്ഠേ വാ രൂപാദീഹി സദ്ധിം പുഗ്ഗലസ്സ സംസന്ദനന്തി അധിപ്പായോ. പുഗ്ഗലോ രൂപഞ്ചാതി ച-കാരസ്സ സമുച്ചയത്ഥത്താ യഥാ രൂപന്തി ഏവം നിദസ്സനവസേന വുത്തോ അത്ഥോ വിചാരേതബ്ബോ. രൂപാദീഹി അഞ്ഞോ അനഞ്ഞോ ച പുഗ്ഗലോ ന വത്തബ്ബോതി ലദ്ധി സമയോ. ‘‘അഞ്ഞം ജീവം അഞ്ഞം സരീരന്തി അബ്യാകതമേതം ഭഗവതാ’’തിആദികം (സം. നി. ൪.൪൧൬) സുത്തം. അനുഞ്ഞായമാനേ തദുഭയവിരോധോ ആപജ്ജതീതി ഇമമത്ഥം സന്ധായാഹ ‘‘സമയസുത്തവിരോധം ദിസ്വാ’’തി.

ധമ്മതോതി പാളിതോ. ‘‘പടികമ്മചതുക്കാദീനി സംഖിത്താനി. പരവാദീ…പേ… ദസ്സിതാനീ’’തി വദന്തേഹി പുഗ്ഗലോ നുപലബ്ഭതി…പേ… ആജാനാഹി പടികമ്മന്തി ഏത്ഥ ആജാനാഹി നിഗ്ഗഹന്തി പാഠോ ദിട്ഠോ ഭവിസ്സതി. അഞ്ഞത്തം പടിജാനാപനത്ഥന്തി യഥാ മയാ അഞ്ഞത്തം വത്തബ്ബം, തഥാ ച തയാപി തം വത്തബ്ബന്തി അഞ്ഞത്തപടിഞ്ഞായ ചോദനത്ഥന്തി അത്ഥോ. സമ്മുതിപരമത്ഥാനം ഏകത്തനാനത്തപഞ്ഹസ്സ ഠപനീയത്താതി അബ്യാകതത്താതി അത്ഥോ. യദി ഠപനീയത്താ പടിക്ഖിപിതബ്ബം, പരേനപി ഠപനീയത്താ ലദ്ധിമേവ നിസ്സായ പടിക്ഖേപോ കതോതി സോപി ന നിഗ്ഗഹേതബ്ബോ സിയാ. പരോ പന പുഗ്ഗലോതി കഞ്ചി സഭാവം ഗഹേത്വാ തസ്സ ഠപനീയത്തം ഇച്ഛതി, സതി ച സഭാവേ ഠപനീയതാ ന യുത്താതി നിഗ്ഗഹേതബ്ബോ. സമ്മുതി പന കോചി സഭാവോ നത്ഥി. തേനേവസ്സ ഏകത്തനാനത്തപഞ്ഹസ്സ ഠപനീയതം വദന്തോ ന നിഗ്ഗഹേതബ്ബോതി സകവാദിനാ പടിക്ഖേപോ കതോതി അയമേത്ഥ അധിപ്പായോ യുത്തോ.

സുദ്ധികസംസന്ദനവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.