൧. വാദയുത്തിപരിഹാനികഥാവണ്ണനാ

൨൩൯. ‘‘ദ്വേമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മാ സേക്ഖസ്സ ഭിക്ഖുനോ പരിഹാനായ സംവത്തന്തീ’’തി (അ. നി. ൨.൧൮൫) ഇദം സുത്തം അരഹതോ പരിഹാനിലദ്ധിയാ ന നിസ്സയോ, അഥ ഖോ അനാഗാമിആദീനം പരിഹാനിലദ്ധിയാ, തസ്മാ അരഹതോപി പരിഹാനിം ഇച്ഛന്തീതി ഏത്ഥ പി-സദ്ദേന അനാഗാമിസ്സപി സകദാഗാമിസ്സപീതി യോജേതബ്ബം.

‘‘തതിയസ്മിമ്പി മുദിന്ദ്രിയാവ അധിപ്പേതാ. തേസഞ്ഹി സബ്ബേസമ്പി പരിഹാനി ന ഹോതീതി തസ്സ ലദ്ധീ’’തി പുരിമപാഠോ, മുദിന്ദ്രിയേസ്വേവ പന അധിപ്പേതേസു പരിക്ഖേപോ ന കാതബ്ബോ സിയാ, കതോ ച, തസ്മാ ‘‘തതിയസ്മിമ്പി തിക്ഖിന്ദ്രിയാവ അധിപ്പേതാ. തേസഞ്ഹി സബ്ബേസമ്പി പരിഹാനി ന ഹോതീതി തസ്സ ലദ്ധീ’’തി പഠന്തി.

അയോനിസോ അത്ഥം ഗഹേത്വാതി സോതാപന്നോയേവ നിയതോതി വുത്തോതി സോയേവ ന പരിഹായതി, ന ഇതരേതി അത്ഥം ഗഹേത്വാ. ‘‘ഉപരിമഗ്ഗത്ഥായാ’’തി വുത്തം അത്ഥം അഗ്ഗഹേത്വാ നിയതോതി സോതാപത്തിഫലാ ന പരിഹായതീതി ഏതമത്ഥം ഗണ്ഹീതി പന വദന്തി.

വാദയുത്തിപരിഹാനികഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.