൭. ധമ്മകഥാവണ്ണനാ

൮൮൭-൮൮൮. ധമ്മകഥായം രൂപട്ഠതോ അഞ്ഞസ്സ രൂപസ്സ അഭാവാതി യോ രൂപസ്സ നിയാമോ വുച്ചേയ്യ, സോ രൂപട്ഠോ നാമ കോചി രൂപതോ അഞ്ഞോ നത്ഥീതി രൂപട്ഠതോ അഞ്ഞം രൂപഞ്ച ന ഹോതി, തസ്മാ രൂപം രൂപമേവ, ന വേദനാദിസഭാവന്തി അധിപ്പായേന ‘‘രൂപം രൂപട്ഠേന നിയത’’ന്തി വത്തബ്ബം, ന അഞ്ഞഥാ രൂപട്ഠേന നിയാമേനാതി അധിപ്പായോ. തത്ഥ രൂപതോ അഞ്ഞസ്സ രൂപട്ഠസ്സ അഭാവേ ദസ്സിതേ രൂപട്ഠതോ അഞ്ഞസ്സ രൂപസ്സ അഭാവോ ദസ്സിതോയേവ നാമ ഹോതീതി തമേവ രൂപതോ അഞ്ഞസ്സ രൂപട്ഠസ്സ അഭാവം ദസ്സേന്തോ ‘‘രൂപസഭാവോ ഹീ’’തിആദിമാഹ. ഏസ വോഹാരോതി രൂപസ്സ സഭാവോ രൂപസഭാവോ, രൂപസ്സ അത്ഥോ രൂപട്ഠോതി ഏവം അഞ്ഞത്തം ഗഹേത്വാ വിയ പവത്തോ രൂപസഭാവവോഹാരോ രൂപട്ഠവോഹാരോ വാ വേദനാദീഹി നാനത്തമേവ സോ സഭാവോതി നാനത്തസഞ്ഞാപനത്ഥം ഹോതീതി അത്ഥോ. തസ്മാതി രൂപസ്സ രൂപട്ഠേന അനഞ്ഞത്താ. ‘‘രൂപം രൂപമേവ, ന വേദനാദിസഭാവ’’ന്തി അവത്വാ ‘‘രൂപം രൂപട്ഠേന നിയത’’ന്തി വദതോ തഞ്ച വചനം വുത്തപ്പകാരേന സദോസം, അഥ കസ്മാ ‘‘രൂപഞ്ഹി രൂപട്ഠേന നിയതന്തി രൂപം രൂപമേവ, ന വേദനാദിസഭാവന്തി അധിപ്പായേന വത്തബ്ബ’’ന്തി വദന്തോ ‘‘രൂപം രൂപട്ഠേന നിയത’’ന്തി പടിജാനാതീതി അത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ. നനു ചേതം അത്തനാവ വുത്തം, ന പരേനാതി പടിജാനാതീതി ന വത്തബ്ബന്തി? ന, അത്താനമ്പി പരം വിയ വചനതോ. വത്തബ്ബന്തി വാ സകവാദിനാ വത്തബ്ബന്തി വുത്തം ഹോതി. യദി ച തേന വത്തബ്ബം പടിജാനാതി ച സോ ഏതമത്ഥന്തി, അഥ കസ്മാ പടിജാനാതി സകവാദീതി അയമേത്ഥ അത്ഥോ. അത്ഥന്തരവസേനാതി തത്ഥ വുത്തമേവ കാരണം നിഗൂഹിത്വാ പരേന ചോദിതന്തി തമേവ കാരണം ദസ്സേത്വാ ചോദനം നിവത്തേതി. ഇതോ അഞ്ഞഥാതി രൂപാദിസഭാവമത്തം മുഞ്ചിത്വാ തേന പരികപ്പിതം നിയതം നത്ഥീതി തസ്സ പരികപ്പിതസ്സ നിവത്തനത്ഥം പുന തേനേവ നയേന ചോദേതും ‘‘മിച്ഛത്തനിയത’’ന്തിആദിമാഹാതി അത്ഥോ.

ധമ്മകഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ഏകവീസതിമവഗ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.