൫. സത്തക്ഖത്തുപരമകഥാവണ്ണനാ
൬൪൧-൬൪൫. സത്തക്ഖത്തുപരമതാനിയതോതി സത്തക്ഖത്തുപരമതായ നിയതോ. ഇമം വിഭാഗന്തി ഇമം വിസേസം. ത്വം പനസ്സ നിയാമം ഇച്ഛസീതി അവിനിപാതധമ്മതാഫലപ്പത്തീഹി അഞ്ഞസ്മിം സത്തക്ഖത്തുപരമഭാവേ ച നിയാമം ഇച്ഛസീതി അത്ഥോ.
ആനന്തരിയാഭാവന്തി യേന സോ ധമ്മാഭിസമയേന ഭബ്ബോ നാമ ഹോതി, തസ്സ ആനന്തരിയകമ്മസ്സ അഭാവന്തി അത്ഥോ, പുഗ്ഗലസ്സ വാ ആനന്തരിയഭാവസ്സ അഭാവന്തി. കിം പന സോ അന്തരാധമ്മം അഭിസമിസ്സതീതി? കേചി വദന്തി ‘‘സത്തക്ഖത്തുപരമോ സത്തമം ഭവം നാതിക്കമതി, ഓരതോ പന നത്ഥി പടിസേധോ’’തി. അപരേ ‘‘യോ ഭഗവതാ ഞാണബലേന ബ്യാകതോ, തസ്സ അന്തരാ അഭിസമയോ നാമ നത്ഥി, തഥാപി ഭവനിയാമസ്സ കസ്സചി അഭാവാ ഭബ്ബോതി വുച്ചതി. യഥാ കുസലാ അഭിഞ്ഞാചേതനാ കദാചി വിപാകം അദദമാനാപി സതി കാരണേ ദാതും ഭബ്ബതായ വിപാകധമ്മധമ്മാ നാമ, തഥാ ഇന്ദ്രിയാനം മുദുതായ സത്തക്ഖത്തുപരമോ, ന നിയാമസബ്ഭാവാ നാപി ഭഗവതാ ബ്യാകതത്താ, ന ച ഇന്ദ്രിയമുദുതാ അഭബ്ബതാകരോ ധമ്മോതി ന സോ അഭബ്ബോ നാമ. അഭബ്ബതാകരധമ്മാഭാവതോ ചേത്ഥ അഭബ്ബതാ പടിസേധിതാ, ന പന അന്തരാ അഭിസമേതും ഭബ്ബതാ വുത്താ. യദി ച സത്തക്ഖത്തുപരമോ അന്തരാ അഭിസമേയ്യ, കോലംകോലോ സിയാ’’തി. വിസേസം പന അകത്വാ ഭബ്ബസഭാവതായ ഭബ്ബോതി വത്തും യുത്തം. ന ഭവനിയാമകം കിഞ്ചീതി ഏത്ഥ പസ്സിത്വാതി വചനസേസോ, ബ്യാകരോതീതി വാ സമ്ബന്ധോ.
സത്തക്ഖത്തുപരമകഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.
ദ്വാദസമവഗ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.