൧. സാരന്ദദസുത്തവണ്ണനാ

൨൧. തതിയസ്സ പഠമേ ദേവായതനഭാവേന ചിത്തത്താ ലോകസ്സ ചിത്തീകാരട്ഠാനതായ ച ചേതിയം അഹോസി. യാവകീവന്തി (ദീ. നി. ടീ. ൨.൧൩൪) ഏകമേവേതം പദം അനിയമതോ പരിമാണവാചീ. കാലോ ചേത്ഥ അധിപ്പേതോതി ആഹ ‘‘യത്തകം കാല’’ന്തി. അഭിണ്ഹം സന്നിപാതാതി നിച്ചസന്നിപാതാ. തം പന നിച്ചസന്നിപാതതം ദസ്സേതും ‘‘ദിവസസ്സാ’’തിആദി വുത്തം. സന്നിപാതബഹുലാതി പചുരസന്നിപാതാ. വോസാനന്തി സങ്കോചം. ‘‘വുദ്ധിയേവാ’’തിആദിനാ വുത്തമത്ഥം ബ്യതിരേകമുഖേന ദസ്സേതും ‘‘അഭിണ്ഹം അസന്നിപതന്താ ഹീ’’തിആദി വുത്തം. ആകുലാതി ഖുഭിതാ ന പസന്നാ. ഭിജ്ജിത്വാതി വഗ്ഗബന്ധതോ വിഭജ്ജ വിസും വിസും ഹുത്വാ.

സന്നിപാതഭേരിയാതി സന്നിപാതാരോചനഭേരിയാ. അദ്ധഭുത്താ വാതി സാമിഭുത്താ വാ. ഓസീദമാനേതി ഹായമാനേ.

സുങ്കന്തി ഭണ്ഡം ഗഹേത്വാ ഗച്ഛന്തേഹി പബ്ബതഖണ്ഡനാദിതിത്ഥഗാമദ്വാരാദീസു രാജപുരിസാനം ദാതബ്ബഭാഗം. ബലിന്തി നിപ്ഫന്നസസ്സാദിതോ ഛഭാഗം സത്തഭാഗന്തിആദിനാ ലദ്ധബ്ബകരം. ദണ്ഡന്തി ദസവീസതികഹാപണാദികം അപരാധാനുരൂപം ഗഹേതബ്ബധനദണ്ഡം. വജ്ജിധമ്മന്തി വജ്ജിരാജധമ്മം. ഇദാനി അപഞ്ഞത്തപഞ്ഞാപനാദീസു തപ്പടിക്ഖേപേ ച ആദീനവാനിസംസേ ച വിത്ഥാരതോ ദസ്സേതും ‘‘തേസ’’ന്തിആദി വുത്തം. പാരിചരിയക്ഖമാതി ഉപട്ഠാനക്ഖമാ. പോരാണം വജ്ജിധമ്മന്തി ഏത്ഥ പുബ്ബേ കിര വജ്ജിരാജാനോ ‘‘അയം ചോരോ’’തി ആനേത്വാ ദസ്സിതേ ‘‘ഗണ്ഹഥ നം ചോര’’ന്തി അവത്വാ വിനിച്ഛയമഹാമത്താനം ദേന്തി. തേ വിനിച്ഛിനിത്വാ സചേ അചോരോ ഹോതി, വിസ്സജ്ജേന്തി. സചേ ചോരോ, അത്തനാ കിഞ്ചി അകത്വാ വോഹാരികാനം ദേന്തി, തേപി വിനിച്ഛിനിത്വാ അചോരോ ചേ, വിസ്സജ്ജേന്തി. ചോരോ ചേ, സുത്തധരാനം ദേന്തി. തേപി വിനിച്ഛിനിത്വാ അചോരോ ചേ, വിസ്സജ്ജേന്തി. ചോരോ ചേ, അട്ടകുലികാനം ദേന്തി, തേപി തഥേവ കത്വാ സേനാപതിസ്സ, സേനാപതി ഉപരാജസ്സ, ഉപരാജാ രഞ്ഞോ. രാജാ വിനിച്ഛിനിത്വാ സചേ അചോരോ ഹോതി, വിസ്സജ്ജേതി. സചേ പന ചോരോ ഹോതി, പവേണിപണ്ണകം വാചാപേതി. തത്ഥ ‘‘യേന ഇദം നാമ കതം, തസ്സ അയം നാമദണ്ഡോ’’തി ലിഖിതം. രാജാ തസ്സ കിരിയം തേന സമാനേത്വാ തദനുച്ഛവികം ദണ്ഡം കരോതി. ഇതി ഏതം പോരാണം വജ്ജിധമ്മം സമാദായ വത്തന്താനം മനുസ്സാ ന ഉജ്ഝായന്തി. പരമ്പരാഗതേസു അട്ടകുലേസു ജാതാ അഗതിഗമനവിരതാ അട്ടമഹല്ലകപുരിസാ അട്ടകുലികാ.

സക്കാരന്തി ഉപകാരം. ഗരുഭാവം പച്ചുപട്ഠപേത്വാതി ‘‘ഇമേ അമ്ഹാകം ഗരുനോ’’തി തത്ഥ ഗരുഭാവം പടി പടി ഉപട്ഠപേത്വാ. മാനേസ്സന്തീതി സമ്മാനേസ്സന്തി. തം പന സമ്മാനനം തേസു നേസം അത്തമനതാപുബ്ബകന്തി ആഹ ‘‘മനേന പിയായിസ്സന്തീ’’തി. നിപച്ചകാരം പണിപാതം. ദസ്സേന്തീതി ഗരുചിത്തഭാരം ദസ്സേന്തി. സന്ധാനേതുന്തി സമ്ബന്ധം അവിച്ഛിന്നം കത്വാ ഘടേതും.

പസയ്ഹകാരസ്സാതി ബലക്കാരസ്സ. കാമം വുദ്ധിയാ പൂജനീയതായ ‘‘വുദ്ധിഹാനിയോ’’തി വുത്തം, അത്ഥോ പന വുത്താനുക്കമേനേവ യോജേതബ്ബോ. പാളിയം വാ യസ്മാ ‘‘വുദ്ധിയേവ പാടികങ്ഖാ, നോ പരിഹാനീ’’തി വുത്തം, തസ്മാ തദനുക്കമേന ‘‘വുദ്ധിഹാനിയോ’’തി വുത്തം.

വിപച്ചിതും അലദ്ധോകാസേ പാപകമ്മേ, തസ്സ കമ്മസ്സ വിപാകേ വാ അനവസരോവ ദേവസോപസഗ്ഗോ. തസ്മിം പന ലദ്ധോകാസേ സിയാ ദേവതോപസഗ്ഗസ്സ അവസരോതി ആഹ ‘‘അനുപ്പന്നം…പേ… വഡ്ഢേന്തീ’’തി. ഏതേനേവ അനുപ്പന്നം സുഖന്തി ഏത്ഥാപി അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ. ബലകായസ്സ ദിഗുണതിഗുണതാദസ്സനം പടിഭയഭാവദസ്സനന്തി ഏവമാദിനാ ദേവതാനം സങ്ഗാമസീസേ സഹായതാ വേദിതബ്ബാ.

അനിച്ഛിതന്തി അനിട്ഠം. ആവരണതോതി നിസേധനതോ. ധമ്മതോ അനപേതാ ധമ്മിയാതി ഇധ ‘‘ധമ്മികാ’’തി വുത്താ. മിഗസൂകരാദിഘാതായ സുനഖാദീനം കഡ്ഢിത്വാ വനചരണം വാജോ, തത്ഥ നിയുത്താ, തേ വാ വാജേന്തീതി വാജികാ, മിഗവധചാരിനോ.

സാരന്ദദസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.