൮. അരഹത്തവഗ്ഗോ

൧-൩. ദുക്ഖസുത്താദിവണ്ണനാ

൭൫-൭൭. അട്ഠമസ്സ പഠമാദീസു നത്ഥി വത്തബ്ബം. തതിയേ തിവിധം കുഹനവത്ഥുന്തി പച്ചയപ്പടിസേവനസാമന്തജപ്പനഇരിയാപഥപ്പവത്തനസങ്ഖാതം തിവിധം കുഹനവത്ഥും. ഉക്ഖിപിത്വാതി ‘‘മഹാകുടുമ്ബികോ മഹാനാവികോ മഹാദാനപതീ’’തിആദിനാ പഗ്ഗണ്ഹിത്വാ ലപനം. അവക്ഖിപിത്വാതി ‘‘കിം ഇമസ്സ ജീവിതം, ബീജഭോജനോ നാമായ’’ന്തി ഹീളേത്വാ ലപനം.

ദുക്ഖസുത്താദിവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൪. സുഖസോമനസ്സസുത്തവണ്ണനാ

൭൮. ചതുത്ഥേ യഥാവുത്തധമ്മാദീസു തസ്സ കിലേസനിമിത്തം ദുക്ഖം അനവസ്സനന്തി ‘‘സുഖസോമനസ്സബഹുലോ വിഹരതീ’’തി വുത്തം. കായികസുഖഞ്ചേവ ചേതസികസോമനസ്സഞ്ച ബഹുലം അസ്സാതി സുഖസോമനസ്സബഹുലോ. യവതി തേന ഫലം മിസ്സിതം വിയ ഹോതീതി യോനി, ഏകന്തികം കാരണം. അസ്സാതി യഥാവുത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ. പരിപുണ്ണന്തി അവികലം അനവസേസം.

സുഖസോമനസ്സസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൫. അധിഗമസുത്തവണ്ണനാ

൭൯. പഞ്ചമേ ആഗച്ഛന്തി ഏതേന കുസലാ വാ അകുസലാ വാതി ആഗമനം, കുസലാകുസലാനം ഉപ്പത്തികാരണം. തത്ഥ കുസലോതി ആഗമനകുസലോ. ഏവം ധമ്മേ മനസികരോതോ കുസലാ വാ അകുസലാ വാ ധമ്മാ അഭിവഡ്ഢന്തീതി ഏവം ജാനന്തോ. അപഗച്ഛന്തി കുസലാ വാ അകുസലാ വാ ഏതേനാതി അപഗമനം. തേസം ഏവ അനുപ്പത്തികാരണം, തത്ഥ കുസലോതി അപഗമനകുസലോ. ഏവം ധമ്മേ മനസികരോതോ കുസലാ വാ അകുസലാ വാ ധമ്മാ നാഭിവഡ്ഢന്തീതി ഏവം ജാനന്തോ. ഉപായകുസലോതി ഠാനുപ്പത്തികപഞ്ഞാസമന്നാഗതോ. ഇദഞ്ച അച്ചായികകിച്ചേ വാ ഭയേ വാ ഉപ്പന്നേ തസ്സ തികിച്ഛനത്ഥം ഠാനുപ്പത്തിയാ കാരണജാനനവസേന വേദിതബ്ബം.

അധിഗമസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൬-൭. മഹന്തത്തസുത്താദിവണ്ണനാ

൮൦-൮൧. ഛട്ഠേ സമ്പത്തേതി കിലേസേ സമ്പത്തേ. സത്തമം ഉത്താനമേവ.

മഹന്തത്തസുത്താദിവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൮-൧൦. ദുതിയനിരയസുത്താദിവണ്ണനാ

൮൨-൮൪. അട്ഠമേ കായപാഗബ്ഭിയാദീഹീതി ആദി-സദ്ദേന വചീപാഗബ്ഭിയം മനോപാഗബ്ഭിയഞ്ച സങ്ഗണ്ഹാതി. നവമാദീനി ഉത്താനത്ഥാനേവ.

ദുതിയനിരയസുത്താദിവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

അരഹത്തവഗ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.