൭. മജ്ഝേസുത്തവണ്ണനാ

൬൧. സത്തമേ മന്താതി യ-കാരലോപേന നിദ്ദേസോ, കരണത്ഥേ വാ ഏതം പച്ചത്തവചനം. തേനാഹ ‘‘തായ ഉഭോ അന്തേ വിദിത്വാ’’തി. ഫസ്സവസേന നിബ്ബത്തത്താതി ദ്വയദ്വയസമാപത്തിയം അഞ്ഞമഞ്ഞം സമ്ഫസ്സവസേന നിബ്ബത്തത്താ, ‘‘ഫസ്സപച്ചയാ തണ്ഹാ, തണ്ഹാപച്ചയാ ഉപാദാനം, ഉപാദാനപച്ചയാ ഭവോ, ഭവപച്ചയാ ജാതീ’’തി ഇമിനാ ചാനുക്കമേന ഫസ്സസമുട്ഠാനത്താ ഇമസ്സ കായസ്സ ഫസ്സവസേന നിബ്ബത്തത്താതി വുത്തം. ഏകോ അന്തോതി ഏത്ഥ അയം അന്ത-സദ്ദോ അന്തഅബ്ഭന്തരമരിയാദലാമകഅഭാവകോട്ഠാസപദപൂരണസമീപാദീസു ദിസ്സതി. ‘‘അന്തപൂരോ ഉദരപൂരോ’’തിആദീസു (സു. നി. ൧൯൭) ഹി അന്തേ അന്തസദ്ദോ. ‘‘ചരന്തി ലോകേ പരിവാരഛന്നാ അന്തോ അസുദ്ധാ, ബഹി സോഭമാനാ’’തിആദീസു (സം. നി. ൧.൧൨൨) അബ്ഭന്തരേ. ‘‘കായബന്ധനസ്സ അന്തോ ജീരതി (ചൂളവ. ൨൭൮) സാ ഹരിതന്തം വാ പന്ഥന്തം വാ സേലന്തം വാ ഉദകന്തം വാ’’തിആദീസു (മ. നി. ൧.൩൦൪) മരിയാദായം. ‘‘അന്തമിദം, ഭിക്ഖവേ, ജീവികാന’’ന്തിആദീസു (സം. നി. ൩.൮൦; ഇതിവു. ൯൧) ലാമകേ. ‘‘ഏസേവന്തോ ദുക്ഖസ്സാ’’തിആദീസു (മ. നി. ൩.൩൯൩; സം. നി. ൨.൫൧) അഭാവേ. സബ്ബപച്ചയസങ്ഖയോ ഹി ദുക്ഖസ്സ അഭാവോ കോടീതിപി വുച്ചതി. ‘‘തയോ അന്താ’’തിആദീസു (ദീ. നി. ൩.൩൦൫) കോട്ഠാസേ. ‘‘ഇങ്ഘ താവ സുത്തന്തം വാ ഗാഥായോ വാ അഭിധമ്മം വാ പരിയാപുണസ്സു, സുത്തന്തേ ഓകാസം കാരാപേത്വാ’’തി (പാചി. ൪൪൨) ച ആദീസു പദപൂരണേ. ‘‘ഗാമന്തം വാ ഓസടോ (പാരാ. ൪൦൯-൪൧൦; ചൂളവ. ൩൪൩) ഗാമന്തസേനാസന’’ന്തിആദീസു (പാരാ. അട്ഠ. ൨.൪൧൦) സമീപേ. സ്വായമിധ കോട്ഠാസേ വത്തതീതി അയമേകോ കോട്ഠാസോതി.

സന്തോ പരമത്ഥതോ വിജ്ജമാനോ ധമ്മസമൂഹോതി സക്കായോ, പഞ്ചുപാദാനക്ഖന്ധാ. തേനാഹ ‘‘തേഭൂമകവട്ട’’ന്തി. സേസമേത്ഥ സുവിഞ്ഞേയ്യമേവ.

മജ്ഝേസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.