൬. മഹാകച്ചാനസുത്തവണ്ണനാ
൨൬. ഛട്ഠേ സമ്ബാധേതി വാ തണ്ഹാസംകിലേസാദീനം സമ്പീളേ സങ്കരേ ഘരാവാസേ. ഓകാസാ വുച്ചന്തീതി മഗ്ഗഫലസുഖാധിഗമായ ഓകാസഭാവതോ ഓകാസാതി വുച്ചന്തി. ഓകാസാധിഗമോതി ലോകുത്തരധമ്മസ്സ അധിഗമായ അധിഗന്തബ്ബഓകാസോ. വിസുജ്ഝനത്ഥായാതി രാഗാദീഹി മലേഹി അഭിജ്ഝാവിസമലോഭാദീഹി ച ഉപക്കിലിട്ഠചിത്താനം വിസുദ്ധത്ഥായ. സാ പനായം ചിത്തസ്സ വിസുദ്ധി സിജ്ഝമാനാ യസ്മാ സോകാദീനം അനുപാദായ സംവത്തതി, തസ്മാ വുത്തം ‘‘സോകപരിദേവാനം സമതിക്കമായാ’’തിആദി. തത്ഥ സോചനം ഞാതിബ്യസനാദിനിമിത്തം ചേതസോ സന്താപോ അന്തോതാപോ അന്തോനിജ്ഝാനം സോകോ, ഞാതിബ്യസനാദിനിമിത്തമേവ സോചികതാ. ‘‘കഹം ഏകപുത്തകാ’’തിആദിനാ (മ. നി. ൨.൩൫൩-൩൫൪; സം. നി. ൨.൬൩) പരിദേവനവസേന ലപനം പരിദേവോ. സമതിക്കമനത്ഥായാതി പഹാനായ. ആയതിം അനുപ്പജ്ജനഞ്ഹി ഇധ സമതിക്കമോ. ദുക്ഖദോമനസ്സാനം അത്ഥങ്ഗമായാതി കായികദുക്ഖസ്സ ച ചേതസികദോമനസ്സസ്സ ചാതി ഇമേസം ദ്വിന്നം അത്ഥങ്ഗമായ, നിരോധായാതി അത്ഥോ. ഞായതി നിച്ഛയേന കമതി നിബ്ബാനം, തം വാ ഞായതി പടിവിജ്ഝതി ഏതേനാതി ഞായോ, അരിയമഗ്ഗോ. ഇധ പന സഹ പുബ്ബഭാഗേന അരിയമഗ്ഗോ ഗഹിതോതി ആഹ ‘‘സഹവിപസ്സനകസ്സ മഗ്ഗസ്സ അധിഗമനത്ഥായാ’’തി. അപച്ചയപരിനിബ്ബാനസ്സാതി അനുപാദിസേസനിബ്ബാനം സന്ധായ വദതി. പച്ചയവസേന അനുപ്പന്നം അസങ്ഖതം അമതധാതുമേവ. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവ.
മഹാകച്ചാനസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.