൧-൨. സാമകസുത്താദിവണ്ണനാ
൨൧-൨൨. തതിയസ്സ പഠമേ കേവലകപ്പന്തി ഏത്ഥ കേവല-സദ്ദോ അനവസേസത്ഥോ, കപ്പ-സദ്ദോ സമന്തഭാവത്ഥോ. തസ്മാ കേവലകപ്പം പോക്ഖരണിയന്തി ഏവമത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ. അനവസേസം ഫരിതും സമത്ഥസ്സപി ഓഭാസസ്സ കേനചി കാരണേന ഏകദേസഫരണമ്പി സിയാ, അയം പന സബ്ബസോവ ഫരതീതി ദസ്സേതും സമന്തത്ഥോ കപ്പ-സദ്ദോ ഗഹിതോ. അത്തനോ ഓഭാസേന ഫരിത്വാതി വത്ഥാലങ്കാരസരീരസമുട്ഠിതേന ഓഭാസേന ഫരിത്വാ, ചന്ദിമാ വിയ ഏകോഭാസം ഏകപജ്ജോതം കരിത്വാതി അത്ഥോ. സമനുഞ്ഞോതി സമ്മദേവ കതമനുഞ്ഞോ. തേനാഹ ‘‘സമാനചിത്തോ’’തി, സമാനജ്ഝാസയോതി അത്ഥോ. ദുക്ഖം വചോ ഏതസ്മിന്തി ദുബ്ബചോ, തസ്സ കമ്മം ദോവചസ്സം, തസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ അനാദരിയവസേന പവത്താ ചേതനാ, തസ്സ ഭാവോ അത്ഥിതാ ദോവചസ്സതാ. അഥ വാ ദോവചസ്സമേവ ദോവചസ്സതാ. സാ അത്ഥതോ സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ ഹോതി. ചേതനാപധാനോ ഹി സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ. ചതുന്നം വാ ഖന്ധാനം അപദക്ഖിണഗ്ഗാഹിതാകാരേന പവത്താനം ഏതം അധിവചനന്തി വദന്തി. പാപാ അസ്സദ്ധാദയോ പുഗ്ഗലാ ഏതസ്സ മിത്താതി പാപമിത്തോ, തസ്സ ഭാവോ പാപമിത്തതാ. സാപി അത്ഥതോ ദോവചസ്സതാ വിയ ദട്ഠബ്ബാ. യായ ഹി ചേതനായ പുഗ്ഗലോ പാപമിത്തോ പാപസമ്പവങ്കോ നാമ ഹോതി, സാ ചേതനാ പാപമിത്തതാ. ചത്താരോപി വാ അരൂപിനോ ഖന്ധാ തദാകാരപ്പവത്താ പാപമിത്തതാ. ദുതിയം ഉത്താനമേവ.
സാമകസുത്താദിവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.