൩. നിസ്സാരണീയസുത്തവണ്ണനാ

൧൩. തതിയേ വഡ്ഢിതാതി ഭാവനാപാരിപൂരിവസേന പരിബ്രൂഹിതാ. പുനപ്പുനം കതാതി ഭാവനായ ബഹുലീകരണേന അപരാപരം പവത്തിതാ. യുത്തയാനസദിസാ കതാതി യഥാ യുത്തമാജഞ്ഞയാനം ഛേകേന സാരഥിനാ അധിട്ഠിതം യഥാരുചി പവത്തതി, ഏവം യഥാരുചി പവത്തിരഹം ഗഹിതാ. വത്ഥുകതാതി വാ അധിട്ഠാനട്ഠേന വത്ഥു വിയ കതാ, സബ്ബസോ ഉപക്കിലേസവിസോധനേന ഇദ്ധിവിസേസതായ പവത്തിട്ഠാനഭാവതോ സുവിസോധിതപരിസ്സയവത്ഥു വിയ കതാതി വുത്തം ഹോതി. അധിട്ഠിതാതി പടിപക്ഖദൂരീഭാവതോ സുഭാവിതഭാവേന തംതംഅധിട്ഠാനയോഗ്യതായ ഠപിതാ. സമന്തതോ ചിതാതി സബ്ബഭാഗേന ഭാവനൂപചയം ഗമിതാ. തേനാഹ ‘‘ഉപചിതാ’തി. സുട്ഠു സമാരദ്ധാതി ഇദ്ധിഭാവനാസിഖാപ്പത്തിയാ സമ്മദേവ സമ്ഭാവിതാ. അഭൂതബ്യാകരണം ബ്യാകരോതീതി ‘‘മേത്താ ഹി ഖോ മേ ചേതോവിമുത്തി ഭാവിതാ’’തിആദിനാ അത്തനി അവിജ്ജമാനഗുണാഭിബ്യാഹാരം ബ്യാഹരതി. ചേതോവിമുത്തിസദ്ദം അപേക്ഖിത്വാ ‘‘നിസ്സടാ’’തി വുത്തം. പുന ബ്യാപാദോ നത്ഥീതി ഇദാനി മമ ബ്യാപാദോ നാമ സബ്ബസോ നത്ഥീതി ഞത്വാ.

ബലവവിപസ്സനാതി ഭയതുപട്ഠാനേ ഞാണം, ആദീനവാനുപസ്സനേ ഞാണം മുച്ചിതുകമ്യതാഞാണം, ഭങ്ഗഞാണന്തി ചതുന്നം ഞാണാനം അധിവചനം. യേസം നിമിത്താനം അഭാവേന അരഹത്തഫലസമാപത്തിയാ അനിമിത്തതാ, തം ദസ്സേതും ‘‘സാ ഹീ’’തിആദി വുത്തം. തത്ഥ രാഗസ്സ നിമിത്തം, രാഗോ ഏവ വാ നിമിത്തം രാഗനിമിത്തം. ആദി-സദ്ദേന ദോസനിമിത്താദീനം സങ്ഗഹോ ദട്ഠബ്ബോ. രൂപവേദനാദിസങ്ഖാരനിമിത്തം രൂപനിമിത്താദി. തേസംയേവ നിച്ചാദിവസേന ഉപട്ഠാനം നിച്ചനിമിത്താദി. തയിദം നിമിത്തം യസ്മാ സബ്ബേന സബ്ബം അരഹത്തഫലേ നത്ഥി, തസ്മാ വുത്തം ‘‘സാ ഹി…പേ… അനിമിത്താ’’തി. നിമിത്തം അനുസ്സരതി അനുഗച്ഛതി ആരബ്ഭ പവത്തതി സീലേനാതി നിമിത്താനുസാരീ. തേനാഹ ‘‘വുത്തപ്പഭേദം നിമിത്തം അനുസരണസഭാവ’’ന്തി.

അസ്മിമാനോതി ‘‘അസ്മീ’’തി പവത്തോ അത്തവിസയോ മാനോ. അയം നാമ അഹമസ്മീതി രൂപലക്ഖണോ വേദനാദീസു വാ അഞ്ഞതരലക്ഖണോ അയം നാമ അത്താ അഹം അസ്മീതി. അസ്മിമാനോ സമുഗ്ഘാതീയതി ഏതേനാതി അസ്മിമാനസമുഗ്ഘാതോ, അരഹത്തമഗ്ഗോ. പുന അസ്മിമാനോ നത്ഥീതി തസ്സ അനുപ്പത്തിധമ്മതാപാദനം കിത്തേന്തോ സമുഗ്ഘാതത്തമേവ വിഭാവേതി.

നിസ്സാരണീയസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.