൧൦. ചതുത്ഥഅനാഗതഭയസുത്തവണ്ണനാ

൮൦. ദസമേ പഞ്ചവിധേന സംസഗ്ഗേനാതി ‘‘സവനസംസഗ്ഗോ, ദസ്സനസംസഗ്ഗോ, സമുല്ലാപസംസഗ്ഗോ, സമ്ഭോഗസംസഗ്ഗോ, കായസംസഗ്ഗോ’’തി ഏവം വുത്തേന പഞ്ചവിധേന സംസഗ്ഗേന. സംസജ്ജതി ഏതേനാതി സംസഗ്ഗോ, രാഗോ. സവനഹേതുകോ, സവനവസേന വാ പവത്തോ സംസഗ്ഗോ സവനസംസഗ്ഗോ. ഏസ നയോ സേസേസുപി. കായസംസഗ്ഗോ പന കായപരാമാസോ. തേസു പരേഹി വാ കഥിയമാനം രൂപാദിസമ്പത്തിം അത്തനാ വാ സിതലപിതഗീതസദ്ദം സുണന്തസ്സ സോതവിഞ്ഞാണവീഥിവസേന ഉപ്പന്നോ രാഗോ സവനസംസഗ്ഗോ നാമ. വിസഭാഗരൂപം ഓലോകേന്തസ്സ പന ചക്ഖുവിഞ്ഞാണവീഥിവസേന ഉപ്പന്നോ രാഗോ ദസ്സനസംസഗ്ഗോ നാമ. അഞ്ഞമഞ്ഞആലാപസല്ലാപവസേന ഉപ്പന്നരാഗോ സമുല്ലാപസംസഗ്ഗോ നാമ. ഭിക്ഖുനോ ഭിക്ഖുനിയാ സന്തകം, ഭിക്ഖുനിയാ ഭിക്ഖുസ്സ സന്തകം ഗഹേത്വാ പരിഭോഗകരണവസേന ഉപ്പന്നരാഗോ സമ്ഭോഗസംസഗ്ഗോ നാമ. ഹത്ഥഗ്ഗാഹാദിവസേന ഉപ്പന്നോ രാഗോ കായസംസഗ്ഗോ നാമ.

അനേകവിഹിതന്തി അന്നസന്നിധിപാനസന്നിധിവത്ഥസന്നിധിയാനസന്നിധിസയനസന്നിധിഗന്ധസന്നിധി- ആമിസസന്നിധിവസേന അനേകപ്പകാരം. സന്നിധികതസ്സാതി ഏതേന ‘‘സന്നിധികാരപരിഭോഗ’’ന്തി (ധ. സ. തികമാതികാ ൧൦) ഏത്ഥ കാര-സദ്ദസ്സ കമ്മത്ഥതം ദസ്സേതി. യഥാ വാ ‘‘ആചയം ഗാമിനോ’’തി വത്തബ്ബേ അനുനാസികലോപേന ‘‘ആചയഗാമിനോ’’തി നിദ്ദേസോ കതോ, ഏവം ‘‘സന്നിധികാരം പരിഭോഗ’’ന്തി വത്തബ്ബേ അനുനാസികലോപേന ‘‘സന്നിധികാരപരിഭോഗ’’ന്തി വുത്തം, സന്നിധിം കത്വാ പരിഭോഗന്തി അത്ഥോ.

‘‘സന്നിധികതസ്സ പരിഭോഗ’’ന്തി ഏത്ഥ (ദീ. നി. അട്ഠ. ൧.൧൨) പന ദുവിധാ കഥാ വിനയവസേന സല്ലേഖവസേന ച. വിനയവസേന താവ യം കിഞ്ചി അന്നം അജ്ജ പടിഗ്ഗഹിതം അപരജ്ജു സന്നിധികാരം ഹോതി, തസ്സ പരിഭോഗേ പാചിത്തിയം. അത്തനാ ലദ്ധം പന സാമണേരാനം ദത്വാ തേഹി ലദ്ധം വാ പാപേത്വാ ദുതിയദിവസേ ഭുഞ്ജിതും വട്ടതി, സല്ലേഖോ പന ന ഹോതി. പാനസന്നിധിമ്ഹിപി ഏസേവ നയോ. വത്ഥസന്നിധിമ്ഹി അനധിട്ഠിതാവികപ്പിതം സന്നിധി ച ഹോതി, സല്ലേഖഞ്ച കോപേതി. അയം നിപ്പരിയായകഥാ. പരിയായതോ പന തിചീവരസന്തുട്ഠേന ഭവിതബ്ബം, ചതുത്ഥം ലഭിത്വാ അഞ്ഞസ്സ ദാതബ്ബം. സചേ യസ്സ കസ്സചി ദാതും ന സക്കോതി, യസ്സ പന ദാതുകാമോ ഹോതി, സോ ഉദ്ദേസത്ഥായ വാ പരിപുച്ഛത്ഥായ വാ ഗതോ, ആഗതമത്തേ ദാതബ്ബം, അദാതും ന വട്ടതി. ചീവരേ പന അപ്പഹോന്തേ, സതിയാ വാ പച്ചാസായ അനുഞ്ഞാതകാലം ഠപേതും വട്ടതി. സൂചിസുത്തചീവരകാരകാനം അലാഭേ തതോപി വിനയകമ്മം കത്വാ ഠപേതും വട്ടതി ‘‘ഇമസ്മിം ജിണ്ണേ പുന ഈദിസം കുതോ ലഭിസ്സാമീ’’തി പന ഠപേതും ന വട്ടതി, സന്നിധി ച ഹോതി, സല്ലേഖഞ്ച കോപേതി.

യാനസന്നിധിമ്ഹി യാനം നാമ വയ്ഹം രഥോ സകടം സന്ദമാനികാ പാടങ്കീതി. ന പനേതം പബ്ബജിതസ്സ യാനം, ഉപാഹനം പന യാനം. ഏകഭിക്ഖുസ്സ ഹി ഏകോ അരഞ്ഞവാസത്ഥായ, ഏകോ ധോതപാദകത്ഥായാതി ഉക്കംസതോ ദ്വേ ഉപാഹനസങ്ഘാടകാ വട്ടന്തി, തതിയം ലഭിത്വാ അഞ്ഞസ്സ ദാതബ്ബോ. ‘‘ഇമസ്മിം ജിണ്ണേ അഞ്ഞം കുതോ ലഭിസ്സാമീ’’തി ഠപേതും ന വട്ടതി, സന്നിധി ച ഹോതി, സല്ലേഖഞ്ച കോപേതി. സയനസന്നിധിമ്ഹി സയനന്തി മഞ്ചോ. ഏകസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഏകോ സയനഗബ്ഭേ, ഏകോ ദിവാട്ഠാനേതി ഉക്കംസതോ ദ്വേ മഞ്ചാ വട്ടന്തി. തതോ ഉത്തരിം ലഭിത്വാ അഞ്ഞസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ഗണസ്സ വാ ദാതബ്ബോ, അദാതും ന വട്ടതി, സന്നിധി ചേവ ഹോതി, സല്ലേഖോ ച കുപ്പതി. ഗന്ധസന്നിധിമ്ഹി ഭിക്ഖുനോ കണ്ഡുകച്ഛുഛവിദോസാദിആബാധേ സതി ഗന്ധാ വട്ടന്തി. ഗന്ധത്ഥികേന ഗന്ധഞ്ച ആഹരാപേത്വാ തസ്മിം രോഗേ വൂപസന്തേ അഞ്ഞേസം വാ ആബാധികാനം ദാതബ്ബം, ദ്വാരേ പഞ്ചങ്ഗുലിഘരധൂപനാദീസു വാ ഉപനേതബ്ബം. ‘‘പുന രോഗേ സതി ഭവിസ്സതീ’’തി ഠപേതും ന വട്ടതി, ഗന്ധസന്നിധി ച ഹോതി, സല്ലേഖഞ്ച കോപേതി.

ആമിസന്തി വുത്താവസേസം ദട്ഠബ്ബം. സേയ്യഥിദം – ഇധേകച്ചോ ഭിക്ഖു ‘‘തഥാരൂപേ കാലേ ഉപകാരായ ഭവിസ്സന്തീ’’തി തിലതണ്ഡുലമുഗ്ഗമാസനാളികേരലോണമച്ഛസപ്പിതേലകുലാലഭാജനാദീനി ആഹരാപേത്വാ ഠപേതി. സോ വസ്സകാലേ കാലസ്സേവ സാമണേരേഹി യാഗും പചാപേത്വാ പരിഭുഞ്ജിത്വാ ‘‘സാമണേര ഉദകകദ്ദമേ ദുക്ഖം ഗാമം പവിസിതും, ഗച്ഛ അസുകകുലം ഗന്ത്വാ മയ്ഹം വിഹാരേ നിസിന്നഭാവം ആരോചേഹി, അസുകകുലതോ ദധിആദീനി ആഹരാ’’തി പേസേതി. ഭിക്ഖൂഹി ‘‘കിം, ഭന്തേ, ഗാമം പവിസിസ്സാമാ’’തി വുത്തേപി ‘‘ദുപ്പവേസോ, ആവുസോ, ഇദാനി ഗാമോ’’തി വദതി. തേ ‘‘ഹോതു, ഭന്തേ, അച്ഛഥ തുമ്ഹേ, മയം ഭിക്ഖം പരിയേസിത്വാ ആഹരിസ്സാമാ’’തി ഗച്ഛന്തി. അഥ സാമണേരോ ദധിആദീനി ആഹരിത്വാ ഭത്തഞ്ച ബ്യഞ്ജനഞ്ച സമ്പാദേത്വാ ഉപനേതി, തം ഭുഞ്ജന്തസ്സേവ ഉപട്ഠാകാ ഭത്തം പഹിണന്തി, തതോപി മനാപമനാപം ഭുഞ്ജതി. അഥ ഭിക്ഖൂ പിണ്ഡപാതം ഗഹേത്വാ ആഗച്ഛന്തി, തതോപി മനാപമനാപം ഭുഞ്ജതിയേവ. ഏവം ചതുമാസമ്പി വീതിനാമേതി. അയം വുച്ചതി ഭിക്ഖു മുണ്ഡകുടുമ്ബികജീവികം ജീവതി, ന സമണജീവികന്തി. ഏവരൂപോ ആമിസസന്നിധി നാമ ഹോതി. ഭിക്ഖുനോ പന വസനട്ഠാനേ ഏകാ തണ്ഡുലനാളി ഏകോ ഗുളപിണ്ഡോ കുഡുവമത്തം സപ്പീതി ഏത്തകം നിധേതും വട്ടതി അകാലേ സമ്പത്തചോരാനം അത്ഥായ. തേ ഹി ഏത്തകം ആമിസപടിസന്ഥാരം അലഭന്താ ജീവിതാ വോരോപേയ്യും, തസ്മാ സചേ ഹി ഏത്തകം നത്ഥി, ആഹരാപേത്വാപി ഠപേതും വട്ടതി. അഫാസുകകാലേ ച യദേത്ഥ കപ്പിയം, തം അത്തനാപി പരിഭുഞ്ജിതും വട്ടതി. കപ്പിയകുടിയം പന ബഹും ഠപേന്തസ്സപി സന്നിധി നാമ നത്ഥി.

ചതുത്ഥഅനാഗതഭയസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

യോധാജീവവഗ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.