൫. ചേതോഖിലസുത്തവണ്ണനാ

൨൦൫. പഞ്ചമേ ചേതോഖിലാ നാമ അത്ഥതോ വിചികിച്ഛാ കോധോ ച. തേ പന യസ്മിം സന്താനേ ഉപ്പജ്ജന്തി, തസ്സ ഖരഭാവോ കക്ഖളഭാവോ ഹുത്വാ ഉപതിട്ഠന്തി, പഗേവ അത്തനാ സമ്പയുത്തചിത്തസ്സാതി ആഹ ‘‘ചിത്തസ്സ ഥദ്ധഭാവാ’’തി. യഥാ ലക്ഖണപാരിപൂരിയാ ഗഹിതായ സബ്ബാ സത്ഥു രൂപകായസിരീ ഗഹിതാ ഏവ നാമ ഹോതി ഏവം സബ്ബഞ്ഞുതായ സബ്ബധമ്മകായസിരീ ഗഹിതാ ഏവ നാമ ഹോതീതി തദുഭയവത്ഥുകമേവ കങ്ഖം ദസ്സേന്തോ ‘‘സരീരേ കങ്ഖമാനോ’’തിആദിമാഹ. വിചിനന്തോതി ധമ്മസഭാവം വീമംസന്തോ. കിച്ഛതീതി കിലമതി. വിനിച്ഛേതും ന സക്കോതീതി സന്നിട്ഠാതും ന സക്കോതി. ആതപതി കിലേസേതി ആതപ്പം, സമ്മാവായാമോതി ആഹ ‘‘ആതപ്പായാതി കിലേസസന്താപനവീരിയകരണത്ഥായാ’’തി. പുനപ്പുനം യോഗായാതി ഭാവനം പുനപ്പുനം യുഞ്ജനായ. സതതകിരിയായാതി ഭാവനായ നിരന്തരപ്പയോഗായ.

പടിവേധധമ്മേ കങ്ഖമാനോതി ഏത്ഥ കഥം ലോകുത്തരധമ്മേ കങ്ഖാ പവത്തീതി? ന ആരമ്മണകരണവസേന, അനുസ്സുതാകാരപരിവിതക്കലദ്ധേ പരികപ്പിതരൂപേ കങ്ഖാ പവത്തതീതി ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘വിപസ്സനാ…പേ… വദന്തി, തം അത്ഥി നു ഖോ നത്ഥീതി കങ്ഖതീ’’തി. സിക്ഖാതി ചേത്ഥ പുബ്ബഭാഗസിക്ഖാ വേദിതബ്ബാ. കാമഞ്ചേത്ഥ വിസേസുപ്പത്തിയാ മഹാസാവജ്ജതായ ചേവ സംവാസനിമിത്തം ഘടനാഹേതു അഭിണ്ഹുപ്പത്തികതായ ച സബ്രഹ്മചാരീസൂതി കോപസ്സ വിസയോ വിസേസേത്വാ വുത്തോ, അഞ്ഞത്ഥാപി കോപോ ന ചേതോഖിലോതി ന സക്കാ വിഞ്ഞാതുന്തി കേചി. യദി ഏവം വിചികിച്ഛായപി അയം നയോ ആപജ്ജതി, തസ്മാ യഥാരുതവസേന ഗഹേതബ്ബം.

ചേതോഖിലസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.