൨. ദോണബ്രാഹ്മണസുത്തവണ്ണനാ

൧൯൨. ദുതിയേ പവത്താരോതി (ദീ. നി. ടീ. ൧.൨൮൫) പാവചനഭാവേന വത്താരോ. യസ്മാ തേ തേസം മന്താനം പവത്തനകാ, തസ്മാ ആഹ ‘‘പവത്തയിതാരോ’’തി. സുദ്ദേ ബഹി കത്വാ രഹോഭാസിതബ്ബട്ഠേന മന്താ ഏവ തംതംഅത്ഥപ്പടിപത്തിഹേതുതായ മന്തപദം. അനുപനീതാസാധാരണതായ രഹസ്സഭാവേന വത്തബ്ബകിരിയായ അധിഗമൂപായം. സജ്ഝായിതന്തി ഗായനവസേന സജ്ഝായിതം. തം പന ഉദത്താനുദത്താദീനം സരാനം സമ്പദാവസേനേവ ഇച്ഛിതന്തി ആഹ ‘‘സരസമ്പത്തിവസേനാ’’തി. അഞ്ഞേസം വുത്തന്തി പാവചനഭാവേന അഞ്ഞേസം വുത്തം. സമുപബ്യൂള്ഹന്തി സങ്ഗഹേത്വാ ഉപരൂപരി സഞ്ഞൂള്ഹം. രാസികതന്തി ഇരുവേദയജുവേദസാമവേദാദിവസേന, തത്ഥാപി പച്ചേകം മന്തബ്രഹ്മാദിവസേന, അജ്ഝായാനുവാകാദിവസേന ച രാസികതം. തേസന്തി മന്താനം കത്തൂനം. ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ ഓലോകേത്വാതി ദിബ്ബചക്ഖുപരിഭണ്ഡേന യഥാകമ്മൂപഗഞാണേന സത്താനം കമ്മസ്സകതാദിം, പച്ചക്ഖതോ ദസ്സനട്ഠേന ദിബ്ബചക്ഖുസദിസേന പുബ്ബേനിവാസഞാണേന അതീതകപ്പേ ബ്രാഹ്മണാനം മന്തജ്ഝേനവിധിഞ്ച ഓലോകേത്വാ. പാവചനേന സഹ സംസന്ദേത്വാതി കസ്സപസമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ യം വചനം വട്ടസന്നിസ്സിതം, തേന സഹ അവിരുദ്ധം കത്വാ. ന ഹി തേസം വിവട്ടസന്നിസ്സിതോ അത്ഥോ പച്ചക്ഖോ ഹോതി. അപരാപരേതി അട്ഠകാദീഹി അപരാപരേ പച്ഛിമാ ഓക്കാകരാജകാലാദീസു ഉപ്പന്നാ. പക്ഖിപിത്വാതി അട്ഠകാദീഹി ഗന്ഥിതമന്തപദേസു കിലേസസന്നിസ്സിതപദാനം തത്ഥ തത്ഥ പദേ പക്ഖിപനം കത്വാ. വിരുദ്ധേ അകംസൂതി ബ്രാഹ്മണധമ്മികസുത്താദീസു (സു. നി. ബ്രാഹ്മണധമ്മികസുത്തം ൨൮൬ ആദയോ) ആഗതനയേന സംകിലേസത്ഥദീപനതോ പച്ചനീകഭൂതേ അകംസു.

ഉസൂനം അസനകമ്മം ഇസ്സത്ഥം, ധനുസിപ്പേന ജീവികാ. ഇധ പന ഇസ്സത്ഥം വിയാതി ഇസ്സത്ഥം, സബ്ബആവുധജീവികാതി ആഹ ‘‘യോധാജീവകമ്മേനാ’’തി, ആവുധം ഗഹേത്വാ ഉപട്ഠാനകമ്മേനാതി അത്ഥോ. രാജപോരിസം നാമ വിനാ ആവുധേന പോരോഹേച്ചാമച്ചകമ്മാദിരാജകമ്മം കത്വാ രാജുപട്ഠാനം. സിപ്പഞ്ഞതരേനാതി ഗഹിതാവസേസേന ഹത്ഥിഅസ്സസിപ്പാദിനാ. കുമാരഭാവതോ പഭുതി ചരണേന കോമാരബ്രഹ്മചരിയം.

ഉദകം പാതേത്വാ ദേന്തീതി ദ്വാരേ ഠിതസ്സേവ ബ്രാഹ്മണസ്സ ഹത്ഥേ ഉദകം ആസിഞ്ചന്താ ‘‘ഇദം തേ, ബ്രാഹ്മണ, ഭരിയം പോസാപനത്ഥായ ദേമാ’’തി വത്വാ ദേന്തി. കസ്മാ പന തേ ഏവം ബ്രഹ്മചരിയം ചരിത്വാപി ദാരം പരിയേസന്തി, ന യാവജീവം ബ്രഹ്മചാരിനോ ഹോന്തീതി? മിച്ഛാദിട്ഠിവസേന. തേസഞ്ഹീ ഏവം ദിട്ഠി ഹോതി ‘‘യോ പുത്തം ന ഉപ്പാദേതി, സോ കുലവംസച്ഛേദകരോ ഹോതി, തതോ നിരയേ പച്ചതീ’’തി. ചത്താരോ കിര അഭായിതബ്ബം ഭായന്തി ഗണ്ഡുപ്പാദകോ, കികീ, കോന്തിനീ, ബ്രാഹ്മണോതി. ഗണ്ഡുപ്പാദാ കിര മഹാപഥവിയാ ഖയനഭയേന മത്തഭോജനാ ഹോന്തി, ന ബഹും മത്തികം ഖാദന്തി. കികീ സകുണികാ ആകാസപതനഭയേന അണ്ഡസ്സ ഉപരി ഉത്താനാ സേതി. കോന്തിനീ സകുണീ പഥവീകമ്പനഭയേന പാദേഹി ഭൂമിം ന സുട്ഠു അക്കമതി. ബ്രാഹ്മണാ കുലവംസൂപച്ഛേദഭയേന ദാരം പരിയേസന്തി. ആഹു ചേത്ഥ –

‘‘ഗണ്ഡുപ്പാദോ കികീ ചേവ, കോന്തീ ബ്രാഹ്മണധമ്മികോ;

ഏതേ അഭയം ഭായന്തി, സമ്മൂള്ഹാ ചതുരോ ജനാ’’തി. (സു. നി. അട്ഠ. ൨.൨൯൩);

സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവ.

ദോണബ്രാഹ്മണസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.