൪-൬. തികണ്ഡകീസുത്താദിവണ്ണനാ
൧൪൪-൬. ചതുത്ഥേ പടികൂലേതി അമനുഞ്ഞേ അനിട്ഠേ. അപ്പടികൂലസഞ്ഞീതി ഇട്ഠാകാരേനേവ പവത്തചിത്തോ. ഇട്ഠസ്മിം വത്ഥുസ്മിം അസുഭായ വാ ഫരതി, അനിച്ചതോ വാ ഉപസംഹരതി ഉപനേതി പവത്തേതി. അനിട്ഠസ്മിം വത്ഥുസ്മിന്തി അനിട്ഠേ സത്തസഞ്ഞിതേ ആരമ്മണേ. മേത്തായ വാ ഫരതീതി മേത്തം ഹിതേസിതം ഉപസംഹരന്തോ സബ്ബത്ഥകമേവ വാ തത്ഥ ഫരതി. ധാതുതോ വാ ഉപസംഹരതീതി ധമ്മസഭാവചിന്തനേന ധാതുതോ പച്ചവേക്ഖണായ ധാതുമനസികാരം വാ തത്ഥ പവത്തേതി. തദുഭയം അഭിനിവജ്ജേത്വാതി സഭാവതോ ആനുഭാവതോ ച ഉപതിട്ഠന്തം ആരമ്മണേ പടികൂലഭാവം അപ്പടികൂലഭാവഞ്ചാതി തം ഉഭയം പഹായ അഗ്ഗഹേത്വാ, സബ്ബസ്മിം പന തസ്മിം മജ്ഝത്തോ ഹുത്വാതി വുത്തം ഹോതി. മജ്ഝത്തോ ഹുത്വാ വിഹരിതുകാമോ പന കിം കരോതീതി? ഇട്ഠാനിട്ഠേസു ആപാഥം ഗതേസു നേവ സോമനസ്സിതോ ഹോതി, ന ദോമനസ്സിതോ ഹോതി. ഉപേക്ഖകോ വിഹരേയ്യാതി ഇട്ഠേ അരജ്ജന്തോ അനിട്ഠേ അദുസ്സന്തോ യഥാ അഞ്ഞേ അസമപേക്ഖനേന മോഹം ഉപ്പാദേന്തി, ഏവം അനുപ്പാദേന്തോ ഛസു ആരമ്മണേസു ഛളങ്ഗുപേക്ഖായ ഉപേക്ഖകോ വിഹരേയ്യ. തേനേവാഹ ‘‘ഛളങ്ഗുപേക്ഖാവസേന പഞ്ചമോ’’തി. ഇട്ഠാനിട്ഠഛളാരമ്മണാപാഥേ പരിസുദ്ധപകതിഭാവാവിജഹനലക്ഖണായ ഛസു ദ്വാരേസു പവത്തനതോ ‘‘ഛളങ്ഗുപേക്ഖാ’’തി ലദ്ധനാമായ തത്രമജ്ഝത്തുപേക്ഖായ വസേന പഞ്ചമോ വാരോ വുത്തോതി അത്ഥോ. പഞ്ചമം ഛട്ഠഞ്ച ഉത്താനമേവ.
തികണ്ഡകീസുത്താദിവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.