൫. ബ്രാഹ്മണസച്ചസുത്തവണ്ണനാ

൧൮൫. പഞ്ചമേ ഏത്ഥാതി ഏതസ്മിം സുഞ്ഞതാനുപസ്സനാധികാരേ. ക്വചീതി കത്ഥചി ഠാനേ, കാലേ, ധമ്മേ വാ. അഥ വാ ക്വചീതി അജ്ഝത്തം ബഹിദ്ധാ വാ. അത്തനോ അത്താനന്തി സകത്താനം ‘‘അയം ഖോ, ഭോ ബ്രഹ്മാ, മഹാബ്രഹ്മാ…പേ… വസീ പിതാ ഭൂതഭബ്യാന’’ന്തിആദിനാ (ദീ. നി. ൧.൪൨) പരേഹി പരികപ്പിതം അത്താനഞ്ച കസ്സചി കിഞ്ചനഭൂതം ന പസ്സതീതി ദസ്സേന്തോ ‘‘കസ്സചീ’’തിആദിമാഹ. തത്ഥ പരസ്സാതി പരജാതി പരോ പുരിസോതി വാ ഏവം ഗഹിതസ്സ. ന ച മമ ക്വചനീതി ഏത്ഥ മമ-സദ്ദോ അട്ഠാനപ്പയുത്തോതി ആഹ ‘‘മമ-സദ്ദം താവ ഠപേത്വാ’’തി. പരസ്സ ചാതി അത്തനോ അഞ്ഞസ്സ. പരോ പുരിസോ നാമ അത്ഥി മമത്ഥായ ഠിതോ. തസ്സ വസേന മയ്ഹം സബ്ബം ഇജ്ഝതീതി ഏകച്ചദിട്ഠിഗതികപരികപ്പിതവസേന പരം അത്താനം തഞ്ച അത്തനോ കിഞ്ചനഭൂതം ന പസ്സതീതി ദസ്സേന്തോ ‘‘ന ച ക്വചനീ’’തിആദിമാഹ. ഏത്ഥ ച നാഹം ക്വചനീതി സകഅത്തനോ സബ്ഭാവം ന പസ്സതി. ന കസ്സചി കിഞ്ചനതസ്മിന്തി സകഅത്തനോ ഏവ കസ്സചി അത്തനിയതം ന പസ്സതി. ന ച മമാതി ഏതം ദ്വയം യഥാരഹം സമ്ബന്ധിതബ്ബം, അത്ഥി-പദം പച്ചേകം. ന ച ക്വചനി പരസ്സ അത്താ അത്ഥീതി പരസ്സ അത്തനോ അഭാവം പസ്സതി. തസ്സ പരസ്സ അത്തനോ മമ കിഞ്ചനതാ നത്ഥീതി പരസ്സ അത്തനോ അനത്തനിയതം പസ്സതി. ഏവം അജ്ഝത്തം ബഹിദ്ധാ ഖന്ധാനം അത്തത്തനിയസുഞ്ഞതാ-സുദ്ധസങ്ഖാരപുഞ്ജതാ-ചതുകോടികസുഞ്ഞതാപരിഗ്ഗണ്ഹനേന നിട്ഠാ ഹോതി. സേസമേത്ഥ സുവിഞ്ഞേയ്യമേവ.

ബ്രാഹ്മണസച്ചസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.