൭. പുത്തസുത്തവണ്ണനാ

൮൭. സത്തമേ മ-കാരോ പദസന്ധികരോ ‘‘അഞ്ഞമഞ്ഞ’’ന്തിആദീസു വിയ. നിച്ചലസമണോതി ഥിരസമണോ. അഭിസിഞ്ചിതബ്ബോതി അഭിസേകോതി കമ്മസാധനോ അഭിസേകസദ്ദോ. തേനാഹ ‘‘അഭിസേകം കാതും യുത്തോ’’തി.

ബാകുലത്ഥേരോ വിയാതി ഥേരോ ഹി മഹായസസ്സീ, തസ്സ പുത്തധീതരോ നത്തുപനത്തകാ സുഖുമസാടകേഹി ചീവരാനി കാരേത്വാ രജാപേത്വാ സമുഗ്ഗേ പക്ഖിപിത്വാ പഹിണന്തി. ഥേരസ്സ നഹാനകാലേ നഹാനകോട്ഠകേ ഠപേന്തി. ഥേരോ താനി നിവാസേതി ചേവ പാരുപതി ച. തേനേവേതം വുത്തം.

ഖദിരവനമഗ്ഗേ സീവലിത്ഥേരോ വിയാതി സത്ഥരി കിര തം മഗ്ഗം പടിപന്നേ ദേവതാ ‘‘അമ്ഹാകം അയ്യസ്സ സീവലിത്ഥേരസ്സ സക്കാരം കരിസ്സാമാ’’തി ചിന്തേത്വാ ഏകേകയോജനേ വിഹാരം കാരേത്വാ ഏകയോജനതോ ഉദ്ധം ഗന്തും അദത്വാ പാതോവ ഉട്ഠായ ദിബ്ബാനി യാഗുആദീനി ഗഹേത്വാ ‘‘അമ്ഹാകം അയ്യോ സീവലിത്ഥേരോ കഹം നിസിന്നോ’’തി വിചരന്തി. ഥേരോ അത്തനോ അഭിഹടം ബുദ്ധപ്പമുഖസ്സ ഭിക്ഖുസങ്ഘസ്സ ദാപേസി. ഏവം സത്ഥാ സപരിവാരോ തിംസയോജനികം കന്താരം സീവലിത്ഥേരസ്സ പുഞ്ഞഫലം അനുഭവമാനോവ അഗമാസി. തേനേവേതം വുത്തം.

അട്ഠകനാഗരസുത്തേ ആനന്ദത്ഥേരോ വിയാതി അട്ഠകനാഗരകോ കിര ഗഹപതി ഥേരസ്സ ധമ്മദേസനായ പസീദിത്വാ പഞ്ചസതഗ്ഘനകം വിഹാരം കാരേത്വാ അദാസി. തം സന്ധായേതം വുത്തം.

പിലിന്ദവച്ഛത്ഥേരോ വിയാതി ഥേരസ്സ കിര ഇദ്ധാനുഭാവേന പസന്നാ മനുസ്സാ സപ്പിആദീനി ബഹൂനി ഭേസജ്ജാനി അഭിഹരിംസു. പകതിയാപി ച ആയസ്മാ പിലിന്ദവച്ഛോ ലാഭീ ഹോതി പഞ്ചന്നം ഭേസജ്ജാനം, ലദ്ധം ലദ്ധം പരിസായ വിസ്സജ്ജേതി. തേനേതം വുത്തം ‘‘ഗിലാനപച്ചയം പിലിന്ദവച്ഛത്ഥേരോ വിയാ’’തി.

തിണ്ണമ്പി സന്നിപാതേന നിബ്ബത്താനീതി പിത്താദീനം തിണ്ണമ്പി വിസമാനം സന്നിപാതേന ജാതാനി. അതിസീതാദിഭാവേന ഉതൂനം പരിണാമോതി ആഹ ‘‘അതിസീതഅതിഉണ്ഹഉതുതോ ജാതാനീ’’തി. പുരിമഉതുതോ വിസദിസോ ഉതു ഉതുപരിണാമോ, തതോ ജാതാനി ഉതുപരിണാമജാനി, വിസഭാഗഉതുതോ ജാതാനീതി അത്ഥോ. ജങ്ഗലദേസവാസീനഞ്ഹി അനൂപദേസേ വസന്താനം വിസഭാഗോവ ഉതു ഉപ്പജ്ജതി, അനൂപദേസവാസീനഞ്ച ജങ്ഗലദേസേതി. ഏവം മലയസമുദ്ദതീരാദിവസേനപി ഉതുവിസഭാഗതാ ഉപ്പജ്ജതിയേവ. തതോ ജാതാനി ഉതുപരിണാമജാനി നാമ.

അത്തനോ പകതിചരിയാനം വിസമം കായസ്സ പരിഹരണവസേന വിസമപരിഹാരജാനി. താനി പന അച്ചാസനഅതിട്ഠാനാദിനാ വേദിതബ്ബാനീതി ആഹ ‘‘അച്ചാസനഅതിട്ഠാനാദികാ’’തി. ആദി-സദ്ദേന മഹാഭാരവഹണസുധാകോട്ടനഅദേസകാലചരണാദീനി സങ്ഗണ്ഹാതി. പരസ്സ ഉപക്കമതോ നിബ്ബത്താനി ഓപക്കമികാനി, അയം ചോരോതി വാ പാരദാരികോതി വാ ഗഹേത്വാ ജണ്ണുകകപ്പരമുഗ്ഗരാദീഹി നിപ്പോഥനഉപക്കമം പച്ചയം കത്വാ ഉപ്പന്നാനീതി അത്ഥോ. തേനാഹ ‘‘വധബന്ധനാദിഉപക്കമേന നിബ്ബത്താനീ’’തി. കേവലന്തി ബാഹിരം പച്ചയം അനപേക്ഖിത്വാ കേവലം, തേന വിനാതി അത്ഥോ. തേനാഹ ‘‘പുബ്ബേകതകമ്മവിപാകവസേനേവ ജാതാനീ’’തി.

പുത്തസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.