൫. ഹത്ഥകസുത്തവണ്ണനാ
൩൫. പഞ്ചമേ ആളവിയന്തി ആളവിരട്ഠേ, ന ആളവിനഗരേ. തേനാഹ ‘‘ആളവിയന്തി ആളവിരട്ഠേ’’തി. അഥാതി അവിച്ഛേദത്ഥേ നിപാതോ. തത്ഥ ഭഗവതോ നിസജ്ജായ അവിച്ഛിന്നായ ഏവാതി അത്ഥോ. തേനാഹ ‘‘ഏവ’’ന്തിആദി. ഹത്ഥതോ ഹത്ഥം ഗതത്താതി ആളവകസ്സ യക്ഖസ്സ ഹത്ഥതോ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ ഹത്ഥം, തതോ രാജപുരിസാനം ഹത്ഥം ഗതത്താ.
മാഘസ്സാതി മാഘമാസസ്സ. ഏവം ഫഗ്ഗുനസ്സാതി ഏത്ഥാപി. ഖുരന്തരേഹി കദ്ദമോ ഉഗ്ഗന്ത്വാ തിട്ഠതീതി കദ്ദമോ ഖുരന്തരേഹി ഉഗ്ഗന്ത്വാ തിട്ഠതി. ചതൂഹി ദിസാഹി വായന്തോ വാതോ വേരമ്ഭോതി വുച്ചതി വേരമ്ഭവാതസദിസത്താ.
പഞ്ചദ്വാരകായന്തി പഞ്ചദ്വാരാനുസാരേന പവത്തം വിഞ്ഞാണകായം. ഖോഭയമാനാതി കിലേസഖോഭവസേന ഖോഭയമാനാ ചിത്തം സങ്ഖോഭം കരോന്താ. ചേതസികാതി മനോദ്വാരികചിത്തസന്നിസ്സിതാ. തേനാഹ ‘‘മനോദ്വാരം ഖോഭയമാനാ’’തി. സോ രാഗോതി തംസദിസോ രാഗോ. ഭവതി ഹി തംസദിസേ തബ്ബോഹാരോ യഥാ ‘‘സാ ഏവ തിത്തിരികാ, താനി ഏവ ഓസധാനീ’’തി. യാദിസോ ഹി ഏകസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ ഉപ്പജ്ജനകരാഗോ, താദിസോ ഏവ തതോ അഞ്ഞസ്സ രാഗഭാവസാമഞ്ഞതോ. തേന വുത്തം ‘‘തഥാരൂപോ രാഗോ’’തിആദി. ഇച്ഛിതാലാഭേന രജനീയേസു വാ നിരുദ്ധേസു വത്ഥൂസു ദോമനസ്സുപ്പത്തിയാ ദോസപരിളാഹാനം സമ്ഭവോ വേദിതബ്ബോ.
ന ലിമ്പതി അനുപലിത്തചിത്തത്താ. സീതിഭൂതോ നിബ്ബുതസബ്ബപരിളാഹത്താ. ആസത്തിയോ വുച്ചന്തി തണ്ഹായോ തത്ഥ തത്ഥ ആസഞ്ജനട്ഠേന. ദരഥന്തി പരിളാഹജാതം. ചേതസോതി സാമിവചനം.
ഹത്ഥകസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.