൬. ദേവദൂതസുത്തവണ്ണനാ

൩൬. ഛട്ഠേ ദേവദൂതാനീതി ലിങ്ഗവിപല്ലാസം കത്വാ വുത്തന്തി ആഹ ‘‘ദേവദൂതാ’’തി, ഉഭയലിങ്ഗം വാ ഏതം പദം, തസ്മാ നപുംസകലിങ്ഗവസേന പാളിയം വുത്തസ്സ പുല്ലിങ്ഗവസേന അത്ഥദസ്സനം കതം. ദേവോതി മച്ചൂതി അഭിഭവനട്ഠേന സത്താനം അത്തനോ വസേ വത്താപനതോ മച്ചുരാജാ ‘‘ദേവോ’’തി വുച്ചതി. യഥാ ഹി ദേവോ പകതിസത്തേ അഭിഭവതി, ഏവം മച്ചു സബ്ബസത്തേ അഭിഭവതി, തസ്മാ ദേവോ വിയാതി ദേവോ. ‘‘തസ്സ ദൂതാ’’തി വത്വാ ഇദാനിസ്സ ദൂതേ തേസം ദൂതഭാവഞ്ച വിഭാവേതും ‘‘ജിണ്ണബ്യാധിമതാ ഹീ’’തിആദി വുത്തം. തേന ചോദനത്ഥേന ദേവസ്സ ദൂതാ വിയാതി ദേവദൂതാതി ദസ്സേതി. ‘‘അഹം അസുകം പമദ്ദിതും ആഗമിസ്സാമി, തുവം തസ്സ കേസേ ഗഹേത്വാ മാ വിസ്സജ്ജേഹീ’’തി മച്ചുദേവസ്സ ആണാകരാ ദൂതാ വിയാതി ഹി ദൂതാതി വുച്ചന്തി.

ഇദാനി സദ്ധാതബ്ബട്ഠേന ദേവാ വിയ ദൂതാതി ദേവദൂതാതി ദസ്സേന്തോ ‘‘ദേവാ വിയ ദൂതാ’’തിആദിമാഹ. തത്ഥ അലങ്കതപ്പടിയത്തായാതി ഇദം അത്തനോ ദിബ്ബാനുഭാവം ആവികത്വാ ഠിതായാതി ദസ്സനത്ഥം വുത്തം. ദേവതായ ബ്യാകരണസദിസമേവ ഹോതി ന ചിരസ്സേവ ജരാബ്യാധിമരണസ്സ സമ്ഭവതോ. വിസുദ്ധിദേവാനന്തി ഖീണാസവബ്രഹ്മാനം. തേ ഹി ചരിമഭവേ ബോധിസത്താനം ജിണ്ണാദിഭേദം ദസ്സേന്തി, തസ്മാ അന്തിമഭവികബോധിസത്താനം വിസുദ്ധിദേവേഹി ഉപട്ഠാപിതഭാവം ഉപാദായ തദഞ്ഞേസമ്പി തേഹി അനുപട്ഠാപിതാനമ്പി തഥാ വോഹരിതബ്ബതാ പരിയായസിദ്ധാതി വേദിതബ്ബാ. ദിസ്വാവാതി വിസുദ്ധിദേവേഹി ദസ്സിതേ ദിസ്വാവ. തതോയേവ ഹി തേ വിസുദ്ധിദേവാനം ദൂതാ വുത്താ.

കസ്മാ ആരദ്ധന്തി കേവലം ദേവദൂതേ ഏവ സരൂപതോ അദസ്സേത്വാതി അധിപ്പായോ. ദേവാനം ദൂതാനം ദസ്സനൂപായത്താ തഥാ വുത്തന്തി ദസ്സേന്തോ ‘‘ദേവദൂതാ…പേ… സമനുയുഞ്ജതീ’’തി ആഹ. തത്ഥ ദേവദൂതാ…പേ… ദസ്സനത്ഥന്തി ദേവദൂതാനം അനുയുഞ്ജനട്ഠാനൂപഗസ്സ കമ്മസ്സ ദസ്സനത്ഥം.

ഏകച്ചേ ഥേരാതി അന്ധകാദികേ വിഞ്ഞാണവാദിനോ ച സന്ധായ വദതി. നേരയികേ നിരയേ പാലേന്തി തതോ നിഗ്ഗന്തും അപ്പദാനവസേന രക്ഖന്തീതി നിരയപാലാ. അഥ വാ നിരയപാലതായ നേരയികാനം നിരയദുക്ഖേന പരിയോനദ്ധായ അലം സമത്ഥാതി നിരയപാലാ. തന്തി ‘‘നത്ഥി നിരയപാലാ’’തി വചനം. പടിസേധിതമേവാതി ‘‘അത്ഥി നിരയേസു നിരയപാലാ അത്ഥി ച കാരണികാ’’തിആദിനാ നയേന അഭിധമ്മേ (കഥാ. ൮൬൬) പടിസേധിതമേവ. യദി നിരയപാലാ നാമ ന സിയും, കമ്മകാരണാപി ന ഭവേയ്യ. സതി ഹി കാരണികേ കമ്മകാരണായ ഭവിതബ്ബന്തി അധിപ്പായോ. തേനാഹ ‘‘യഥാ ഹീ’’തിആദി. ഏത്ഥാഹ – ‘‘കിം പനേതേ നിരയപാലാ നേരയികാ, ഉദാഹു അനേരയികാ’’തി. കിഞ്ചേത്ഥ – യദി താവ നേരയികാ നിരയസംവത്തനിയേന കമ്മേന നിബ്ബത്താ, സയമ്പി നിരയദുക്ഖം പച്ചനുഭവേയ്യും, തഥാ സതി അഞ്ഞേസം നേരയികാനം ഘാതനായ അസമത്ഥാ സിയും, ‘‘ഇമേ നേരയികാ ഇമേ നിരയപാലാ’’തി വവത്ഥാനഞ്ച ന സിയാ. യേ ച യേ ഘാതേന്തി, തേഹി സമാനരൂപബലപ്പമാണേഹി ഇതരേസം ഭയസന്താസാ ന സിയും. അഥ അനേരയികാ, നേസം തത്ഥ കഥം സമ്ഭവോതി? വുച്ചതേ – അനേരയികാ നിരയപാലാ അനിരയഗതിസംവത്തനിയകമ്മനിബ്ബത്തിതോ. നിരയൂപപത്തിസംവത്തനിയകമ്മതോ ഹി അഞ്ഞേനേവ കമ്മുനാ തേ നിബ്ബത്തന്തി രക്ഖസജാതികത്താ. തഥാ ഹി വദന്തി സബ്ബത്ഥിവാദിനോ –

‘‘കോധാ കുരൂരകമ്മന്താ, പാപാഭിരുചിനോ തഥാ;

ദുക്ഖിതേസു ച നന്ദന്തി, ജായന്തി യമരക്ഖസാ’’തി.

തത്ഥ യദേകേ വദന്തി ‘‘യാതനാദുക്ഖം പടിസംവേദേയ്യും, അഥ വാ അഞ്ഞമഞ്ഞം ഘാതേയ്യു’’ന്തിആദി, തയിദം അസാരം നിരയപാലാനം നേരയികഭാവസ്സേവ അഭാവതോ. യദിപി അനേരയികാ നിരയപാലാ, അയോമയായ പന ആദിത്തായ സമ്പജ്ജലിതായ സജോതിഭൂതായ നിരയഭൂമിയാ പരിക്കമമാനാ കഥം ദാഹദുക്ഖം നാനുഭവന്തീതി? കമ്മാനുഭാവതോ. യഥാ ഹി ഇദ്ധിമന്തോ ചേതോവസിപ്പത്താ മഹാമോഗ്ഗല്ലാനാദയോ നേരയികേ അനുകമ്പന്താ ഇദ്ധിബലേന നിരയഭൂമിം ഉപഗതാ ദാഹദുക്ഖേന ന ബാധീയന്തി, ഏവം സമ്പദമിദം ദട്ഠബ്ബം.

ഇദ്ധിവിസയസ്സ അചിന്തേയ്യഭാവതോതി ചേ? ഇദമ്പി തംസമാനം കമ്മവിപാകസ്സ അചിന്തേയ്യഭാവതോ. തഥാരൂപേന ഹി കമ്മുനാ തേ നിബ്ബത്താ യഥാ നിരയദുക്ഖേന അബാധിതാ ഏവ ഹുത്വാ നേരയികേ ഘാതേന്തി, ന ചേത്തകേന ബാഹിരവിസയാഭാവോ യുജ്ജതി ഇട്ഠാനിട്ഠതായ പച്ചേകം ദ്വാരപുരിസേസുപി വിഭത്തസഭാവത്താ. തഥാ ഹി ഏകച്ചസ്സ ദ്വാരസ്സ പുരിസസ്സ ച ഇട്ഠം ഏകച്ചസ്സ അനിട്ഠം, ഏകച്ചസ്സ ച അനിട്ഠം ഏകച്ചസ്സ ഇട്ഠം ഹോതി. ഏവഞ്ച കത്വാ യദേകേ വദന്തി ‘‘നത്ഥി കമ്മവസേന തേജസാ പരൂപതാപന’’ന്തിആദി, തദപാഹതം ഹോതി. യം പന വദന്തി ‘‘അനേരയികാനം തേസം കഥം തത്ഥ സമ്ഭവോ’’തി നിരയേ നേരയികാനം യാതനാസബ്ഭാവഭാവതോ. നേരയികസത്തയാതനായോഗ്ഗഞ്ഹി അത്തഭാവം നിബ്ബത്തേന്തം കമ്മം താദിസനികന്തി വിനാമിതം നിരയട്ഠാനേ ഏവ നിബ്ബത്തേതി. തേ ഹി നേരയികേഹി അധികതരബലാരോഹപരിണാഹാ അതിവിയ ഭയാനകദസ്സനാ കുരൂരതരപയോഗാ ച ഹോന്തി. ഏതേനേവ തത്ഥ നേരയികാനം വിബാധകകാകസുനഖാദീനമ്പി നിബ്ബത്തിയാ അത്ഥിഭാവോ സംവണ്ണിതോതി ദട്ഠബ്ബോ.

കഥമഞ്ഞഗതികേഹി അഞ്ഞഗതികബാധനന്തി ച ന വത്തബ്ബം അഞ്ഞത്ഥാപി തഥാ ദസ്സനതോ. യം പനേകേ വദന്തി ‘‘അസത്തസഭാവാ ഏവ നിരയേ നിരയപാലാ നിരയേ സുനഖാദയോ ചാ’’തി, തമ്പേതേസം മതിമത്തം അഞ്ഞത്ഥ തഥാ അദസ്സനതോ. ന ഹി കാചി അത്ഥി താദിസീ ധമ്മപ്പവത്തി, യാ അസത്തസഭാവാ, സമ്പതിസത്തേഹി അപ്പയോജിതാ ച അത്ഥകിച്ചം സാധേന്തീ ദിട്ഠപുബ്ബാ. പേതാനം പാനീയനിവാരകാനം ദണ്ഡാദിഹത്ഥാനഞ്ച പുരിസാനം സബ്ഭാവേ അസത്തഭാവേ ച വിസേസകാരണം നത്ഥീതി താദിസാനം സബ്ഭാവേ കിം പാപകാനം വത്തബ്ബം. സുപിനോപഘാതോപി അത്ഥകിച്ചസമത്ഥതായ അപ്പമാണം ദസ്സനാദിമത്തേനപി തദത്ഥസിദ്ധിതോ. തഥാ ഹി സുപിനേ ആഹാരൂപഭോഗാദിനാ ന അത്ഥസിദ്ധി, ഇദ്ധിനിമ്മാനരൂപം പനേത്ഥ ലദ്ധപരിഹാരം ഇദ്ധിവിസയസ്സ അചിന്തേയ്യഭാവതോ. ഇധാപി കമ്മവിപാകസ്സ അചിന്തേയ്യഭാവതോതി ചേ? തം ന, അസിദ്ധത്താ. നേരയികാനം കമ്മവിപാകോ നിരയപാലാതി സിദ്ധമേത്തം, വുത്തനയേന പാളിതോ ച തേസം സത്തഭാവോ ഏവ സിദ്ധോ. സക്കാ ഹി വത്തും സത്തസങ്ഖാതാ നിരയപാലസഞ്ഞിതാ ധമ്മപ്പവത്തി സാഭിസന്ധികപരൂപഘാതി അത്ഥകിച്ചസബ്ഭാവതോ ഓജാഹാരാദി രക്ഖസസന്തതി വിയ. അഭിസന്ധിപുബ്ബകതാ ചേത്ഥ ന സക്കാ പടിക്ഖിപിതും തഥാ തഥാ അഭിസന്ധിയാ ഘാതനതോ. തതോ ഏവ ന സങ്ഘാതപബ്ബതേഹി അനേകന്തികതാ. യേ പന വദന്തി ‘‘ഭൂതവിസേസാ ഏവ തേ വണ്ണസണ്ഠാനാദിവിസേസവന്തോ ഭേരവാകാരാ നരകപാലാതി സമഞ്ഞം ലഭന്തീ’’തി, തദസിദ്ധം ഉജുകമേവ പാളിയം ‘‘അത്ഥി നിരയേ നിരയപാലാ’’തി വാദസ്സ പതിട്ഠാപിതത്താ.

അപിച യഥാ അരിയവിനയേ നരകപാലാനം ഭൂതമത്തതാ അസിദ്ധാ, തഥാ പഞ്ഞത്തിമത്തവാദിനോപി ഭൂതമത്തതാ അസിദ്ധാ സബ്ബസോ രൂപധമ്മാനം അത്ഥിഭാവസ്സേവ അപ്പടിജാനനതോ. ന ഹി തസ്സ ഭൂതാനി നാമ പരമത്ഥതോ സന്തി. യദി പരമത്ഥം ഗഹേത്വാ വോഹരതി, അഥ കസ്മാ ചക്ഖുരൂപാദീനി പടിക്ഖിപതീതി? തിട്ഠതേസാ അനവട്ഠിതതക്കാനം അപ്പഹീനവിപല്ലാസാനം വാദവീമംസാ. ഏവം അത്ഥേവ നിരയേ നിരയപാലാതി നിട്ഠമേത്ഥ ഗന്തബ്ബം. സതി ച നേസം സബ്ഭാവേ അസതിപി ബാഹിരേ വിസയേ നരകേ വിയ ദേസാദിനിയമോ ഹോതീതി വാദോ ന സിജ്ഝതി, സതി ഏവ പന ബാഹിരേ വിസയേ ദേസാദിനിയമോതി ദട്ഠബ്ബം.

ദേവദൂതസരാപനവസേന സത്തേ യഥൂപചിതേ പുഞ്ഞകമ്മേ യമേതി നിയമേതീതി യമോ. തസ്സ യമസ്സ വേമാനികപേതാനം രാജഭാവതോ രഞ്ഞോ. തേനാഹ ‘‘യമരാജാ നാമ വേമാനികപേതരാജാ’’തി. കമ്മവിപാകന്തി അകുസലകമ്മവിപാകം. വേമാനികപേതാ ഹി കണ്ഹസുക്കവസേന മിസ്സകം കമ്മം കത്വാ വിനിപാതികദേവതാ വിയ സുക്കേന കമ്മുനാ പടിസന്ധിം ഗണ്ഹന്തി. തഥാ ഹി മഗ്ഗഫലഭാഗിനോപി ഹോന്തി, പവത്തിയം പന കമ്മാനുരൂപം കദാചി പുഞ്ഞഫലം, കദാചി അപുഞ്ഞഫലം പച്ചനുഭവന്തി. യേസം പന അരിയമഗ്ഗോ ഉപ്പജ്ജതി, തേസം മഗ്ഗാധിഗമതോ പട്ഠായ പുഞ്ഞഫലമേവ ഉപ്പജ്ജതീതി ദട്ഠബ്ബം. അപുഞ്ഞഫലം പുബ്ബേ വിയ കടുകം ന ഹോതി, മനുസ്സത്തഭാവേ ഠിതാനം വിയ മുദുകമേവ ഹോതീതി അപരേ. ധമ്മികോ രാജാതി ഏത്ഥ തസ്സ ധമ്മികഭാവോ ധമ്മദേവപുത്തസ്സ വിയ ഉപ്പത്തിനിയതോ ധമ്മതാവസേന വേദിതബ്ബോ. ദ്വാരേസൂതി അവീചിമഹാനരകസ്സ ചതൂസു ദ്വാരേസു. ഖീണാസവാ ബ്രാഹ്മണാ നാമ ഉക്കട്ഠനിദ്ദേസേന.

അനുയോഗവത്തന്തി അനുയോഗേ കതേ വത്തിതബ്ബവത്തം. ആരോപേന്തോതി കാരാപേന്തോ, അത്തനോ പുച്ഛം ഉദ്ദിസ്സ പടിവചനം ദാപേന്തോ പുച്ഛതി. പരസ്സ ഹി അധിപ്പായം ഞാതും ഇച്ഛന്തോ തദുപഗം പയോഗം കരോന്തോ പുച്ഛതി നാമ. ലദ്ധിന്തി ഗാഹം. പതിട്ഠാപേന്തോതി തത്ഥ നിച്ചകാലം കാരാപേന്തോ. കാരണം പുച്ഛന്തോതി യുത്തിം പുച്ഛന്തോ. സമനുഭാസതീതി യഥാനുയുത്തമത്ഥം വിഭൂതം കത്വാ കഥേതി.

ജിണ്ണന്തി ജരാപത്തിയാ ജിണ്ണം. ഏകച്ചോ ദഹരകാലതോ പട്ഠായ പണ്ഡുരോഗാദിനാ അഭിഭൂതകായതായ ജിണ്ണസദിസോ ഹോതി, അയം ന തഥാ ജരാപത്തിയാ ജിണ്ണോതി ദസ്സേതി. ഗോപാനസീ വിയ വങ്കന്തി വങ്കഗോപാനസീ വിയ വങ്കം. ന ഹി വങ്കഭാവസ്സ നിദസ്സനത്ഥം അവങ്കഗോപാനസീ ഗയ്ഹതി. ഭഗ്ഗന്തി ഭഗ്ഗസരീരം കടിയം ഭഗ്ഗകായത്താ. തേനാഹ ‘‘ഇമിനാപിസ്സ വങ്കഭാവമേവ ദീപേതീ’’തി. ദണ്ഡപടിസരണന്തി ഠാനഗമനേസു ദണ്ഡോ പടിസരണം ഏതസ്സാതി ദണ്ഡപടിസരണം തേന വിനാ വത്തിതും അസമത്ഥത്താ. തേനാഹ ‘‘ദണ്ഡദുതിയ’’ന്തി. ജരാതുരന്തി ജരായ പത്ഥതസംകിലന്തകായം. സബ്ബസോ കിമിഹതം വിയ മഹാഖല്ലാടം സീസമസ്സാതി മഹാഖല്ലാടസീസം. സഞ്ജാതവലിന്തി സമന്തതോ ജാതവലികം. ജരാധമ്മോതി ജരാപകതികോ. തേനാഹ ‘‘ജരാസഭാവോ’’തി. സഭാവോ ച നാമ തേജോധാതുയാ ഉണ്ഹതാ വിയ ന കദാചി വിഗച്ഛതീതി ആഹ ‘‘അപരിമുത്തോ ജരായാ’’തിആദി.

അത്ഥതോ ഏവം വദതി നാമ, വാചായ അവദന്തോപി അത്ഥാപത്തിതോ ഏവം വദന്തോ വിയ ഹോതി വിഞ്ഞൂനന്തി അത്ഥോ. തരുണോ അഹോസിം യോബ്ബനേന സമന്നാഗതോ. ഊരൂനം ബലം ഏതസ്സ അത്ഥീതി ഊരുബലീ. തേന ദൂരേപി ഗമനാഗമനലങ്ഘനാദിസമത്ഥതം ദസ്സേതി, ബാഹുബലീതി പന ഇമിനാ ഹത്ഥേഹി കാതബ്ബകിച്ചസമത്ഥതം, ജവഗ്ഗഹണേന വേഗസാ പവത്തിസമത്ഥതം. അന്തരഹിതാതി നട്ഠാ. ഏത്ഥ ച ന ഖോ പനാഹന്തിആദി ജരായ ദേവദൂതഭാവദസ്സനം. തേനാഹ ‘‘തേനേസ ദേവദൂതോ നാമ ജാതോ’’തി. ആബാധസ്സ അത്ഥിതായ ആബാധികം. വിവിധം ദുക്ഖം ആദഹതീതി ബ്യാധി, വിസേസേന വാ ആധിയതി ഏതേനാതി ബ്യാധി, ബ്യാധി സംജാതോ ഏതസ്സാതി ബ്യാധിതം. ഏസ നയോ ദുക്ഖിതന്തി ഏത്ഥാപി.

ദുതിയം ദേവദൂതന്തി ഏത്ഥാപി വുത്തനയേനേവ അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ. ബ്യാധിനാ അഭിഹതോതി ബ്യാധിനാ ബാധിതോ, ഉപദ്ദുതോതി അത്ഥോ.

വിപരിഭിന്നവണ്ണോതി വിപരിഭിന്നനീലവണ്ണോ. തഞ്ഹി യത്ഥ യത്ഥ ഗഹിതപുബ്ബകം, തത്ഥ തത്ഥ പണ്ഡുവണ്ണം, മംസുസ്സദട്ഠാനേ രത്തവണ്ണം, യേഭുയ്യേന ച നീലസാടകപാരുതം വിയ ഹോതി. തേന വുത്തം ‘‘വിപരിഭിന്നനീലവണ്ണോ’’തി.

‘‘കോ ലഭതി, കോ ന ലഭതീ’’തി നിരയുപഗസ്സേവ വസേനായം വിചാരണാതി ‘‘യേന താവ ബഹു പാപം കത’’ന്തിആദി ആരദ്ധം. ബഹു പാപം കതന്തി ബഹുസോ പാപം കതം. തേന പാപസ്സ ബഹുലീകരണമാഹ. ബഹൂതി വാ മഹന്തം. മഹത്ഥോപി ഹി ബഹുസദ്ദോ ദിസ്സതി ‘‘ബഹു വത കതം അസ്സാ’’തിആദീസു, ഗരുകന്തി വുത്തം ഹോതി. സോ ഗരുകം ബഹുലം വാ പാപം കത്വാ ഠിതോ നിരയേ നിബ്ബത്തതിയേവ, ന യമപുരിസേഹി യമസ്സ സന്തികം നീയതീതി. പരിത്തന്തി പമാണപരിത്തതായ കാലപരിത്തതായ ച പരിത്തം. പുരിമസ്മിം അത്ഥേ അഗരൂതി അത്ഥോ, ദുതിയസ്മിം അബഹുലന്തി. യഥാവുത്തമത്ഥം ഉപമായ വിഭാവേതും ‘‘യഥാ ഹീ’’തിആദി വുത്തം. കത്തബ്ബമേവ കരോന്തീതി ദണ്ഡമേവ കരോന്തി. അനുവിജ്ജിത്വാതി വീമംസിത്വാ. വിനിച്ഛയട്ഠാനന്തി അട്ടകരണട്ഠാനം. പരിത്തപാപകമ്മാതി ദുബ്ബലപാപകമ്മാ. അത്തനോ ധമ്മതായാതി പരേഹി അസാരിയമാനേപി അത്തനോ ധമ്മതായ സരന്തി. തേ ഹി പാപകമ്മസ്സ ദുബ്ബലഭാവതോ കതൂപചിതസ്സ ച ഓകാസാരഹകുസലകമ്മസ്സ ബലവഭാവതോ അത്തനോ ധമ്മതായപി സരന്തി. സാരിയമാനാപീതി ‘‘ഇദം നാമ തയാ കതം പുഞ്ഞകമ്മ’’ന്തി പരേഹി സാരിയമാനാപി.

ആകാസചേതിയന്തി ഗിരിസിഖരേ അബ്ഭോകാസേ വിവടങ്ഗണേ കതചേതിയം. രത്തപടേനാതി രത്തവണ്ണേന പടേന പൂജേസി പടാകം കത്വാ. അഗ്ഗിജാലസദ്ദന്തി പടപടായന്തം നരകേ അഗ്ഗിജാലസദ്ദം സുത്വാവ. അത്തനാ പൂജിതപടം അനുസ്സരീതി തദാ പടാകായ വാതപ്പഹാരസദ്ദേ നിമിത്തസ്സ ഗഹിതത്താ ‘‘മയാ തദാ ആകാസചേതിയേ പൂജിതരത്തപടസദ്ദോ വിയാ’’തി അത്തനാ പൂജിതപടം അനുസ്സരി.

സുമനപുപ്ഫകുമ്ഭേനാതി കുമ്ഭപരിമാണേന സുമനപുപ്ഫരാസിനാ. ‘‘ദസാധികം നാളിസഹസ്സകുമ്ഭ’’ന്തി കേചി, ‘‘പഞ്ചഅമ്ബണ’’ന്തി അപരേ. തീഹിപിന സരതി ബലവതോ പാപകമ്മേന ബ്യാമോഹിതോ. തുണ്ഹീ അഹോസീതി ‘‘കമ്മാരഹോ അയ’’ന്തി തത്ഥ പടികാരം അപസ്സന്തോ തുണ്ഹീ അഹോസി.

ഏകപക്ഖച്ഛദനമത്താഹീതി മജ്ഝിമപ്പമാണസ്സ ഗേഹസ്സ ഏകച്ഛദനപ്പമാണേഹി. സുത്താഹതം കരിത്വാതി കാളസുത്തം പാതേത്വാ. യഥാ രഥോ സബ്ബസോ പജ്ജലിതോ ഹോതി അയോമയോ, ഏവം യുഗാദയോപിസ്സ പജ്ജലിതാ സജോതിഭൂതാ ഏവ ഹോന്തീതി ആഹ ‘‘സദ്ധിം…പേ… രഥേ യോജേത്വാ’’തി. മഹാകൂടാഗാരപ്പമാണന്തി സത്തഭൂമകമഹാകൂടാഗാരപ്പമാണം.

വിഭത്തോതി സത്താനം സാധാരണേന പാപകമ്മുനാ വിഭത്തോ. ഹീനം കായന്തി ഹീനം സത്തനികായം, ഹീനം വാ അത്തഭാവം. ഉപാദാനേതി ചതുബ്ബിധേ ഉപാദാനേ. അത്ഥതോ പന തണ്ഹാദിട്ഠിഗ്ഗാഹോതി ആഹ ‘‘തണ്ഹാദിട്ഠിഗ്ഗഹണേ’’തി. സമ്ഭവതി ജരാമരണം ഏതേനാതി സമ്ഭവോ, ഉപാദാനന്തി ആഹ ‘‘ജാതിയാ ച മരണസ്സ ഛ കാരണഭൂതേ’’തി. അനുപാദാതി അനുപാദായ. തേനാഹ ‘‘അനുപാദിയിത്വാ’’തി. സകലവട്ടദുക്ഖം അതിക്കന്താതി ചരിമചിത്തനിരോധേന വട്ടദുക്ഖസ്സ കിലേസാനമ്പി അസമ്ഭവതോ സബ്ബം വട്ടദുക്ഖം അതിക്കന്താ.

ദേവദൂതസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.