൮. അട്ഠമോ പരിച്ഛേദോ

പകിണ്ണകനിദ്ദേസോ

൪൭൫. ഇദാനി പന സബ്ബേസം, ഏതേസം മാനസം മയാ;

പാടവത്ഥായ ഭിക്ഖൂനം, കഥീയതി പകിണ്ണകം.

൪൭൬. പന്ഥമക്കടകോ നാമ, ദിസാസു പന പഞ്ചസു;

തത്ഥ സുത്തം പസാരേത്വാ, ജാലമജ്ഝേ നിപജ്ജതി.

൪൭൭. പഠമായ ദിസായേത്ഥ, സുത്തേ പന പസാരിതേ;

പാണകേന പടങ്ഗേന, ഘട്ടിതേ മക്ഖികായ വാ.

൪൭൮. നിപന്നട്ഠാനതോ കിഞ്ചി, ചലിത്വാ ഉണ്ണനാഭി തു;

ഗന്ത്വാ സുത്താനുസാരേന, യൂസം പിവതി തസ്സ സാ.

൪൭൯. പുനാഗന്ത്വാന തത്ഥേവ, നിപജ്ജതി യഥാസുഖം;

ഏവമേവ കരോതേവ, ദിസാസു ദുതിയാദിസു.

൪൮൦. പസാദാ പഞ്ച ദട്ഠബ്ബാ, സുത്തം പഞ്ചദിസാസ്വിവ;

ചിത്തം പന ച ദട്ഠബ്ബം, മജ്ഝേ മക്കടകോ വിയ.

൪൮൧. പാണകാദീഹി സുത്തസ്സ, തസ്സ സങ്ഘട്ടനാ വിയ;

പസാദാനം തു ദട്ഠബ്ബാ, ഘട്ടനാരമ്മണേന ഹി.

൪൮൨. ചലനം വിയ തംമജ്ഝേ, നിപന്നായുണ്ണനാഭിയാ;

പസാദഘട്ടനം തത്ഥ, ഗഹേത്വാരമ്മണം പന.

൪൮൩. മനോധാതുക്രിയാചിത്തം, ഭവങ്ഗാവട്ടനം മതം;

തസ്സാ സുത്താനുസാരംവ, വീഥിചിത്തപവത്തനം.

൪൮൪. സീസേ പനസ്സ വിജ്ഝിത്വാ, യൂസപാനംവ ചേതസോ;

ആരമ്മണേസു ദട്ഠബ്ബം, ജവനസ്സ പവത്തനം.

൪൮൫. പുനാഗന്ത്വാ യഥാ സുത്ത-ജാലമജ്ഝേ നിപജ്ജനം;

വത്ഥുംയേവ ച നിസ്സായ, ചിത്തസ്സ പരിവത്തനം.

൪൮൬. ഇദം തു പന ഓപമ്മം, അത്ഥം ദീപേതി കിം തു ഹി;

ആരമ്മണേന പഠമം, പസാദേ ഘട്ടിതേ പന.

൪൮൭. പസാദവത്ഥുതോ ചിത്താ, വത്ഥുസന്നിസ്സിതം മനോ;

തതോ ഹി പഠമംയേവ, ജായതീതി ഹി ദീപിതം.

൪൮൮. ഏകേകാരമ്മണം ദ്വീസു, ദ്വീസു ദ്വാരേസു സബ്ബസോ;

ആഗച്ഛതി തേനാപാഥം, അയമത്ഥോപി ദീപിതോ.

൪൮൯. രൂപം ചക്ഖുപസാദമ്ഹി, ഘട്ടിത്വാ തങ്ഖണേ പന;

മനോദ്വാരേ തഥാപാഥ-മാഗച്ഛതി നിസംസയോ.

൪൯൦. ഖഗോ യഥാ ഹി രുക്ഖഗ്ഗേ, നിലീയന്തോവ സാഖിനോ;

സാഖം ഘട്ടേതി തസ്സീധ, ഛായാ ഫരതി ഭൂമിയം.

൪൯൧. സാഖായ ഘട്ടനച്ഛായാ, ഫരണാനി ച സബ്ബസോ;

അപുബ്ബാചരിമം ഏക-ക്ഖണസ്മിംയേവ ജായരേ.

൪൯൨. ഏവമേവ ച രൂപസ്സ, പസാദസ്സ ച ഘട്ടനം;

ഭവങ്ഗചലനസ്സാപി, പച്ചയത്തേന അത്ഥതോ.

൪൯൩. തഥേവ ച മനോദ്വാരേ, ആപാഥഗമനമ്പി ച;

അപുബ്ബാചരിമം ഏക-ക്ഖണസ്മിംയേവ ഹോതിതി.

൪൯൪. തതോ ഭവങ്ഗം ഛിന്ദിത്വാ, ചക്ഖുദ്വാരേ യഥാക്കമം;

ആവജ്ജനേ സമുപ്പന്നേ, ദസ്സനേ സമ്പടിച്ഛനേ.

൪൯൫. സന്തീരണേ സമുപ്പന്നേ, തതോ വോട്ഠബ്ബനേപി ച;

കുസലം ജവനം ചിത്തം, തഥാകുസലമേവ വാ.

൪൯൬. ഏസോ ഏവ നയോ സോത-ദ്വാരാദീസുപി വിഞ്ഞുനാ;

അവിസേസേന വിഞ്ഞേയ്യോ, സദ്ദാദീനം തു ഘട്ടനേ.

൪൯൭. ദോവാരികോപമാദീനി, ഏതസ്സത്ഥസ്സ ദീപനേ;

ഉദ്ധരിത്വാന താനേത്ഥ, ദസ്സേതബ്ബാനി വിഞ്ഞുനാ.

൪൯൮. അസമ്ഭേദേന ചക്ഖുസ്സ, രൂപാപാഥഗമേന ച;

ആലോകനിസ്സയേനാപി, സമനക്കാരഹേതുനാ.

൪൯൯. പച്ചയേഹി പനേതേഹി, സമേതേഹി ചതൂഹിപി;

ജായതേ ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം, സമ്പയുത്തേഹി തം സഹ.

൫൦൦. അസമ്ഭേദേന സോതസ്സ, സദ്ദാപാഥഗമേന ച;

ആകാസനിസ്സയേനാപി, സമനക്കാരഹേതുനാ.

൫൦൧. പച്ചയേഹി പനേതേഹി, സമേതേഹി ചതൂഹിപി;

ജായതേ സോതവിഞ്ഞാണം, സമ്പയുത്തേഹി തം സഹ.

൫൦൨. അസമ്ഭേദേന ഘാനസ്സ, ഗന്ധാപാഥഗമേന ച;

വായോസന്നിസ്സയേനാപി, സമനക്കാരഹേതുനാ.

൫൦൩. പച്ചയേഹി പനേതേഹി, സമേതേഹി ചതൂഹിപി;

ജായതേ ഘാനവിഞ്ഞാണം, സമ്പയുത്തേഹി തം സഹ.

൫൦൪. അസമ്ഭേദേന ജിവ്ഹായ, രസാപാഥഗമേന ച;

ആപോസന്നിസ്സയേനാപി, സമനക്കാരഹേതുനാ.

൫൦൫. പച്ചയേഹി പനേതേഹി, സമേതേഹി ചതൂഹിപി;

ജായതേ ജിവ്ഹാവിഞ്ഞാണം, സമ്പയുത്തേഹി തം സഹ.

൫൦൬. അസമ്ഭേദേന കായസ്സ, ഫോട്ഠബ്ബാപാഥസങ്ഗമാ;

പഥവീനിസ്സയേനാപി, സമനക്കാരഹേതുനാ.

൫൦൭. പച്ചയേഹി പനേതേഹി, സമേതേഹി ചതൂഹിപി;

ജായതേ കായവിഞ്ഞാണം, സമ്പയുത്തേഹി തം സഹ.

൫൦൮. അസമ്ഭേദാ മനസ്സാപി, ധമ്മാപാഥഗമേന ച;

വത്ഥുസന്നിസ്സയേനാപി, സമനക്കാരഹേതുനാ.

൫൦൯. പച്ചയേഹി പനേതേഹി, സമേതേഹി ചതൂഹിപി;

മനോവിഞ്ഞാണമേവം തു, സമ്പയുത്തേഹി ജായതേ.

൫൧൦. മനോ ഭവങ്ഗചിത്തന്തി, വേദിതബ്ബം വിഭാവിനാ;

ആവജ്ജനക്രിയാചിത്തം, സമനക്കാരോതി സഞ്ഞിതം.

൫൧൧. വത്ഥുസന്നിസ്സയേനാതി, നായം സബ്ബത്ഥ ഗച്ഛതി;

ഭവം തു പഞ്ചവോകാരം, സന്ധായ കഥിതോ പന.

൫൧൨. പടിസന്ധാദിചിത്താനി, സബ്ബാനേകൂനവീസതി;

കാമേ ദസ ച രൂപേസു, പഞ്ച ചത്താരിരൂപിസു.

൫൧൩. കമ്മം കമ്മനിമിത്തഞ്ച, തഥാ ഗതിനിമിത്തകം;

ഇദം ഹി തിവിധം തേസം, ആരമ്മണമുദീരിതം.

൫൧൪. കാമാവചരസന്ധീനം, പരിത്താരമ്മണം മതം;

പച്ചുപ്പന്നമതീതം വാ, ഹോതി നത്ഥി അനാഗതം.

൫൧൫. അട്ഠേവ ച മഹാപാകാ, തീണി സന്തീരണാനി ച;

ഏകാദസവിധം ചിത്തം, തദാരമ്മണസഞ്ഞിതം.

൫൧൬. ഏകാദസവിധേ ചിത്തേ, തദാരമ്മണസഞ്ഞിതേ;

ദസ പുഞ്ഞവിപാകാനി, ഏകം ഹോതി അപുഞ്ഞജം.

൫൧൭. മഹാപാകാ ന ജായന്തേ, രൂപാരൂപഭവദ്വയേ;

കാമേ രൂപേ ഭവേ ചേവ, ഹോതി സന്തീരണത്തയം.

൫൧൮. തദാരമ്മണചിത്താനി, യാനി വുത്താനി സത്ഥുനാ;

തേസു ചിത്തം പനേകമ്പി, രൂപാരൂപഭവദ്വയേ.

൫൧൯. ന തദാരമ്മണം ഹുത്വാ, പവത്തതി കദാചിപി;

കസ്മാ ന ഹോതി ചേ തത്ഥ, ബീജസ്സാഭാവതോ പന.

൫൨൦. പടിസന്ധിബീജം നത്ഥേത്ഥ, കാമാവചരസഞ്ഞിതം;

രൂപാദിഗോചരേ തസ്സ, ഭവേയ്യ ജനകം തു യം.

൫൨൧. ചക്ഖുവിഞ്ഞാണകാദീനം, നത്ഥിതാപജ്ജതീതി ചേ;

നിന്ദ്രിയാനം പവത്താനു-ഭാവതോ ചിത്തസമ്ഭവോ.

൫൨൨. ഏകന്തേന യഥാ ചേതം, തദാരമ്മണമാനസം;

നപ്പവത്തതി സബ്ബമ്പി, രൂപാരൂപഭവദ്വയേ.

൫൨൩. അകാമാവചരധമ്മേപി, തദേതം നാനുബന്ധതി;

കസ്മാ അജനകത്താ ഹി, ജനകസ്സാസമാനതോ.

൫൨൪. ജനകം തേന തുല്യം വാ, കാമാവചരസഞ്ഞിതം;

കുസലാകുസലാദിം തു, ജവനം അനുബന്ധതി.

൫൨൫. കാമാവചരധമ്മാപി, യേ മഹഗ്ഗതഗോചരാ;

ഹുത്വാ വത്തന്തി തേ ചാപി, ഇദം നേവാനുബന്ധതി.

൫൨൬. പരിത്താരമ്മണത്താ ച, ഏകന്തേന പനസ്സ ഹി;

തഥാപരിചിതത്താ ച, നാനുബന്ധതി സബ്ബദാ.

൫൨൭. കിം തേന യുത്തിവാദേന, വുത്തം അട്ഠകഥാസു ഹി;

തദാരമ്മണചിത്താനി, ഏകാദസപി സബ്ബസോ.

൫൨൮. നാമഗോത്തം പനാരബ്ഭ, ജവനേ ജവിതേപി ച;

തദാരമ്മണം ന ഗണ്ഹന്തി, രൂപാരൂപഭവേസു വാ.

൫൨൯. യദാ പഞ്ഞത്തിമാരബ്ഭ, ജവനേ ജവിതേപി വാ;

തഥാ വിപസ്സനായാപി, ലക്ഖണാരമ്മണായ ച.

൫൩൦. തദാരമ്മണാ ന ലബ്ഭന്തി, മിച്ഛത്തനിയതേസുപി;

ന ലോകുത്തരധമ്മേപി, ആരബ്ഭ ജവനേ ഗതേ.

൫൩൧. തഥാ മഹഗ്ഗതേ ധമ്മേ, ആരബ്ഭ ജവനേ പന;

പടിസമ്ഭിദാഞാണാനി, ആരബ്ഭ ജവിതേപി ച.

൫൩൨. മനോദ്വാരേപി സബ്ബേസം, ജവനാനമനന്തരം;

തദാരമ്മണചിത്താനി, ഭവന്തി അനുപുബ്ബതോ.

൫൩൩. ന വിജ്ജതി മനോദ്വാരേ, ഘട്ടനാരമ്മണസ്സ ഹി;

കഥം ഭവങ്ഗതോ ഹോതി, വുട്ഠാനം പന ചേതസോ.

൫൩൪. മനോദ്വാരേപി ആപാഥ-മാഗച്ഛന്തേവ ഗോചരാ;

ഘട്ടനായ വിനാ തസ്മാ, ചിത്താനം ഹോതി സമ്ഭവോ.

൫൩൫. ദ്വാദസാപുഞ്ഞചിത്താനം, വിപാകാ സത്തസത്തതി;

ഭവന്തി ചതുരാസീതി, പാപപാകാ പവത്തിയം.

൫൩൬. ഏകാദസവിധാനം തു, ഹിത്വാ ഉദ്ധച്ചമാനസം;

ഏകാദസവിധാ ചേവ, ഭവന്തി പടിസന്ധിയോ.

൫൩൭. ക്രിയചിത്തേസു സബ്ബേസു, ജവനം ന ച ഹോതി യം;

തം വേ കരണമത്തത്താ, വാതപുപ്ഫസമം മതം.

൫൩൮. ജവനത്തം തു സമ്പത്തം, കിച്ചസാധനതോ പന;

ഛിന്നമൂലസ്സ രുക്ഖസ്സ, പുപ്ഫംവ അഫലം സിയാ.

൫൩൯. പടിച്ച പന ഏതസ്മാ, ഫലമേതീതി പച്ചയോ;

യോ ധമ്മോ യസ്സ ധമ്മസ്സ, ഠിതിയുപ്പത്തിയാപി വാ.

൫൪൦. ഉപകാരോ ഹി സോ തസ്സ, പച്ചയോതി പവുച്ചതി;

സമ്ഭവോപഭവോ ഹേതു, കാരണം പച്ചയോ മതോ.

൫൪൧. ലോഭാദി പന യോ ധമ്മോ, മൂലട്ഠേനുപകാരകോ;

ഹേതൂതി പന സോ ധമ്മോ, വിഞ്ഞാതബ്ബോ വിഭാവിനാ.

൫൪൨. ലോഭോ ദോസോ ച മോഹോ ച,

തഥാലോഭാദയോ തയോ;

ഛളേവ ഹേതുയോ ഹോന്തി,

ജാതിതോ നവധാ സിയും.

൫൪൩. ധമ്മാനം കുസലാദീനം, കുസലാദിത്തസാധകോ;

മൂലട്ഠോതി വദന്തേവം, ഏകേ ആചരിയാ പന.

൫൪൪. ഏവം സന്തേ തു ഹേതൂനം, തംസമുട്ഠാനരൂപിസു;

ഹേതുപച്ചയതാ നേവ, സമ്പജ്ജതി കദാചിപി.

൫൪൫. ന ഹി തേ പന രൂപാനം, സാധേന്തി കുസലാദികം;

ന തേസം പന രൂപാനം, പച്ചയാ ന ച ഹോന്തി തേ.

൫൪൬. തസ്മാ ഹി കുസലാദീനം, കുസലാദിത്തസാധകോ;

മൂലട്ഠോതി ന ഗന്തബ്ബോ, വിഞ്ഞുനാ സമയഞ്ഞുനാ.

൫൪൭. സുപ്പതിട്ഠിതഭാവസ്സ, സാധനേനുപകാരകോ;

മൂലട്ഠോതി ച ഹേതൂനം, വിഞ്ഞാതബ്ബോ വിഭാവിനാ.