൯. നവമോ പരിച്ഛേദോ

പുഞ്ഞവിപാകപച്ചയനിദ്ദേസോ

൫൬൦. ബാത്തിംസ പാകചിത്താനി, ലോകികാനേവ യാനി ഹി;

ഏതേസം പാകചിത്താനം, പടിസന്ധിപവത്തിസു.

൫൬൧. പുഞ്ഞാപുഞ്ഞാദിസങ്ഖാരാ, യഥാ യേസഞ്ച പച്ചയാ;

ഭവാദീസു തഥാ തേപി, വിഞ്ഞാതബ്ബാ വിഭാവിനാ.

൫൬൨. തയോ ഭവാ ചതസ്സോ ച, യോനിയോ ഗതിപഞ്ചകം;

വിഞ്ഞാണട്ഠിതിയോ സത്ത, സത്താവാസാ നവേരിതാ.

൫൬൩. കാമേ പുഞ്ഞാഭിസങ്ഖാര-സഞ്ഞിതാ അട്ഠ ചേതനാ;

നവന്നം പാകചിത്താനം, കാമേ സുഗതിയം പന.

൫൬൪. നാനാക്ഖണികകമ്മൂപ-നിസ്സയപച്ചയേഹി ച;

ദ്വേധാ ഹി പച്ചയാ തേസം, ഭവന്തി പടിസന്ധിയം.

൫൬൫. ഉപേക്ഖാസഹിതാഹേതു-മനോവിഞ്ഞാണധാതുയാ;

വിനാ പരിത്തപാകാനം, ഹോന്തി ദ്വേധാ പവത്തിയം.

൫൬൬. തായേവ ചേതനാ രൂപ-ഭവേ ദ്വേധാവ പച്ചയാ;

പഞ്ചന്നം പാകചിത്താനം, ഭവന്തി ഹി പവത്തിയം.

൫൬൭. അട്ഠന്നം തു പരിത്താനം, കാമേ ദുഗ്ഗതിയം തഥാ;

പവത്തേ പച്ചയാ ഹോന്തി, ന ഹോന്തി പടിസന്ധിയം.

൫൬൮. ഹോന്തി വുത്തപ്പകാരാവ, കാമേ സുഗതിയം തഥാ;

സോളസന്നം വിപാകാനം, പവത്തേ പടിസന്ധിയം.

൫൬൯. രൂപേ പുഞ്ഞാഭിസങ്ഖാരാ, രൂപാവചരഭൂമിയം;

പഞ്ചന്നം പാകചിത്താനം, പച്ചയാ പടിസന്ധിയം.

൫൭൦. ഹോന്തിമാപുഞ്ഞസങ്ഖാരാ, കാമേ ദുഗ്ഗതിയം ദ്വിധാ;

വിഞ്ഞാണസ്സ പനേകസ്സ, പച്ചയാ പടിസന്ധിയം.

൫൭൧. ഛന്നം പന പവത്തേവ, ഹോന്തി നോ പടിസന്ധിയം;

സത്തന്നമ്പി ഭവന്തേവ, പവത്തേ പടിസന്ധിയം.

൫൭൨. കാമേ സുഗതിയം തേസം, സത്തന്നമ്പി തഥേവ ച;

പവത്തേ പച്ചയാ ഹോന്തി, ന ഹോന്തി പടിസന്ധിയം.

൫൭൩. വിഞ്ഞാണാനം ചതുന്നമ്പി, തേസം രൂപഭവേ തഥാ;

പവത്തേ പച്ചയാ ഹോന്തി, ന ഹോന്തി പടിസന്ധിയം.

൫൭൪. സോ ച കാമഭവേനിട്ഠ-രൂപാദിഉപലദ്ധിയം;

അനിട്ഠരൂപാദയോ പന, ബ്രഹ്മലോകേ ന വിജ്ജരേ.

൫൭൫. തഥേവാനേഞ്ജസങ്ഖാരോ, അരൂപാവചരഭൂമിയം;

ചതുന്നം പാകചിത്താനം, പവത്തേ പടിസന്ധിയം.

൫൭൬. ഏവം താവ ഭവേസ്വേതേ, പടിസന്ധിപവത്തിസു;

യഥാ ച പച്ചയാ ഹോന്തി, തഥാ ഞേയ്യാ വിഭാവിനാ.

൫൭൭. ഏസേവ ച നയോ ഞേയ്യോ, യോനിആദീസു തത്രിദം;

ആദിതോ പന പട്ഠായ, മുഖമത്തനിദസ്സനം.

൫൭൮. അവിസേസേന പുഞ്ഞാഭി-സങ്ഖാരോ ദ്വിഭവേസുപി;

ദത്വാന പടിസന്ധിം തു, സബ്ബപാകം ജനേതി സോ.

൫൭൯. തഥാ ചതൂസു വിഞ്ഞേയ്യോ, അണ്ഡജാദീസു യോനിസു;

ബഹുദേവമനുസ്സാനം, ഗതീസു ദ്വീസു ഏവ ച.

൫൮൦. തഥാ നാനത്തകായാദി-വിഞ്ഞാണാനം ഠിതീസുപി;

തഥാ വുത്തപ്പകാരസ്മിം, സത്താവാസേ ചതുബ്ബിധേ.

൫൮൧. ഏവം പുഞ്ഞാഭിസങ്ഖാരോ, ഭവാദീസു യഥാരഹം;

ഏകവീസതിപാകാനം, പച്ചയോ ഹോതി ച ദ്വിധാ.

൫൮൨. കാമേ അപുഞ്ഞസങ്ഖാരോ, ഭവേ ചതൂസു യോനിസു;

തീസു ഗതീസു ഏകിസ്സാ, വിഞ്ഞാണട്ഠിതിയാപി ച.

൫൮൩. സത്താവാസേ പനേകസ്മിം,

ഉഹോതി സോ പച്ചയോ ദ്വിധാ;

സത്തന്നം പാകചിത്താനം,

പവത്തേ പടിസന്ധിയം.

൫൮൪. തഥേവാനേഞ്ജസങ്ഖാരോ, ഏകാരൂപഭവേ പുന;

ഏകിസ്സാ യോനിയാ ചേവ, ഏകിസ്സാ ഗതിയാപി ച.

൫൮൫. തീസു ചിത്തട്ഠിതീസ്വേവ, സത്താവാസേ ചതുബ്ബിധേ;

ചതുന്നം പാകചിത്താനം, ദ്വേധാ സോ ഹോതി പച്ചയോ.

൫൮൬. പടിസന്ധിപവത്തീനം, വസേനേവ ഭവാദിസു;

വിജാനിതബ്ബാ സങ്ഖാരാ, യഥാ യേസഞ്ച പച്ചയാ.

൫൮൭. ന രൂപാരൂപധമ്മാനം, സങ്കന്തി പന വിജ്ജതി;

സങ്കന്തിഭാവേ അസതി, പടിസന്ധി കഥം സിയാ.

൫൮൮. നത്ഥി ചിത്തസ്സ സങ്കന്തി, അതീതഭവതോ ഇധ;

തതോ ഹേതും വിനാ തസ്സ, പാതുഭാവോ ന വിജ്ജതി.

൫൮൯. സുലദ്ധപച്ചയം രൂപാ-രൂപമത്തം തു ജായതി;

ഉപ്പജ്ജമാനമേവം തു, ലഭിത്വാ പച്ചയം പന.

൫൯൦. ഭവന്തരമുപേതീതി, സമഞ്ഞായ പവുച്ചതി;

ന ച സത്തോ ന ച ജീവോ, ന അത്താ വാപി വിജ്ജതി.

൫൯൧. തയിദം പാകടം കത്വാ, പടിസന്ധിക്കമം പന;

ദസ്സയിസ്സാമഹം സാധു, നിബോധഥ സുദുബ്ബുധം.

൫൯൨. അതീതസ്മിം ഭവേ തസ്സ, ആസന്നമരണസ്സ ഹി;

ഹരിതം താലപണ്ണംവ, പക്ഖിത്തം ആതപേ പന.

൫൯൩. സുസ്സമാനേ സരീരസ്മിം, നട്ഠേ ചക്ഖുന്ദ്രിയാദികേ;

ഹദയവത്ഥുമത്തസ്മിം, ഠിതേ കായപ്പസാദികേ.

൫൯൪. വത്ഥുസന്നിസ്സിതം ചിത്തം, ഹോതി തസ്മിം ഖണേപി ച;

പുബ്ബാനുസേവിതം കമ്മം, പുഞ്ഞം വാപുഞ്ഞമേവ വാ.

൫൯൫. കമ്മം കമ്മനിമിത്തം വാ, ആലമ്ബിത്വാ പവത്തതി;

ഏവം പവത്തമാനം തം, വിഞ്ഞാണം ലദ്ധപച്ചയം.

൫൯൬. അവിജ്ജായ പടിച്ഛന്നാ-ദീനവേ വിസയേ പന;

തണ്ഹാ നമേതി സങ്ഖാരാ, ഖിപന്തി സഹജാ പന.

൫൯൭. ന മീയമാനം തണ്ഹായ, തം സന്തതിവസാ പന;

ഓരിമാ പന തീരമ്ഹാ, ആലമ്ബിത്വാന രജ്ജുകം.

൫൯൮. മാതികാതിക്കമോവേതം, പുരിമം ജഹതി നിസ്സയം;

അപരം കമ്മസമ്ഭൂതം, ലമ്ബിത്വാ വാപി നിസ്സയം.

൫൯൯. തം പനാരമ്മണാദീഹി, പച്ചയേഹി പവത്തതി;

പുരിമം ചവനം ഏത്ഥ, പച്ഛിമം പടിസന്ധി തു.

൬൦൦. തദേതം നാപി പുരിമാ, ഭവതോപി ഇധാഗതം;

കമ്മാദിഞ്ച വിനാ ഹേതും, പാതുഭൂതം ന ചേവ തം.

൬൦൧. ഏത്ഥ ചേതസ്സ ചിത്തസ്സ, പുരിമാ ഭവതോ പന;

ഇധാനാഗമനേതീത-ഭവഹേതൂഹി സമ്ഭവേ.

൬൦൨. പടിഘോസദീപമുദ്ദാദീ, ഭവന്തേത്ഥ നിദസ്സനാ;

യഥാ ആഗന്ത്വാ അഞ്ഞത്ര, ഹോന്തി സദ്ദാദിഹേതുകാ.

൬൦൩. ഏവമേവ ച വിഞ്ഞാണം, വേദിതബ്ബം വിഭാവിനാ;

സന്താനബന്ധതോ നത്ഥി, ഏകതാ വാപി നാനതാ.

൬൦൪. സതി സന്താനബന്ധേ തു, ഏകന്തേനേകതാ സിയാ;

ഖീരതോ ദധിസമ്ഭൂതം, ന ഭവേയ്യ കദാചിപി.

൬൦൫. അഥാപി പന ഏകന്ത-നാനതാ സാ ഭവേയ്യ ചേ;

ഖീരസാമീ നരോ നേവ, ദധിസാമീ ഭവേയ്യ സോ.

൬൦൬. തസ്മാ ഏത്ഥ പനേകന്ത-ഏകതാനാനതാപി വാ;

ന ചേവ ഉപഗന്തബ്ബാ, വിഞ്ഞുനാ സമയഞ്ഞുനാ.

൬൦൭. നനു ഏവമസങ്കന്തി-പാതുഭാവേ തസ്സ സതി;

യേ ഇമസ്മിം മനുസ്സത്ത-ഭാവേ ഖന്ധാഭിസമ്ഭവാ.

൬൦൮. തേസം ഇധ നിരുദ്ധത്താ, കമ്മസ്സ ഫലഹേതുനോ;

പരത്ഥാഗമതോ ചേവ, ഇധ തസ്സ കതസ്സ ഹി.

൬൦൯. അഞ്ഞസ്സ അഞ്ഞതോ ചേവ, കമ്മതോ തം ഫലം സിയാ;

തസ്മാ ന സുന്ദരം ഏതം, വിധാനം സബ്ബമേവ ച.

ഏത്ഥാഹ –

൬൧൦. സന്താനേ യം ഫലം ഏതം, നാഞ്ഞസ്സ ന ച അഞ്ഞതോ;

ബീജാനം അഭിസങ്ഖാരോ, ഏതസ്സത്ഥസ്സ സാധകോ.

൬൧൧. ഏകസ്മിം പന സന്താനേ, വത്തമാനം ഫലം പന;

അഞ്ഞസ്സാതിപി വാ നേവ, അഞ്ഞതോ വാ ന ഹോതി തം.

൬൧൨. ബീജാനം അഭിസങ്ഖാരാ, ഏതസ്സത്ഥസ്സ സാധകോ;

ബീജാനം അഭിസങ്ഖാരേ, കതേ തു മധുആദിനാ.

൬൧൩. തസ്സ ബീജസ്സ സന്താനേ, പഠമം ലദ്ധപച്ചയോ;

മധുരോ ഫലസോ തസ്സ, ഹോതി കാലന്തരേ പന.

൬൧൪. ന ഹി താനി ഹി ബീജാനി, അഭിസങ്ഖരണമ്പി വാ;

പാപുണന്തി ഫലട്ഠാനം, ഏവം ഞേയ്യമിദമ്പി ച.

൬൧൫. ബാലകാലേ പയുത്തേന, വിജ്ജാസിപ്പോസധാദിനാ;

ദീപേതബ്ബോ അയം വുദ്ധ-കാലസ്മിം ഫലദായിനാ.

൬൧൬. ഏവം സന്തേപി തം കമ്മം, വിജ്ജമാനമ്പി വാ പന;

ഫലസ്സ പച്ചയോ ഹോതി, അഥ വാവിജ്ജമാനകം.

൬൧൭. വിജ്ജമാനം സചേ ഹോതി, തപ്പവത്തിക്ഖണേ പന;

ഭവിതബ്ബം വിപാകേന, സദ്ധിമേവ ച ഹേതുനാ.

൬൧൮. അഥ വാവിജ്ജമാനം തം, നിരുദ്ധം പച്ചയോ ഭവേ;

പവത്തിക്ഖണതോ പുബ്ബേ, പച്ഛാ നിച്ചഫലം സിയാ.

വുച്ചതേ –

൬൧൯. കടത്താ പച്ചയോ കമ്മം, തസ്മാ നിച്ചഫലം ന ച;

പാടിഭോഗാദികം കമ്മം, വേദിതബ്ബം നിദസ്സനം.

൬൨൦. കടത്തായേവ തം കമ്മം, ഫലസ്സ പന പച്ചയോ;

ന ചസ്സ വിജ്ജമാനത്തം, തസ്സ വാവിജ്ജമാനതാ.

൬൨൧. അഭിധമ്മാവതാരോയം, പരമത്ഥപകാസനോ;

സോതബ്ബോ പന സോതൂനം, പീതിബുദ്ധിവിവഡ്ഢനോ.

ഇതി അഭിധമ്മാവതാരേ പുഞ്ഞവിപാകപച്ചയനിദ്ദേസോ നാമ

നവമോ പരിച്ഛേദോ.