൩. തതിയോ പരിച്ഛേദോ
ചേതസികവിഭാഗനിദ്ദേസോ
൮൯. സബ്ബേ ചേതസികാ വുത്താ, ബുദ്ധേനാദിച്ചബന്ധുനാ;
നാമസാമഞ്ഞതോയേവ, ദ്വേപഞ്ഞാസ ഭവന്തി തേ.
സേയ്യഥിദം – ഫസ്സോ വേദനാ സഞ്ഞാ ചേതനാ വിതക്കോ വിചാരോ പീതി ചിത്തേകഗ്ഗതാ വീരിയം ജീവിതം ഛന്ദോ അധിമോക്ഖോ മനസികാരോ തത്രമജ്ഝത്തതാ സദ്ധാ സതി ഹിരീ ഓത്തപ്പം അലോഭോ അദോസോ അമോഹോ കായപ്പസ്സദ്ധിആദീനി ഛ യുഗാനി, തിസ്സോ വിരതിയോ, കരുണാ മുദിതാ ലോഭോ ദോസോ മോഹോ ഉദ്ധച്ചം മാനോ ദിട്ഠി ഇസ്സാ മച്ഛരിയം കുക്കുച്ചം ഥിനം മിദ്ധം വിചികിച്ഛാ അഹിരികം അനോത്തപ്പഞ്ചാതി.
൯൦. ചതുപഞ്ഞാസധാ കാമേ, രൂപേ പഞ്ചദസേരിതാ;
തേ ഹോന്തി ദ്വാദസാരൂപേ, ചത്താലീസമനാസവാ.
൯൧. ഏകവീസസതം സബ്ബേ, ചിത്തുപ്പാദാ സമാസതോ;
ഏതേസു തേസമുപ്പത്തിം, ഉദ്ധരിത്വാ പനേകകം.
൯൨. ഫസ്സാദീനം തു ധമ്മാനം, പവക്ഖാമി ഇതോ പരം;
പാടവത്ഥായ ഭിക്ഖൂനം, ചിത്തചേതസികേസ്വഹം.
൯൩. ഏകഗ്ഗതാ മനക്കാരോ, ജീവിതം ഫസ്സപഞ്ചകം;
അട്ഠേതേ അവിനിബ്ഭോഗാ, ഏകുപ്പാദാ സഹക്ഖയാ.
൯൪. ഫസ്സോ ച വേദനാ സഞ്ഞാ, ചേതനാ ജീവിതിന്ദ്രിയം;
ഏകഗ്ഗതാ മനക്കാരോ, സബ്ബസാധാരണാ ഇമേ.
൯൫. വിതക്കോ പഞ്ചപഞ്ഞാസ-ചിത്തേസു സമുദീരിതോ;
ചാരോ ഛസട്ഠിചിത്തേസു, ജായതേ നത്ഥി സംസയോ.
൯൬. ഏകപഞ്ഞാസചിത്തേസു, പീതി തേസട്ഠിയാ സുഖം;
ഉപേക്ഖാ പഞ്ചപഞ്ഞാസ-ചിത്തേ ദുക്ഖം തു തീസു ഹി.
൯൭. ഹോതി ദ്വാസട്ഠിചിത്തേസു, സോമനസ്സിന്ദ്രിയം പന;
ദുക്ഖിന്ദ്രിയം പനേകസ്മിം, തഥേകമ്ഹി സുഖിന്ദ്രിയം.
൯൮. പഞ്ചുത്തരസതേ ചിത്തേ, വീരിയം ആഹ നായകോ;
ചതുത്തരസതേ ചിത്തേ, സമാധിന്ദ്രിയമബ്രവി.
൯൯. സബ്ബാഹേതുകചിത്താനി, ഠപേത്വാ ചേകഹേതുകേ;
ഏകുത്തരസതേ ചിത്തേ, ഛന്ദസ്സുപ്പത്തിമുദ്ദിസേ.
൧൦൦. ഠപേത്വാ ദസ വിഞ്ഞാണേ, വിചികിച്ഛായുതമ്പി ച;
ദസുത്തരസതേ ചിത്തേ, അധിമോക്ഖോ ഉദീരിതോ.
൧൦൧. സദ്ധാ സതി ഹിരോത്തപ്പം, അലോഭാദോസമജ്ഝതാ;
ഛളേവ യുഗളാ ചാതി, ധമ്മാ ഏകൂനവീസതി.
൧൦൨. ഏകനവുതിയാ ചിത്തേ, ജായന്തി നിയതാ ഇമേ;
അഹേതുകേസു ചിത്തേസു, അപുഞ്ഞേസു ന ജായരേ.
൧൦൩. ഏകൂനാസീതിയാ ചിത്തേ, പഞ്ഞാ ജായതി സബ്ബദാ;
അട്ഠവീസതിയാ ചിത്തേ, കരുണാമുദിതാ സിയും.
൧൦൪. കാമാവചരപുഞ്ഞേസു, സബ്ബലോകുത്തരേസു ച;
ചത്താലീസവിധേ ചിത്തേ, സാട്ഠകേ വിരതിത്തയം.
൧൦൫. സദ്ധാ സതി ഹിരോത്തപ്പം, അലോഭാദിത്തയമ്പി ച;
യുഗളാനി ഛ മജ്ഝത്തം, കരുണാമുദിതാപി ച.
൧൦൬. തഥാ വിരതിയോ തിസ്സോ, സബ്ബേ തേ പഞ്ചവീസതി;
കുസലാബ്യാകതാ ചാപി, കുസലേന പകാസിതാ.
൧൦൭. അഹിരീകമനോത്തപ്പം, മോഹോ ഉദ്ധച്ചമേവ ച;
ദ്വാദസാപുഞ്ഞചിത്തേസു, നിയതായേവ ജായരേ.
൧൦൮. ലോഭോ ദോസോ ച മോഹോ ച, മാനോ ദിട്ഠി ച സംസയോ;
മിദ്ധമുദ്ധച്ചകുക്കുച്ചം, ഥിനം മച്ഛരിയമ്പി ച.
൧൦൯. അഹിരീകമനോത്തപ്പം, ഇസ്സാ ച ദോമനസ്സകം;
ഏതേ അകുസലാ വുത്താ, ഏകന്തേന മഹേസിനാ.
൧൧൦. ലോഭോ അട്ഠസു നിദ്ദിട്ഠോ, വുത്താ ചതൂസു ദിട്ഠിതു;
മാനോ ദിട്ഠിവിയുത്തേസു, ദോസോദ്വീസ്വേവ ജായതേ.
൧൧൧. ഇസ്സാമച്ഛേരകുക്കുച്ചാ, ദ്വീസു ജായന്തി നോ സഹ;
വിചികിച്ഛാ പനേകസ്മിം, ഥിനമിദ്ധം തു പഞ്ചസു.
൧൧൨. ഫസ്സോ ച വേദനാ സഞ്ഞാ, ചേതനാ ജീവിതം മനോ;
വിതക്കോ ച വിചാരോ ച, പീതി വീരിയസമാധി ച.
൧൧൩. ഛന്ദോ ചേവാധിമോക്ഖോ ച, മനസികാരോ ച ചുദ്ദസ;
കുസലാകുസലാ ചേവ, ഹോന്തി അബ്യാകതാപി ച.
൧൧൪. ഏകൂനതിംസചിത്തേസു, ഝാനം പഞ്ചങ്ഗികം മതം;
ചതുഝാനങ്ഗയുത്താനി, സത്തതിംസാതി നിദ്ദിസേ.
൧൧൫. ഏകാദസവിധം ചിത്തം, തിവങ്ഗികമുദീരിതം;
ചതുതിംസവിധം ചിത്തം, ദുവങ്ഗികമുദീരിതം.
൧൧൬. സഭാവേനാവിതക്കേസു, ഝാനങ്ഗാനി ന ഉദ്ധരേ;
സബ്ബാഹേതുകചിത്തേസു, മഗ്ഗങ്ഗാനി ന ഉദ്ധരേ.
൧൧൭. തീണി സോളസചിത്തേസു, ഇന്ദ്രിയാനി വദേ ബുധോ;
ഏകസ്മിം പന ചത്താരി, പഞ്ച തേരസസുദ്ധരേ.
൧൧൮. സത്ത ദ്വാദസചിത്തേസു, ഇന്ദ്രിയാനി ജിനോബ്രവി;
ഏകേനൂനേസു അട്ഠേവ, ചത്താലീസമനേസു ച.
൧൧൯. ചത്താലീസായ ചിത്തേസു, നവകം നായകോബ്രവി;
ഏവം ഇന്ദ്രിയയോഗോപി, വേദിതബ്ബോ വിഭാവിനാ.
൧൨൦. അമഗ്ഗങ്ഗാനി നാമേത്ഥ, അട്ഠാരസ അഹേതുകാ;
ഝാനങ്ഗാനി ന വിജ്ജന്തി, വിഞ്ഞാണേസു ദ്വിപഞ്ചസു.
൧൨൧. ഏകം ചിത്തം ദുമഗ്ഗങ്ഗം, തിമഗ്ഗങ്ഗാനി സത്തസു;
ചത്താലീസായ ചിത്തേസു, മഗ്ഗോ സോ ചതുരങ്ഗികോ.
൧൨൨. പഞ്ചദ്ദസസു ചിത്തേസു, മഗ്ഗോ പഞ്ചങ്ഗികോ മതോ;
വുത്തോ ദ്വത്തിംസചിത്തേസു, മഗ്ഗോ സത്തങ്ഗികോപി ച.
൧൨൩. മഗ്ഗോ അട്ഠസു ചിത്തേസു, മതോ അട്ഠങ്ഗികോതി ഹി;
ഏവം തു സബ്ബചിത്തേസു, മഗ്ഗങ്ഗാനി സമുദ്ധരേ.
൧൨൪. ബലാനി ദ്വേ ദ്വിചിത്തേസു, ഏകസ്മിം തീണി ദീപയേ;
ഏകാദസസു ചത്താരി, ഛ ദ്വാദസസു നിദ്ദിസേ.
൧൨൫. ഏകൂനാസീതിയാ സത്ത, സോളസേവാബലാനി തു;
ചിത്തമേവം തു വിഞ്ഞേയ്യം, സബലം അബലമ്പി ച.
൧൨൬. ഝാനങ്ഗമഗ്ഗങ്ഗബലിന്ദ്രിയാനി,
ചിത്തേസു ജായന്തി ഹി യേസു യാനി;
മയാ സമാസേന സമുദ്ധരിത്വാ,
വുത്താനി സബ്ബാനിപി താനി തേസു.
ഇതി അഭിധമ്മാവതാരേ ചേതസികവിഭാഗനിദ്ദേസോ നാമ
തതിയോ പരിച്ഛേദോ.