൪. ചതുത്ഥോ പരിച്ഛേദോ

ഏകവിധാദിനിദ്ദേസോ

൧൨൭. ഇതോ പരം പവക്ഖാമി, നയമേകവിധാദികം;

ആഭിധമ്മികഭിക്ഖൂനം, ബുദ്ധിയാ പന വുദ്ധിയാ.

൧൨൮. സബ്ബമേകവിധം ചിത്തം, വിജാനനസഭാവതോ;

ദുവിധഞ്ച ഭവേ ചിത്തം, അഹേതുകസഹേതുതോ.

൧൨൯. പുഞ്ഞാപുഞ്ഞവിപാകാ ഹി, കാമേ ദസ ച പഞ്ച ച;

ക്രിയാ തിസ്സോതി സബ്ബേപി, അട്ഠാരസ അഹേതുകാ.

൧൩൦. ഏകസത്തതി സേസാനി, ചിത്തുപ്പാദാ മഹേസിനാ;

സഹേതുകാതി നിദ്ദിട്ഠാ, താദിനാ ഹേതുവാദിനാ.

൧൩൧. സവത്ഥുകാവത്ഥുകതോ, തഥോഭയവസേന ച;

സബ്ബം വുത്തപകാരം തു, തിവിധം ഹോതി മാനസം.

൧൩൨. സബ്ബോ കാമവിപാകോ ച, രൂപേ പഞ്ചദസാപി ച;

ആദിമഗ്ഗോ സിതുപ്പാദോ, മനോധാതു ക്രിയാപി ച.

൧൩൩. ദോമനസ്സദ്വയഞ്ചാപി, തേചത്താലീസ മാനസാ;

നുപ്പജ്ജന്തി വിനാ വത്ഥും, ഏകന്തേന സവത്ഥുകാ.

൧൩൪. അരൂപാവചരപാകാ ച, ഏകന്തേന അവത്ഥുകാ;

ദ്വാചത്താലീസ സേസാനി, ചിത്താനുഭയഥാ സിയും.

൧൩൫. ഏകേകാരമ്മണം ചിത്തം, പഞ്ചാരമ്മണമേവ ച;

ഛളാരമ്മണകഞ്ചേതി, ഏവമ്പി തിവിധം സിയാ.

൧൩൬. വിഞ്ഞാണാനി ച ദ്വേപഞ്ച, അട്ഠ ലോകുത്തരാനി ച;

സബ്ബം മഹഗ്ഗതഞ്ചേവ, ഠപേത്വാഭിഞ്ഞമാനസം.

൧൩൭. തേചത്താലീസ വിഞ്ഞേയ്യാ, ഏകേകാരമ്മണാ പന;

മനോധാതുത്തയം തത്ഥ, പഞ്ചാരമ്മണമീരിതം.

൧൩൮. തേചത്താലീസ സേസാനി, ഛളാരമ്മണികാ മതാ;

തഥാ ച തിവിധം ചിത്തം, കുസലാകുസലാദിതോ.

൧൩൯. അഹേതും ഏകഹേതുഞ്ച, ദ്വിഹേതുഞ്ച തിഹേതുകം;

ഏവം ചതുബ്ബിധം ചിത്തം, വിഞ്ഞാതബ്ബം വിഭാവിനാ.

൧൪൦. ഹേട്ഠാ മയാപി നിദ്ദിട്ഠാ, അട്ഠാരസ അഹേതുകാ;

വിചികിച്ഛുദ്ധച്ചസംയുത്തം, ഏകഹേതുമുദീരിതം.

൧൪൧. കാമേ ദ്വാദസധാ പുഞ്ഞ-വിപാകക്രിയതോ പന;

ദസധാകുസലാ ചാതി, ബാവീസതി ദുഹേതുകാ.

൧൪൨. കാമേ ദ്വാദസധാ പുഞ്ഞ-വിപാകക്രിയതോ പന;

സബ്ബം മഹഗ്ഗതഞ്ചേവ, അപ്പമാണം തിഹേതുകം.

൧൪൩. രൂപീരിയാപഥവിഞ്ഞത്തി-ജനകാജനകാദിതോ;

ഏവഞ്ചാപി ഹി തം ചിത്തം, ഹോതി സബ്ബം ചതുബ്ബിധം.

൧൪൪. ദ്വാദസാകുസലാ തത്ഥ, കുസലാ കാമധാതുയാ;

തഥാ ദസ ക്രിയാ കാമേ, അഭിഞ്ഞാമാനസം ദ്വയം.

൧൪൫. സമുട്ഠാപേന്തി രൂപാനി, കപ്പേന്തി ഇരിയാപഥം;

ജനയന്തി ച വിഞ്ഞത്തിം, ഇമേ ദ്വത്തിംസ മാനസാ.

൧൪൬. കുസലാ ച ക്രിയാ ചേവ, തേ മഹഗ്ഗതമാനസാ;

അട്ഠാനാസവചിത്താനി, ഛബ്ബീസതി ച മാനസാ.

൧൪൭. സമുട്ഠാപേന്തി രൂപാനി, കപ്പേന്തി ഇരിയാപഥം;

ചോപനം ന ച പാപേന്തി, ദ്വികിച്ചാ നിയതാ ഇമേ.

൧൪൮. ഠപേത്വാ ദസ വിഞ്ഞാണേ, വിപാകാ ദ്വീസു ഭൂമിസു;

ക്രിയാ ചേവ മനോധാതു, ഇമാനേകൂനവീസതി.

൧൪൯. സമുട്ഠാപേന്തി രൂപാനി, ന കരോന്തിതരദ്വയം;

പുന ദ്വേപഞ്ചവിഞ്ഞാണാ, വിപാകാ ച അരൂപിസു.

൧൫൦. സബ്ബേസം സന്ധിചിത്തഞ്ച, ചുതിചിത്തഞ്ചാരഹതോ;

ന കരോന്തി തികിച്ചാനി, ഇമേ സോളസ മാനസാ.

൧൫൧. ഏകദ്വിതിചതുട്ഠാന-പഞ്ചട്ഠാനപഭേദതോ;

പഞ്ചധാ ചിത്തമക്ഖാസി, പഞ്ചനിമ്മലലോചനോ.

൧൫൨. കുസലാകുസലാ സബ്ബേ, ചിത്തുപ്പാദാ മഹാക്രിയാ;

മഹഗ്ഗതാ ക്രിയാ ചേവ, ചത്താരോ ഫലമാനസാ.

൧൫൩. സബ്ബേവ പഞ്ചപഞ്ഞാസ, നിപ്പപഞ്ചേന സത്ഥുനാ;

ജവനട്ഠാനതോയേവ, ഏകട്ഠാനേ നിയാമിതാ.

൧൫൪. പുന ദ്വേപഞ്ചവിഞ്ഞാണാ, ദസ്സനേ സവനേ തഥാ;

ഘായനേ സായനേ ഠാനേ, ഫുസനേ പടിപാടിയാ.

൧൫൫. മനോധാതുത്തികം ഠാനേ, ആവജ്ജനേ പടിച്ഛനേ;

അട്ഠസട്ഠി ഭവന്തേതേ, ഏകട്ഠാനികതം ഗതാ.

൧൫൬. പുന ദ്വിട്ഠാനികം നാമ, ചിത്തദ്വയമുദീരിതം;

സോമനസ്സയുതം പഞ്ച-ദ്വാരേ സന്തീരണം സിയാ.

൧൫൭. തദാരമ്മണം ഛദ്വാരേ, ബലവാരമ്മണേ സതി;

തഥാ വോട്ഠബ്ബനം ഹോതി, പഞ്ചദ്വാരേസു വോട്ഠബോ.

൧൫൮. മനോദ്വാരേസു സബ്ബേസം, ഹോതി ആവജ്ജനം പന;

ഇദം ദ്വിട്ഠാനികം നാമ, ഹോതി ചിത്തദ്വയം പന.

൧൫൯. പടിസന്ധിഭവങ്ഗസ്സ, ചുതിയാ ഠാനതോ പന;

മഹഗ്ഗതവിപാകാ തേ, നവ തിട്ഠാനികാ മതാ.

൧൬൦. അട്ഠ കാമാ മഹാപാകാ, പടിസന്ധിഭവങ്ഗതോ;

തദാരമ്മണതോ ചേവ, ചുതിട്ഠാനവസേന ച.

൧൬൧. ചതുട്ഠാനികചിത്താനി, അട്ഠ ഹോന്തീതി നിദ്ദിസേ;

കുസലാകുസലപാകം തു-പേക്ഖാസഹഗതദ്വയം.

൧൬൨. സന്തീരണം ഭവേ പഞ്ച-ദ്വാരേ ഛദ്വാരികേസു ച;

തദാരമ്മണതം യാതി, ബലവാരമ്മണേ സതി.

൧൬൩. പടിസന്ധിഭവങ്ഗാനം, ചുതിട്ഠാനവസേന ച;

പഞ്ചട്ഠാനികചിത്തന്തി, ഇദം ദ്വയമുദീരിതം.

൧൬൪. പഞ്ചകിച്ചം ദ്വയം ചിത്തം, ചതുകിച്ചം പനട്ഠകം;

തികിച്ചം നവകം ദ്വേ തു, ദ്വികിച്ചാ സേസമേകകം.

൧൬൫. ഭവങ്ഗാവജ്ജനഞ്ചേവ, ദസ്സനം സമ്പടിച്ഛനം;

സന്തീരണം വോട്ഠബ്ബനം, ജവനം ഭവതി സത്തമം.

൧൬൬. ഛബ്ബിധം ഹോതി തം ഛന്നം, വിഞ്ഞാണാനം പഭേദതോ;

സത്തധാ സത്തവിഞ്ഞാണ-ധാതൂനം തു പഭേദതോ.

൧൬൭. ഏകേകാരമ്മണം ഛക്കം, പഞ്ചാരമ്മണഭേദതോ;

ഛളാരമ്മണതോ ചേവ, ഹോതി അട്ഠവിധം മനോ.

൧൬൮. തത്ഥ ദ്വേപഞ്ചവിഞ്ഞാണാ, ഹോന്തി ഏകേകഗോചരാ;

രൂപാരമ്മണികാ ദ്വേ തു, ദ്വേ ദ്വേ സദ്ദാദിഗോചരാ.

൧൬൯. സബ്ബം മഹഗ്ഗതം ചിത്തം, പഞ്ചാഭിഞ്ഞാവിവജ്ജിതം;

സബ്ബം ലോകുത്തരഞ്ചേതി, ഏകേകാരമ്മണം ഭവേ.

൧൭൦. ഏകേകാരമ്മണം ഛക്ക-മിദം ഞേയ്യം വിഭാവിനാ;

പഞ്ചാരമ്മണികം നാമ, മനോധാതുത്തയം ഭവേ.

൧൭൧. കാമാവചരചിത്താനി, ചത്താലീസം തഥേകകം;

അഭിഞ്ഞാനി ച സബ്ബാനി, ഛളാരമ്മണികാനിതി.

൧൭൨. ചിത്തം നവവിധം ഹോതി, സത്തവിഞ്ഞാണധാതുസു;

പച്ഛിമഞ്ച തിധാ കത്വാ, കുസലാകുസലാദിതോ.

൧൭൩. പുഞ്ഞാപുഞ്ഞവസേനേവ, വിപാകക്രിയഭേദതോ;

ഛസത്തതിവിധോ ഭേദോ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുയാ.

൧൭൪. മനോധാതും ദ്വിധാ കത്വാ, വിപാകക്രിയഭേദതോ;

നവധാ പുബ്ബവുത്തേഹി, ദസധാ ഹോതി മാനസം.

൧൭൫. ധാതുദ്വയം തിധാ കത്വാ, പച്ഛിമം പുന പണ്ഡിതോ;

ഏകാദസവിധം ചിത്തം, ഹോതീതി പരിദീപയേ.

൧൭൬. മനോവിഞ്ഞാണധാതുമ്പി, കുസലാകുസലാദിതോ;

ചതുധാ വിഭജിത്വാന, വദേ ദ്വാദസധാ ഠിതം.

൧൭൭. ഭവേ ചുദ്ദസധാ ചിത്തം, ചുദ്ദസട്ഠാനഭേദതോ;

പടിസന്ധിഭവങ്ഗസ്സ, ചുതിയാവജ്ജനസ്സ ച.

൧൭൮. പഞ്ചന്നം ദസ്സനാദീനം, സമ്പടിച്ഛനചേതസോ;

സന്തീരണസ്സ വോട്ഠബ്ബ-ജവനാനം വസേന ച.

൧൭൯. തദാരമ്മണചിത്തസ്സ, തഥേവ ഠാനഭേദതോ;

ഏവം ചുദ്ദസധാ ചിത്തം, ഹോതീതി പരിദീപയേ.

൧൮൦. ഭൂമിപുഗ്ഗലനാനാത്ത-വസേന ച പവത്തിതോ;

ബഹുധാ പനിദം ചിത്തം, ഹോതീതി ച വിഭാവയേ.

൧൮൧. ഏകവിധാദിനയേ പനിമസ്മിം,

യോ കുസലോ മതിമാ ഇധ ഭിക്ഖു;

തസ്സഭിധമ്മഗതാ പന അത്ഥാ,

ഹത്ഥഗതാമലകാ വിയ ഹോന്തി.

ഇതി അഭിധമ്മാവതാരേ ഏകവിധാദിനിദ്ദേസോ നാമ

ചതുത്ഥോ പരിച്ഛേദോ.