ഛബ്ബിസതിമോ പരിച്ഛേദോ
൨൬. വുട്ഠാനവിസുദ്ധികഥാ
൧൦൧൯. തസ്സേവം പടിപന്നസ്സ, സിഖാപത്താ വിപസ്സനാ;
വുട്ഠാനഗാമിനീ നാമ, യദാ ഹോതി തദാ പന.
൧൦൨൦. പരികമ്മോപചാരാനുലോമഗോത്രഭുതോ പരം;
മഗ്ഗോ തതോ ഫലം ഹോതി, ഭവങ്ഗാ പച്ചവേക്ഖണാ.
൧൦൨൧. പരികമ്മോപചാരാനുലോമസങ്ഖാതഗോചരാ;
മഗ്ഗസ്സാവജ്ജനം ഹുത്വാ, നിബ്ബാനേ ഹോതി ഗോത്രഭു.
൧൦൨൨. ചതുത്ഥം പഞ്ചമം വാഥ, ഛട്ഠം വാപി യഥാരഹം;
അപ്പേതി മഗ്ഗജവനം, നിബ്ബാനേ സകിമേവ തം.
൧൦൨൩. തതോ ഫലാനി തീണി ദ്വേ, ഏകം വാഥ യഥാക്കമം;
മഗ്ഗാവസേസനിരോധമഗ്ഗവുട്ഠാനവീഥിയം.
൧൦൨൪. തതോ ഭവങ്ഗപാതോവ,
തം ഛേത്വാ പച്ചവേക്ഖണാ;
തിസ്സോ പഞ്ചവിധാ ഹോന്തി,
യഥായോഗം തഥാ ഹി ച.
൧൦൨൫. മഗ്ഗം ഫലഞ്ച നിബ്ബാനം, അവസ്സം പച്ചവേക്ഖതി;
ഹീനേ കിലേസേ സേസേ ച, പച്ചവേക്ഖതി വാ ന വാ.
൧൦൨൬. തതോ ച പുന സങ്ഖാരേ, വിപസ്സന്തോ യഥാ പുരേ;
അപ്പേതി അനുപുബ്ബേന, സേസമഗ്ഗഫലാനി ച.
൧൦൨൭. തത്ഥ വുച്ചന്തി നിബ്ബാന-ഫലമഗ്ഗവിപസ്സനാ;
സുഞ്ഞതാ ചാനിമിത്താ ച, തഥാപണിഹിതാനി ച.
൧൦൨൮. സുഞ്ഞതാവിപസ്സനാദിനാമേന ഹി വിപസ്സതി;
വിമോക്ഖമുഖഭൂതാതി, തിവിധാ ഭാജിതാ തഥാ.
൧൦൨൯. സുഞ്ഞതാദികനാമേന, വിമോക്ഖാ തിവിധാ മതാ;
നിബ്ബാനഫലമഗ്ഗാ ച, സമാപത്തിസമാധയോ.
൧൦൩൦. തത്ഥേവ പഠമഭൂമിം, പത്തോ അരിയപുഗ്ഗലോ;
സത്തക്ഖത്തുപരമോ സോ, സോതാപന്നോതി വുച്ചതി.
൧൦൩൧. പത്തോ ദുതിയഭൂമിഞ്ച, സകദാഗാമിനാമകോ;
സകിമേവ ഇമം ലോകം, ആഗന്ത്വാ ഹോതി മാനുസം.
൧൦൩൨. പത്തോ തതിയഭൂമിഞ്ച, അനാഗാമീതി വുച്ചതി;
ബ്രഹ്മലോകാ അനാഗന്ത്വാ, ഇധകാമോപപത്തിയാ.
൧൦൩൩. പത്തോ ചതുത്ഥഭൂമിഞ്ച, അരഹാ അഗ്ഗപുഗ്ഗലോ;
ദിട്ഠേവ ധമ്മേ ദുക്ഖഗ്ഗിം, നിബ്ബാപേതീതി വുച്ചതി.
൧൦൩൪. ഇതി മഗ്ഗഫലട്ഠാനം, വസാ അരിയപുഗ്ഗലാ;
ദ്വിധാപി ചതുധാ യുഗ്ഗാ, അട്ഠ ഹോന്തി വിഭാഗതോ.
൧൦൩൫. ഉഭതോഭാഗവിമുത്ത-
വിഭാഗാദിവസാ പന;
വിഭത്താ ഹോന്തി സത്തേതേ,
യഥായോഗം തഥാ ഹി ച.
൧൦൩൬. സദ്ധാധുരസ്സാനിച്ചതോ, വുട്ഠാനം ദുക്ഖതോപി ച;
പഞ്ഞാധുരസ്സാനത്തതോ, ഇതി ദീപേന്തി പണ്ഡിതാ.
൧൦൩൭. സദ്ധാനുസാരി ആദിമ്ഹി, മജ്ഝേ സദ്ധാവിമുത്തകോ;
അന്തേ പഞ്ഞാവിമുത്തോവ, തസ്മാ സദ്ധാധുരോ സിയാ.
൧൦൩൮. ധമ്മാനുസാരി ആദിമ്ഹി, ദിട്ഠിപ്പത്തോ തതോപരി;
അന്തേ പഞ്ഞാവിമുത്തോവ, ഹോതി പഞ്ഞാധുരോപി ച.
൧൦൩൯. സമഥയാനികാ ചേവ, രൂപാനുത്തരപാദകാ;
വിപസ്സനായാനികാ ച, സബ്ബേ സുക്ഖവിപസ്സകാ.
൧൦൪൦. ധുരവുട്ഠാനഭേദേന, ഹോന്തി പഞ്ചേവ സബ്ബഥാ;
ആരുപ്പപാദകാ ചാപി, ആദിമ്ഹി ദുവിധാ തഥാ.
൧൦൪൧. ഛസു ഠാനേസു മജ്ഝകേ, കായസക്ഖീതി ഭാജിതാ;
ഉഭതോഭാഗവിമുത്തോ, അരഹത്തേ പതിട്ഠിതോ.
൧൦൪൨. ഇത്ഥം വുത്തയാനധുര-വുട്ഠാനാനം വിഭാഗതോ;
മഗ്ഗപ്ഫലഭൂമിയോ ച, സത്തട്ഠാരിയപുഗ്ഗലാ.
൧൦൪൩. തത്ഥ ചാനുത്തരഞാണം, സച്ചാനം പടിവേധകം;
സമുച്ഛേദപ്പഹാനേന, ക്ലേസാനുസയസോധനം.
൧൦൪൪. ചതുമഗ്ഗവിഭാഗേന, വുട്ഠാനന്തി പകിത്തിതം;
ഞാണദസ്സനവിസുദ്ധി, നാമ ഹോതി തഥാപി ച.
൧൦൪൫. മഗ്ഗോ ച പരിജാനാതി, ദുക്ഖം തേഭൂമകം തഥാ;
യഥായോഗം പജഹതി, തണ്ഹാസമുദയമ്പി ച.
൧൦൪൬. നിരോധം സച്ഛികരോതി, മഗ്ഗസച്ചമനുത്തരം;
ഭാവനാവീഥിമോതിണ്ണോ, ഭാവേതീതി പവുച്ചതി.
൧൦൪൭. ദിട്ഠിഗ്ഗതവിചികിച്ഛാ-സീലബ്ബതമസേസതോ;
അപായഗമനീയഞ്ച, രാഗദോസാദികത്തയം.
൧൦൪൮. തദേകട്ഠേ കിലേസേ ച, സഹജാതപ്പഹാനതോ;
പജഹാതി സോതാപത്തി-മഗ്ഗോ പഠമഭൂമികോ.
൧൦൪൯. തദേകട്ഠേ പജഹതി, രാഗദോസാദികേപി ച;
ഥൂലേ തു സകദാഗാമി-മഗ്ഗോ ദുതിയഭൂമികോ.
൧൦൫൦. പജഹാതി അനാഗാമി-മഗ്ഗോ നിരവസേസതോ;
കാമരാഗബ്യാപാദേ ച, തദേകട്ഠേ ച സമ്ഭവാ.
൧൦൫൧. രൂപാരൂപരാഗമാനു-ദ്ധച്ചാവിജ്ജാതി പഞ്ചകം;
അഗ്ഗമഗ്ഗോ പജഹതി, ക്ലേസേ സേസേ ച സബ്ബഥാ.
൧൦൫൨. ഇതി സച്ചപടിവേധം, ക്ലേസക്ഖയഫലാവഹം;
മഗ്ഗഞാണം പകാസേന്തി, വിസുദ്ധിം സത്തമം ബുധാ.
൧൦൫൩. ഛബ്ബിസുദ്ധികമേനേവം, സബ്ബഥായ വിസുദ്ധിയാ;
സത്തമായാനുപത്തബ്ബം, നിബ്ബാനന്തി പവുച്ചതി.
൧൦൫൪. ക്ലേസക്ഖയകരം താണം, സംസാരാതിക്കമം പരം;
പാരിമം തീരമഭയം, സബ്ബസങ്ഖാരനിസ്സടം.
൧൦൫൫. തേനമ്മദനിമ്മദനം, പിപാസവിനയാദിനാ;
ക്ലേസസംസാരസങ്ഖാര-പടിപക്ഖനിദസ്സിതം.
൧൦൫൬. അജരാമരമച്ചന്ത-മനുപ്പാദമസങ്ഖതം;
അനുത്തരമസങ്ഖാരം, അനന്തമതുലഞ്ച തം.
൧൦൫൭. പരമത്ഥമനോപമ്മം, സന്തി അപ്പടിമം സുഖം;
നിരോധസച്ച നിബ്ബാനം, ഏകന്തം അമതം പദം.
൧൦൫൮. സോപാദിസേസനിബ്ബാന-ധാതു ചേവ തഥാപരാ;
അനുപാദിസേസാ ചേതി, ദുവിധാ പരിയായതോ.
൧൦൫൯. സുഞ്ഞതം ചാനിമിത്തഞ്ച, തഥാപണിഹിതന്തി ച;
അത്താദിഗാഹാഭാവേന, തിവിധാപി ച ഭാജിതം.
൧൦൬൦. ക്ലേസസംസാരസങ്ഖാര-പച്ചനീകവിഭാഗതോ;
ഭവക്ഖയാദിഭേദേഹി, ബഹുധാപി പവുച്ചതി.
൧൦൬൧. തദേവമച്ചുതം ധമ്മം, ലോകുത്തരമകാലികം;
വാനാഭാവാ വാനാതീതോ, ‘‘നിബ്ബാന’’ന്തി പകിത്തിതം.
ഇതി നിബ്ബാനവിഭാഗേ വുട്ഠാനവിസുദ്ധികഥാ നിട്ഠിതാ.
ഛബ്ബീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.
നിട്ഠിതോ ച സബ്ബഥാപി നിബ്ബാനവിഭാഗോ.