ചതുവീസതിമോ പരിച്ഛേദോ

൨൪. പരിഗ്ഗഹവിസുദ്ധികഥാ

൯൪൦. സീലചിത്തവിസുദ്ധീഹി, യഥാവുത്താഹി മണ്ഡിതോ;

പയോഗാസയസമ്പന്നോ, നിബ്ബാനാഭിരതോ തതോ.

൯൪൧. ഖന്ധായതനധാതാദിപ്പഭേദേഹി യഥാരഹം;

ലക്ഖണപച്ചുപട്ഠാന-പദട്ഠാനവിഭാഗതോ.

൯൪൨. പരിഗ്ഗഹേത്വാ സങ്ഖാരേ, നാമരൂപം യഥാകഥം;

വവത്ഥപേന്തോ തത്ഥേവമനുപസ്സതി പഞ്ഞവാ.

൯൪൩. നാമരൂപമിദം സുദ്ധം, അത്തഭാവോതി വുച്ചതി;

നത്ഥേത്ഥ കോചി അത്താ വാ, സത്തോ ജീവോ ച പുഗ്ഗലോ.

൯൪൪. യഥാപി അങ്ഗസമ്ഭാരാ, ഹോതി സദ്ദോ രഥോ ഇതി;

ഏവം ഖന്ധേസു സന്തേസു, ഹോതി സത്തോതി സമ്മുതി.

൯൪൫. ഖന്ധായതനധാതൂനം, യഥായോഗമനുക്കമോ;

അബ്ബോച്ഛിന്നോ പവത്തന്തോ, സംസാരോതി പവുച്ചതി.

൯൪൬. ഇതി നാനപ്പകാരേന, തേഭൂമകപരിഗ്ഗഹോ;

ഭൂമിധമ്മവവത്ഥാനം, സുദ്ധസങ്ഖാരദസ്സനം.

൯൪൭. അത്തദിട്ഠിപഹാനേന, ദിട്ഠിസംക്ലേസസോധനം;

ദിട്ഠിവിസുദ്ധി നാമാതി, ഞാണമേതം പവുച്ചതി.

൯൪൮. പരിഗ്ഗഹിതസങ്ഖാരോ, നാമരൂപമപത്ഥിയാ;

തതോ പരം യഥായോഗം, പരിഗ്ഗണ്ഹതി പച്ചയേ.

൯൪൯. ദുക്ഖസമുദയോ തത്ഥ, തണ്ഹാ സംസാരനായികാ;

സമോധാനേതി സങ്ഖാരേ, തത്ഥ തത്ഥുപപത്തിയാ.

൯൫൦. തണ്ഹാസമ്ഭവമേവേതം, തസ്മാ ദുക്ഖം പവുച്ചതി;

തദപ്പവത്തി നിബ്ബാനം, മഗ്ഗോ തംപാപകോതി ച.

൯൫൧. ചതുസച്ചവവത്ഥാന-മുഖേനേവമ്പി പച്ചയേ;

പരിഗ്ഗണ്ഹന്തി ഏകച്ചേ, സങ്ഖാരാനമഥാപരേ.

൯൫൨. ആലോകാകാസവായാപപഥവിഞ്ചുപനിസ്സയം;

ഭവങ്ഗപരിണാമഞ്ച, ലഭിത്വാവ യഥാരഹം.

൯൫൩. ഛ വത്ഥൂനി ച നിസ്സായ, ഛ ദ്വാരാരമ്മണാനി ച;

പടിച്ച മനസികാരം, പവത്തന്തി അരൂപിനോ.

൯൫൪. യഥാസകസമുട്ഠാനം, വിഭാഗേഹി ച രൂപിനോ;

പവത്തന്തി ഏകച്ചേതി, പരിഗ്ഗണ്ഹന്തി പച്ചയേ.

൯൫൫. അവിജ്ജാപച്ചയാ ഹോന്തി, സങ്ഖാരാ തു തതോ തഥാ;

വിഞ്ഞാണം നാമരൂപഞ്ച, സളായതനനാമകം.

൯൫൬. ഫസ്സോ ച വേദനാ തണ്ഹാ, ഉപാദാനം ഭവോ തതോ;

ജാതി ജരാ മരണഞ്ച, പവത്തതി യഥാരഹം.

൯൫൭. തതോ സോകോ പരിദേവോ, ദുക്ഖഞ്ചേവ തഥാപരം;

ദോമനസ്സമുപായാസോ, സമ്ഭോതി ച യഥാരഹം.

൯൫൮. ഏതസ്സ കേവലസ്സേവം, ദുക്ഖക്ഖന്ധസ്സ സമ്ഭവോ;

പടിച്ചസമുപ്പാദോവ, നത്ഥഞ്ഞോ കോചി കാരകോ.

൯൫൯. തത്ഥാവിജ്ജാദയോ ദ്വേപി, അദ്ധാതീതോ അനാഗതോ;

ജാതാദയോപരേ അട്ഠ, പച്ചുപ്പന്നോതി വണ്ണിതോ.

൯൬൦. പുഞ്ഞാപുഞ്ഞാനേഞ്ജവസാ, സങ്ഖാരാ തിവിധാ തഥാ;

ഭവേകദേസോ കമ്മഞ്ച, കമ്മവട്ടന്തി വുച്ചതി.

൯൬൧. അവിജ്ജാതണ്ഹുപാദാനാ, ക്ലേസവട്ടമഥാപരേ;

വിപാകവട്ടം സത്താപി, ഉപപത്തിഭവോപി ച.

൯൬൨. അവിജ്ജാസങ്ഖാരാനം തു, ഗഹണേ ഗഹിതാവ തേ;

തണ്ഹുപാദാനഭവാതി, അതീതേ പഞ്ച ഹേതവോ.

൯൬൩. തണ്ഹുപാദാനഭവാനം, ഗഹണേ ഗഹിതാവ തേ;

അവിജ്ജാ സങ്ഖാരാ ചേതി, പച്ചുപ്പന്നേപി പഞ്ചകേ.

൯൬൪. വിഞ്ഞാണാദിസരൂപേന, ദസ്സിതം ഫലപഞ്ചകം;

തഥാ തദേവ ജാതാദി-നാമേനാനാഗതന്തി ച.

൯൬൫. അതീതേ ഹേതവോ പഞ്ച, ഇദാനി ഫലപഞ്ചകം;

ഇദാനി ഹേതവോ പഞ്ച, ആയതിം ഫലപഞ്ചകം.

൯൬൬. ഹേതുഫലം ഫലഹേതു, പുന ഹേതുഫലാനി ച;

തിസന്ധി ചതുസങ്ഖേപം, വീസതാകാരമബ്രവും.

൯൬൭. അത്ഥധമ്മപടിവേധ-ദേസനാനം യഥാരഹം;

ഗമ്ഭീരത്താ ചതുന്നമ്പി, ചതുഗമ്ഭീരതാ മതാ.

൯൬൮. ഏകത്തനാനത്തനയാ, അബ്യാപാരനയോപരോ;

തഥേവംധമ്മതാ ചേതി, നയാ വുത്താ ചതുബ്ബിധാ.

൯൬൯. ജരാമരണസോകാദി-പീളിതാനമഭിണ്ഹസോ;

ആസവാനം സമുപ്പാദാ, അവിജ്ജാ ച പവത്തതി.

൯൭൦. അവിജ്ജാപച്ചയാ ഹോന്തി, സങ്ഖാരാപി യഥാ പുരേ;

ബദ്ധാവിച്ഛേദമിച്ചേവം, ഭവചക്കമനാദികം.

൯൭൧. തണ്ഹാവിജ്ജാനാഭികം തം, ജരാമരണനേമികം;

സേസാകാരാദിഘടികം, തിഭവാരഥയോജിതം.

൯൭൨. തിഅദ്ധഞ്ച തിവട്ടഞ്ച, തിസന്ധിഘടികം തഥാ;

ചതുസങ്ഖേപഗമ്ഭീരനയമണ്ഡിതദേസനം.

൯൭൩. വീസതാകാരവിഭാഗം, ദ്വാദസാകാരസങ്ഗഹം;

ധമ്മട്ഠിതീതി ദീപേന്തി, ഇദപ്പച്ചയതം ബുധാ.

൯൭൪. പടിച്ചസമുപ്പാദോയം, പച്ചയാകാരനാമതോ;

സങ്ഖേപതോ ച വിത്ഥാരാ, വിവിധാകാരഭേദതോ.

൯൭൫. ജനേതി പച്ചയുപ്പന്നേ, അവിജ്ജാദിപവത്തിയാ;

അവിജ്ജാദിനിരോധേന, നിരോധേതി ച സബ്ബഥാ.

൯൭൬. പച്ചയപ്പച്ചയുപ്പന്ന-വസേനേവ പവത്തതി;

സംസാരോയന്തി ഏകച്ചേ, പരിഗ്ഗണ്ഹന്തി പച്ചയേ.

൯൭൭. സമന്തപട്ഠാനമഹാപകരണവിഭാഗതോ;

ഏകച്ചേ പരിഗ്ഗണ്ഹന്തി, ചതുവീസതി പച്ചയേ.

൯൭൮. ഇതി നാനപ്പകാരേന, പച്ചയാനം പരിഗ്ഗഹോ;

സപ്പച്ചയനാമരൂപം, വവത്ഥാനന്തി വേദിതം.

൯൭൯. ഇദപ്പച്ചയതാഞാണം, പച്ചയാകാരദസ്സനം;

ധമ്മട്ഠിതി യഥാഭൂതഞാണദസ്സനനാമകം.

൯൮൦. കാലത്തയവിഭാഗേസു, കങ്ഖാസംക്ലേസസോധനം;

കങ്ഖാവിതരണാ നാമ, വിസുദ്ധീതി പവുച്ചതീതി.

ഇതി നിബ്ബാനവിഭാഗേ പരിഗ്ഗഹവിസുദ്ധികഥാ നിട്ഠിതാ.

ചതുവീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.