സോളസമോ പരിച്ഛേദോ

൧൬. ചിത്തുപ്പാദകഥാ

൫൩൩. ചിത്തുപ്പാദേസു ധമ്മാനം, ഇതി ഞത്വാ വിനിച്ഛയം;

ചിത്തുപ്പാദാനമേവാഥ, ഞാതബ്ബോ ഭേദസങ്ഗഹോ.

൫൩൪. വേദനാഹാരതോ ചേവ, ഹേതാധിപതിതോ തഥാ;

ഝാനിന്ദ്രിയമഗ്ഗബലാ, യേവാപനപഥാദിതോ.

൫൩൫. തത്ഥ സുഖാ ച ദുക്ഖാ ച, അദുക്ഖമസുഖാതി ച;

തിസ്സോ ച വേദനാ വുത്താ, സമ്ഭോഗത്ഥവിസേസതോ.

൫൩൬. സുഖം ദുക്ഖം സോമനസ്സം, ദോമനസ്സമഥാപരം;

ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയമിച്ചേവം, പഞ്ചിന്ദ്രിയവിഭാഗതോ.

൫൩൭. കായവിഞ്ഞാണയുഗളേ, സുഖദുക്ഖാ ഹി വേദനാ;

സോമനസ്സം ദോമനസ്സം, ഇതി നാമം ലഭന്തി ന.

൫൩൮. അഞ്ഞത്ഥ പന സബ്ബത്ഥ, സുഖാ ദുക്ഖാ ച വേദനാ;

സോമനസ്സം ദോമനസ്സം, ഇതി നാമം ലഭന്തി ച.

൫൩൯. അദുക്ഖി അസുഖോപേക്ഖാ, മജ്ഝത്താതി ച വേദനാ;

പഞ്ചപഞ്ഞാസചിത്തേസു, തദഞ്ഞേസു പകാസിതാ.

൫൪൦. സുഖദുക്ഖിന്ദ്രിയയുത്തം, കായവിഞ്ഞാണകദ്വയം;

ദോമനസ്സിന്ദ്രിയയുത്തം, പടിഘദ്വയമാനസം.

൫൪൧. അട്ഠാരസ പരിത്താനി, ചതുക്കജ്ഝാനമാദിതോ;

സോമനസ്സിന്ദ്രിയയുത്താ, ദ്വാസട്ഠിവിധ മാനസാ.

൫൪൨. ദ്വത്തിംസ ച പരിത്താനി, തേവീസ ഝാനപഞ്ചമാ;

ഹോന്തിപേക്ഖിന്ദ്രിയയുത്താ, പഞ്ചപഞ്ഞാസ മാനസാ.

൫൪൩. സുഖയുത്താ തു തേസട്ഠി, ദുക്ഖയുത്താ തയോ തഹിം;

അദുക്ഖമസുഖയുത്താ, പഞ്ചപഞ്ഞാസുപേക്ഖകാ.

൫൪൪. ഓജട്ഠമകരൂപഞ്ച, വേദനം സന്ധിമാനസം;

നാമരൂപഞ്ച കമതോ, ആഹരന്തീതി ദേസിതാ.

൫൪൫. ആഹാരാ കബളീകാരോ, ഫസ്സോ സഞ്ചേതനാ തഥാ;

വിഞ്ഞാണഞ്ചേതി ചത്താരോ, ഉപത്ഥമ്ഭാ ച സമ്ഭവാ.

൫൪൬. ചിത്തുപ്പാദേസു സബ്ബത്ഥ,

ആഹാരാരൂപിനോ തയോ;

കബളീകാരോ ആഹാരോ,

കാമേ കായാനുപാലകോ.

൫൪൭. അലോഭോ ച അദോസോ ച,

അമോഹോ ച തഥാപരോ;

ലോഭോ ദോസോ ച മോഹോ ച,

ഹേതൂ ധമ്മാ ഛ ദേസിതാ.

൫൪൮. കുസലാകുസലാ ഹേതൂ, തയോ അബ്യാകതാതി ച;

നവദ്വാദസധാ തത്ഥ, വിപാകക്രിയഭേദതോ.

൫൪൯. ദസ പഞ്ചാധികാ ഹോന്തി, ഭൂമിഭേദാ തതോ തഹിം;

പുഞ്ഞപാകക്രിയാഭേദാ, താലീസ ചതുനൂനകാ.

൫൫൦. സന്തീരണമനോധാതു-പഞ്ചവിഞ്ഞാണമാനസേ;

വോട്ഠബ്ബനേ ച ഹസിതേ, ഹേതു നാമ ന വിജ്ജതി.

൫൫൧. ലോഭമൂലേസു ലോഭോ ച,

മോഹോ ച പടിഘദ്വയേ;

ദോസോ മോഹോ ച ലബ്ഭന്തി,

മോഹോ ഏകോവ മോമുഹേ.

൫൫൨. ഞാണേന വിപ്പയുത്തേസു,

അലോഭാദിദ്വയം ഭവേ;

തതോ സേസേസു സബ്ബത്ഥ,

അലോഭാദിതയോപി ച.

൫൫൩. തിഹേതുകാ സത്തചത്താ-ലീസ ഹോന്തി ദ്വിഹേതുകാ;

ബാവീസ ദ്വേകഹേതുകാ, അട്ഠാരസ അഹേതുകാ.

൫൫൪. ഛന്ദോ ചിത്തഞ്ച വീരിയം, വീമംസാതി ചതുബ്ബിധാ;

സഹജാതാധിപാ ധമ്മാ, വുത്താധിപതയോ സിയും.

൫൫൫. യമാലമ്ബം ഗരും കത്വാ, നാമധമ്മാ പവത്തരേ;

ആരമ്മണാധിപനാമേന, തദാലമ്ബണമീരിതം.

൫൫൬. തിഹേതുകജവേസ്വേകോ, ചതൂസുപി യഥാരഹം;

ദ്വിഹേതുകേസു സമ്ഭോതി, വീമംസാധിപതിം വിനാ.

൫൫൭. അനുത്തരേ കാമപുഞ്ഞേ, തിഹേതുകമഹാക്രിയേ;

ലോഭമൂലേ ച സാവജ്ജേ, ലബ്ഭതാലമ്ബണാധിപോ.

൫൫൮. തത്ഥ ചാനിയതാ കാമേ, ലബ്ഭമാനാപി ലബ്ഭരേ;

മഹഗ്ഗതാനുത്തരേസു, നിയതാവ യഥാരഹം.

൫൫൯. ക്രിയാദ്വിഹേതുപടിഘേ,

നത്ഥേവാലമ്ബണാധിപോ;

മോമൂഹാഹേതുകേ പാകേ,

ലോകിയേ ച ന കോചിപി.

൫൬൦. ഉഭയാധിപയുത്താ ച, സഹജാധിപയോഗിനോ;

ഉഭയാനിയതാധിപ്പാ, സഹജാനിയതാധിപാ.

൫൬൧. ഉഭയവിപ്പയുത്താ ച, പഞ്ചധാ തത്ഥ മാനസാ;

അട്ഠട്ഠാരസ വീസം ഛ, സത്തതിംസ യഥാക്കമം.

൫൬൨. പഞ്ചാധിപതിയോഗാ ച, ചതുരാധിപയോഗിനോ;

തിവിധാധിപയുത്താ ച, വിമുത്താപി ച സബ്ബഥാ.

൫൬൩. സോളസാഥ സമത്തിംസ, ഛളേവാഥ യഥാക്കമം;

സത്തതിംസതിവിധാതി, ചതുധേവമ്പി നിദ്ദിസേ.

൫൬൪. വീമംസാധിപയുത്താ ച, സഹജാധിപയോഗിനോ;

ആലമ്ബാധിപയുത്താ ച, വിപ്പമുത്താപി സബ്ബഥാ.

൫൬൫. ചതുത്തിംസ ദ്വിപഞ്ഞാസ, അട്ഠവീസ യഥാക്കമം;

സത്തതിംസതി ചേവേതി, ചതുധേവമ്പി നിദ്ദിസേ.

൫൬൬. സഹജാധിപലദ്ധാ തു, ദ്വേപഞ്ഞാസേവ സബ്ബഥാ;

ആലമ്ബാധിപലദ്ധാ ച, ഉഭയാധിപലാഭിനോ.

൫൬൭. അട്ഠവീസേവ സബ്ബേപി, ദ്വേപഞ്ഞാസേവ സാധിപാ;

സേസാ നിരാധിപാ സബ്ബേ, സത്തതിംസാപി സബ്ബഥാ.

൫൬൮. വേദനാദിവസേനേവം, ഞത്വാ ഭേദം ചതുബ്ബിധം;

ഝാനിന്ദ്രിയമഗ്ഗബല-വസേനാപി വിഭാവയേ.

൫൬൯. വിതക്കഹേട്ഠിമം ഝാനം, മനോപരം മനിന്ദ്രിയം;

ഹേതുപരഞ്ച മഗ്ഗങ്ഗം, ബലം വീരിയപച്ഛിമം.

൫൭൦. അവിതക്കേ പകതിയാ, തസ്മാ ഝാനം ന വിജ്ജതി;

അഹേതുകേ ച മഗ്ഗങ്ഗം, ബലഞ്ചാവീരിയേ യഥാ.

൫൭൧. അട്ഠ രൂപിന്ദ്രിയാനേത്ഥ, അഗയ്ഹന്തേവ സബ്ബഥാ;

മഗ്ഗിന്ദ്രിയബലട്ഠേസു, സമാധി ച ന കങ്ഖിതേ.

൫൭൨. കാമപുഞ്ഞേസ്വനിയതാ, വിരതീപി അനുദ്ധതാ;

പഞ്ഞാനുത്തരചിത്തേസു, ഇന്ദ്രിയത്തയഭാജിതാ.

൫൭൩. സേസാ വുത്താനുസാരേന, ലബ്ഭമാനജ്ഝാനാദികാ;

തേഹി യുത്താ ച വിഞ്ഞേയ്യാ, ചിത്തുപ്പാദാ യഥാക്കമം.

൫൭൪. സോമനസ്സയുത്താ കാമേ, ലോകുത്തരമഹഗ്ഗതേ;

പഠമജ്ഝാനചിത്താ ച, പഞ്ചഝാനങ്ഗികാ മതാ.

൫൭൫. ദുക്ഖുപേക്ഖായുത്താ കാമേ, പഞ്ചവിഞ്ഞാണവജ്ജിതാ;

ദുതിയജ്ഝാനചിത്താ ച, ചതുഝാനങ്ഗികാ സിയും.

൫൭൬. ഝാനങ്ഗത്തയസംയുത്താ, തതിയജ്ഝാനമാനസാ;

ചതുത്ഥപഞ്ചമാരുപ്പാ, ഝാനങ്ഗദ്വയയോഗിനോ.

൫൭൭. പഞ്ചവിഞ്ഞാണയുഗളേ, ഝാനങ്ഗം നത്ഥി കിഞ്ചിപി;

ഇത്ഥം ഝാനാനം ഭേദേന, പഞ്ചധാ മാനസാ ഠിതാ.

൫൭൮. ഏകൂനതിംസതി സത്ത-തിംസ ചേകാദസാപരേ;

ചതുത്തിംസ ദസേവാഥ, ഗണികാ തു യഥാക്കമം.

൫൭൯. ലോകുത്തരേസു സബ്ബേസു, ഇന്ദ്രിയാനി നവുച്ചരേ;

തിഹേതുകേസു സബ്ബേസു, ലോകിയേസു പനട്ഠധാ.

൫൮൦. ഞാണേന വിപ്പയുത്തേസു, സത്തധാവ സമുദ്ധരേ;

സിതവോട്ഠബ്ബനാ പുഞ്ഞേ, പഞ്ചധാവ പകാസയേ.

൫൮൧. വിചികിച്ഛാസഹഗതേ, ചതുധാവ വിനിദ്ദിസേ;

തീണിന്ദ്രിയാനി വുത്താനി, സേസാഹേതുകമാനസേ.

൫൮൨. അട്ഠ ചേകൂനതാലീസ, ദ്വാദസ വാഥ തേരസ;

ഏകഞ്ച സോളസ ചേതി, ഛബ്ബിധാ തത്ഥ സങ്ഗഹോ.

൫൮൩. പഠമാനുത്തരം ഝാനം, അട്ഠമഗ്ഗങ്ഗികം മതം;

സത്തമഗ്ഗങ്ഗികം നാമ, സേസം ഝാനമനുത്തരം.

൫൮൪. ലോകിയം പഠമം ഝാനം, തഥാ കാമേ തിഹേതുകം;

പഞ്ചമഗ്ഗങ്ഗികാ നാമ, ചിത്തുപ്പാദാ പകാസിതാ.

൫൮൫. സേസം മഹഗ്ഗതം ഝാനം, സമ്പയുത്താ ച ദിട്ഠിയാ;

ഞാണേന വിപ്പയുത്താ ച, ചതുമഗ്ഗങ്ഗികാ മതാ.

൫൮൬. ദോസമൂലദ്വയഞ്ചേവ, ഉദ്ധച്ചസഹിതം തഥാ;

ദിട്ഠിയാ വിപ്പയുത്താ ച, മഗ്ഗങ്ഗത്തയയോഗിനോ.

൫൮൭. വിചികിച്ഛാസമ്പയുത്തോ, വുത്തോ മഗ്ഗോ ദുവങ്ഗികോ;

അമഗ്ഗാഹേതുകോ ചേതി, സത്തധാ തത്ഥ സങ്ഗഹോ.

൫൮൮. അട്ഠ ദ്വത്തിംസതി ചേവ, ദസ പഞ്ചാധികാപരേ;

താലീസ കമതോ സത്ത, ഏകഞ്ചട്ഠദസാപരേ.

൫൮൯. ബലാനി പന സത്തേവ, സബ്ബത്ഥാപി തിഹേതുകേ;

ഞാണേന വിപ്പയുത്തേസു, ഛ ബലാനി സമുദ്ദിസേ.

൫൯൦. ചതുധാകുസലേ ഹോന്തി, തിവിധാ കങ്ഖിതേ പന;

ദ്വിബലം സിതവോട്ഠബ്ബം, അബലം സേസമീരിതം.

൫൯൧. ഛബ്ബിധോ സങ്ഗഹോ തത്ഥ, സത്തതാലീസഥാപരേ;

ദ്വാദസേകാദസേകം ദ്വേ, സോളസേതി യഥാക്കമം.

൫൯൨. ഇത്ഥം പഞ്ച ഛ സത്ത ഛ-കോട്ഠാസാ കമതോ ഠിതാ;

ചതുവീസതി സബ്ബേപി, ഝാനങ്ഗാദിവസാ കഥാ.

ഇതി ചേതസികവിഭാഗേ ചിത്തുപ്പാദകഥാ നിട്ഠിതാ.

സോളസമോ പരിച്ഛേദോ.