൬. ഛട്ഠോ പരിച്ഛേദോ

രൂപവിഭാഗോ

൪൮൧. ഇതി പഞ്ചപരിച്ഛേദ-പരിച്ഛിന്നത്ഥസങ്ഗഹം;

നാമധമ്മമസേസേന, വിഭാവേത്വാ സഭാവതോ.

൪൮൨. സപ്പഭേദം പവക്ഖാമി, രൂപധമ്മമിതോ പരം;

ഭൂതോപാദായഭേദേന, ദുവിധമ്പി പകാസിതം.

൪൮൩. ഉദ്ദേസലക്ഖണാദീഹി, വിഭാഗജനകാ തഥാ;

കലാപുപ്പത്തിതോ ചാപി, യഥാനുക്കമതോ കഥം?

൪൮൪. രുപ്പതീതി ഭവേ രൂപവികാരപ്പച്ചയേസതി;

രൂപരൂപം തഥാ രൂപപരിയാപന്നതോപരം.

൪൮൫. ഭൂതരൂപം തു പഥവീ, ആപോ തേജോ തഥാപരോ;

വായോ ച ഭവതൂപാദാരൂപമേത്ഥാതി ഭാസിതം.

൪൮൬. ഭൂതരൂപമുപാദായ, പവത്തതി ന ചഞ്ഞഥാ;

ഇച്ചുപാദായരൂപന്തി, രൂപം സേസമുദീരിതം.

൪൮൭. ചക്ഖു സോതഞ്ച ഘാനഞ്ച, ജിവ്ഹാ കായോതി പഞ്ചധാ;

പസാദരൂപമക്ഖാതം, നോപസാദം പനേതരം.

൪൮൮. രൂപസദ്ദഗന്ധരസാ, ഫോട്ഠബ്ബമിതി പഞ്ചധാ;

രൂപം പസാദവിസയം, പസാദോ ഗോചരംപരം.

൪൮൯. ഇത്ഥത്തം പുരിസത്തഞ്ച, ഭാവരൂപമുദീരിതം;

ജീവിതിന്ദ്രിയരൂപന്തി, ഉപാദിന്നപവത്തികം.

൪൯൦. വത്ഥുരൂപം തു ഹദയം, യം ധാതുദ്വയനിസ്സയം;

കബളീകാരമാഹാരരൂപമിച്ചാഹു പണ്ഡിതാ.

൪൯൧. രൂപധമ്മസഭാവത്താ, രൂപന്തി പരിദീപിതം;

ഇച്ചേവമട്ഠാരസധാ, രൂപരൂപമുദീരിതം.

൪൯൨. അനിപ്ഫന്നസഭാവത്താ, രൂപാകാരോപലക്ഖിതം;

അനിപ്ഫന്നം നാമ രൂപം, ദസധാ പരിദീപിതം.

൪൯൩. രൂപപ്പരിച്ഛേദം രൂപമിച്ചാകാസോ പകാസിതോ;

കായബ്ബചീവിഞ്ഞത്തികം, ദ്വയം വിഞ്ഞത്തിരൂപകം.

൪൯൪. ലഹുതാ മുദുതാ കമ്മ-ഞ്ഞതാ വിഞ്ഞത്തിയാ സഹ;

വികാരരൂപമിച്ചാഹു, പഞ്ചധാ ച വിഭാവിനോ.

൪൯൫. ഉപചയോ സന്തതി ച, ജരതാനിച്ചതാതി ച;

ചതുധാ ലക്ഖണരൂപം, രൂപകണ്ഡേ വിഭാവിതം.

൪൯൬. ഇച്ചേവമട്ഠവീസതിവിധാനിപി വിചക്ഖണോ;

രൂപാനി ലക്ഖണാദീഹി, വിഭാവേയ്യ യഥാക്കമം.

൪൯൭. ഖരതാ പഥവീധാതു, സായം കക്ഖളലക്ഖണാ;

കലാപാധിട്ഠാനരസാ, പടിഗ്ഗാഹോതി ഗയ്ഹതി.

൪൯൮. ആബന്ധനമാപോധാതു, സാ പഗ്ഘരണലക്ഖണാ;

കലാപാബന്ധനരസാ, സങ്ഗഹത്തേന ഗയ്ഹതി.

൪൯൯. തേജനത്തം തേജോധാതു, സായമുണ്ഹത്തലക്ഖണാ;

പാചനരസാ മദ്ദവാ-നുപ്പാദനന്തി ഗയ്ഹതി.

൫൦൦. വായോധാതു വായനത്തം, സാ വിത്ഥമ്ഭനലക്ഖണാ;

സമീരണരസാഭിനി-ഹാരഭാവേന ഗയ്ഹതി.

൫൦൧. സബ്ബത്ഥാവിനിഭുത്താപി, അസമ്മിസ്സിതലക്ഖണാ;

തംതംഭാവസമുസ്സന്നസമ്ഭാരേസുപലക്ഖിതാ.

൫൦൨. അഞ്ഞമഞ്ഞേനുപത്ഥദ്ധാ, സേസരൂപസ്സ നിസ്സയാ;

ചതുദ്ധേവം കലാപേസു, മഹാഭൂതാ പവത്തരേ.

൫൦൩. ചക്ഖു സമ്ഭാരചക്ഖുമ്ഹി, സത്തക്ഖിപടലോചിതേ;

കണ്ഹമണ്ഡലമജ്ഝമ്ഹി, പസാദോതി പവുച്ചതി.

൫൦൪. യേന ചക്ഖുപസാദേന, രൂപാനി അനുപസ്സതി;

പരിത്തം സുഖുമം ചേതം, ഊകാസിരസമൂപമം.

൫൦൫. സോതം സോതബിലസ്സന്തോ,

തമ്ബലോമാചിതേ തഥാ;

അങ്ഗുലിവേധനാകാരേ,

പസാദോതി പവുച്ചതി.

൫൦൬. അന്തോ അജപദട്ഠാനേ, ഘാനം ഘാനബിലേ ഠിതം;

ജിവ്ഹാ ജിവ്ഹായ മജ്ഝമ്ഹി, ഉപ്പലാകാരസന്നിഭേ.

൫൦൭. ഇച്ചേവം പന ചത്താരോ, തംതംദേസവവത്ഥിതാ;

കായപ്പസാദോ കായമ്ഹി, ഉപാദിന്നേതി പഞ്ചധാ.

൫൦൮. കപ്പാസപടലസ്നേഹ-സന്നിഭാ ഭൂതനിസ്സിതാ;

പസാദാ ജീവിതാരക്ഖാ, രൂപാദിപരിവാരിതാ.

൫൦൯. ധീതാ രാജകുമാരാവ, കലാപന്തരവുത്തിനോ;

ദ്വാരഭൂതാവ പച്ചേകം, പഞ്ചവിഞ്ഞാണവീഥിയാ.

൫൧൦. രൂപാദാഭിഘാതാരഹഭൂതാനം വാ യഥാക്കമം;

ദട്ഠുകാമനിദാനാദികമ്മഭൂതാനമേവ വാ.

൫൧൧. പസാദലക്ഖണാ രൂപാ-ദാവിഞ്ജനരസാ തഥാ;

പഞ്ചവിഞ്ഞാണയുഗളം, ദ്വാരഭാവേന ഗയ്ഹരേ.

൫൧൨. രൂപം നിഭാസോ ഭൂതാനം, സദ്ദോ നിഗ്ഘോസനം തഥാ;

ഗന്ധോവ ഗന്ധനം തത്ഥ, രസോ ച രസനീയതാ.

൫൧൩. ഇച്ചേവം പന ചത്താരോ, ഗോചരാ ഭൂതനിസ്സിതാ;

ഭൂതത്തയഞ്ച ഫോട്ഠബ്ബമാപോധാതുവിവജ്ജിതം.

൫൧൪. സദ്ദോ അനിയതോ തത്ഥ, തദഞ്ഞോ സഹവുത്തിനോ;

തംതംസഭാവഭേദേന, തംതംദ്വാരോപലക്ഖിതോ.

൫൧൫. പഞ്ചേവ പഞ്ചവിഞ്ഞാണവീഥിയാ വിസയാ മതാ;

ചക്ഖാദിപടിഹനനലക്ഖണാവ യഥാക്കമം.

൫൧൬. പഞ്ചവിഞ്ഞാണയുഗളാലമ്ബഭാവരസാ തഥാ;

പഞ്ചവിഞ്ഞാണയുഗളം, ഗോചരത്തേന ഗയ്ഹരേ.

൫൧൭. ഇത്ഥിന്ദ്രിയം പനിത്ഥത്തമിത്ഥിഭാവോതി ഭാസിതോ;

പുരിസത്തം തഥാ ഭാവോ, പുരിസിന്ദ്രിയനാമകോ.

൫൧൮. തം ദ്വയം പനുപാദിന്നകായേ സബ്ബത്ഥ ലബ്ഭതി;

കലാപന്തരഭിന്നഞ്ച, ഭിന്നസന്താനവുത്തി ച.

൫൧൯. വസേ വത്തേതി ലിങ്ഗാന-മിത്ഥിപുമ്ഭാവലക്ഖണം;

ഇത്ഥീതി ച പുരിസോതി, പകാസനരസം തഥാ.

൫൨൦. ഇത്ഥീനം പുരിസാനഞ്ച, ലിങ്ഗസ്സ ച യഥാക്കമം;

നിമിത്തകുത്താകപ്പാനം, കാരണത്തേന ഗയ്ഹതി.

൫൨൧. സത്താ മരന്തി നാസേന, യസ്സ പാണന്തി വുത്തിയാ;

സജീവമതകായാനം, ഭേദോ യേനോപലക്ഖിതോ.

൫൨൨. തദേതം കമ്മജാതാന-മനുപാലനലക്ഖണം;

ജീവിതം ജീവനരസം, ആയുബദ്ധോതി ഗയ്ഹതി.

൫൨൩. മനോധാതുയാ ച തഥാ, മനോവിഞ്ഞാണധാതുയാ;

നിസ്സയലക്ഖണം വത്ഥു-രൂപം ഹദയസമ്മതം.

൫൨൪. സമാധാനരസം താസ-മുബ്ബാഹത്തേന ഗയ്ഹതി;

യസ്മിം കുപ്പിതകാലമ്ഹി, വിക്ഖിത്താ ഹോന്തി പാണിനോ.

൫൨൫. കായോ യസ്സാനുസാരേന, ചിത്തക്ഖേപേന ഖിജ്ജതി;

യസ്മിം നിരുദ്ധേ വിഞ്ഞാണ-സോതോപി ച നിരുജ്ഝതി.

൫൨൬. യം നിസ്സായ പതിട്ഠാതി, പടിസന്ധി ഭവന്തരേ;

തദേതം കമ്മസമ്ഭൂതം, പഞ്ചവോകാരഭൂമിയം.

൫൨൭. മജ്ഝേ ഹദയകോസമ്ഹി, അഡ്ഢപസതലോഹിതേ;

ഭൂതരൂപമുപാദായ, ചക്ഖാദി വിയ വത്തതി.

൫൨൮. കബളീകാരോ ആഹാരോ, രൂപാഹരണലക്ഖണോ;

കായാനുയാപനരസോ, ഉപത്ഥമ്ഭോതി ഗയ്ഹതി.

൫൨൯. ഓജായ യായ യാപേന്തി, ആഹാരസ്നേഹസത്തിയാ;

പാണിനോ കാമലോകമ്ഹി, സായമേവം പവുച്ചതി.

൫൩൦. ആകാസധാതു രൂപാനം, പരിയോസാനലക്ഖണാ;

പരിച്ഛേദരസാ രൂപമരിയാദോതി ഗയ്ഹതി.

൫൩൧. സലക്ഖണപരിച്ഛിന്നരൂപധമ്മപരിഗ്ഗഹേ;

യോഗീനമുപകാരായ, യം ദേസേസി ദയാപരോ.

൫൩൨. പരിച്ഛിന്നസഭാവാനം, കലാപാനം യഥാരഹം;

പരിയന്താനമേവേസ, തദാകാരോ പവുച്ചതി.

൫൩൩. ഗമനാദിവചീഘോസപവത്തമ്ഹി യഥാക്കമം;

വായോപഥവിധാതൂനം, യോ വികാരോ സമത്ഥതാ.

൫൩൪. സഹജോപാദിന്നകാനം, ക്രിയാവാചാപവത്തിയാ;

വിപ്ഫന്ദഘട്ടനാഹേതു, ചിത്താനുപരിവത്തകോ.

൫൩൫. സ വികാരവിസേസോയം, വിഞ്ഞത്തീതി പകാസിതോ;

വിഞ്ഞാപേതീതി കായേന, വാചായ ച വിചിന്തിതം.

൫൩൬. വായോപഥവാധികാനം, ഭൂതാനമിതി കേചന;

പവുത്താ താദിനാ കായ-പരിഗ്ഗഹസുഖായ യാ.

൫൩൭. കായോ യസ്സാനുഭാവേന,

സഹാഭോഗോവ ഖായതി;

യം നിരോധാ പരാഭൂതോ,

സേതി നിച്ചേതനോ യഥാ.

൫൩൮. ലോകേ പപഞ്ചാ വത്തന്തി, ബഹുധാ യായ നിമ്മിതാ;

കപ്പേന്തി കായമത്താനം, ബാലാ യായ ച വഞ്ചിതാ.

൫൩൯. സായം കായവചീകമ്മ-ദ്വാരഭാവേന ലക്ഖിതാ;

ബ്യാപാരഘട്ടനാഹേതു-വികാരാകാരലക്ഖണാ.

൫൪൦. കായവാചാഅധിപ്പായ-പകാസനരസാ തഥാ;

കായവിപ്ഫന്ദഘട്ടന-ഹേതുഭാവേന ഗയ്ഹതി.

൫൪൧. ലഹുതാ പന രൂപാനം, അദന്ധാകാരലക്ഖണാ;

അവിത്ഥാനരസാ സല്ല-ഹുകവുത്തീതി ഗയ്ഹതി.

൫൪൨. മുദുതാപി ച രൂപാനം, കക്ഖളാഭാവലക്ഖണാ;

കിച്ചാവിരുജ്ഝനരസാ, അനുകുല്യന്തി ഗയ്ഹതി.

൫൪൩. കമ്മഞ്ഞതാ ച രൂപാനം, അലംകിച്ചസ്സ ലക്ഖണാ;

പവത്തിസമ്പത്തിരസാ, യോഗ്ഗഭാവോതി ഗയ്ഹതി.

൫൪൪. സപ്പായമുതുമാഹാരം, ലദ്ധാ ചിത്തമനാമയം;

ലഹൂ മുദു ച കമ്മഞ്ഞം, യദാ രൂപം പവത്തതി.

൫൪൫. തഥാ പവത്തരൂപസ്സ, പവത്താകാരഭേദിതം;

ലഹുതാദിത്തയമ്പേതം, സഹവുത്തി തദാ ഭവേ.

൫൪൬. സപ്പായപടിവേധായ, പടിപത്തുപകാരികാ;

സാകാരാ രൂപസമ്പത്തി, പഞ്ഞത്തേവം മഹേസിനാ.

൫൪൭. രൂപസ്സോപചയോ നാമ, രൂപസ്സാചയലക്ഖണോ;

രൂപുമ്മുജ്ജാപനരസോ, പാരിപൂരീതി ഗയ്ഹതി.

൫൪൮. പവത്തിലക്ഖണാ രൂപ-സന്തതീതി പകാസിതാ;

അനുപ്പബന്ധനരസാ, അവിച്ഛേദോതി ഗയ്ഹതി.

൫൪൯. രൂപമാചയരൂപേന, ജായതിച്ചുപരൂപരി;

പേക്ഖതോപചായാകാരാ, ജാതി ഗയ്ഹതി യോഗിനാ.

൫൫൦. അനുപ്പബന്ധാകാരേന, ജായതീതി സമേക്ഖതോ;

തദായം സന്തതാകാരാ, സമുപട്ഠാസി ചേതസി.

൫൫൧. ഏവമാഭോഗഭേദേന, ജാതിരൂപം ദ്വിധാ കതം;

അത്ഥൂപലദ്ധിഭാവേന, ജായന്തം വാഥ കേവലം.

൫൫൨. രൂപവിവിത്തമോകാസം, പുരക്ഖത്തേന ചീയതി;

അഭാവാ പന ഭാവായ, പവത്തമിതി സന്തതി.