൫. പഞ്ചമോ പരിച്ഛേദോ

കമ്മവിഭാഗോ

൩൨൮. വിഭാഗം പന കമ്മാനം,

പവക്ഖാമി ഇതോ പരം;

കമ്മപാകക്രിയാഭേദേ,

അമോഹായ സമാസതോ.

൩൨൯. കമ്മപച്ചയകമ്മന്തി, ചേതനാവ സമീരിതാ;

തത്ഥാപി നാനക്ഖണികാ, പുഞ്ഞാപുഞ്ഞാവ ചേതനാ.

൩൩൦. ദേതി പാകമധിട്ഠായ, സമ്പയുത്തേ യഥാരഹം;

കമ്മസ്സായൂഹനട്ഠേന, പവത്തത്താ ഹി ചേതനാ.

൩൩൧. ക്ലേസാനുസയസന്താനേ, പാകധമ്മാ ഹി ജായരേ;

പഹീനാനുസയാനം തു, ക്രിയാമത്തം പവത്തതി.

൩൩൨. മൂലഭാവാ ച സബ്ബേസം, തഥേവാവജ്ജനദ്വയം;

ജനിതാനി ച കമ്മേഹി, വിപാകാനി പവത്തരേ.

൩൩൩. ചിത്തുപ്പാദവസേനേവ, കമ്മം തേത്തിംസധാ ഠിതം;

കമ്മചതുക്കഭേദേഹി, വിഭാവേയ്യ വിചക്ഖണോ.

൩൩൪. പച്ചുപ്പന്നാദികണ്ഹാദി-ജനകാദിഗരാദിതോ;

ദിട്ഠധമ്മാദികാമാദി-ഭേദാ ഛധാ യഥാക്കമം.

൩൩൫. യം പാപം സുഖവോകിണ്ണം, അകിച്ഛേന കരീയതി;

പച്ചുപ്പന്നസുഖം കമ്മം, ആയതിം ദുക്ഖപാകജം.

൩൩൬. കിച്ഛേന ദുക്ഖവോകിണ്ണം, യദി പാപം കരീയതി;

പച്ചുപ്പന്നേ ച തം ദുക്ഖം, ആയതിം ദുക്ഖപാകജം.

൩൩൭. കിച്ഛേന ദുക്ഖവോകിണ്ണം, യദി പുഞ്ഞം കരീയതി;

പച്ചുപ്പന്നമ്ഹി തം ദുക്ഖം, ആയതിം സുഖപാകജം.

൩൩൮. യം പുഞ്ഞം സുഖവോകിണ്ണം, അകിച്ഛേന കരീയതി;

പച്ചുപ്പന്നസുഖഞ്ചേവ, ആയതിം സുഖപാകജം.

൩൩൯. വിസസംസട്ഠമധുരം, സവിസം തിത്തകം തഥാ;

ഗോമുത്തമധുഭേസജ്ജ-മിച്ചോപമ്മം യഥാക്കമം.

൩൪൦. സമാദാനേ വിപാകേ ച, സുഖദുക്ഖപ്പഭേദിതം;

കമ്മമേവം ചതുദ്ധാതി, പകാസേന്തി തഥാഗതാ.

൩൪൧. ആനന്തരിയകമ്മാദി, ഏകന്തകടുകാവഹം;

കണ്ഹം കണ്ഹവിപാകന്തി, കമ്മം ദുഗ്ഗതിഗാമികം.

൩൪൨. പഠമജ്ഝാനകമ്മാദി, ഏകന്തേന സുഖാവഹം;

സുക്കം സുക്കവിപാകന്തി, കമ്മം സഗ്ഗൂപപത്തികം.

൩൪൩. വോകിണ്ണകമ്മ വോകിണ്ണ-സുഖദുക്ഖൂപപത്തികം;

കണ്ഹസുക്കം കണ്ഹസുക്ക-വിപാകന്തി സമീരിതം.

൩൪൪. അകണ്ഹസുക്കമീരേന്തി, അകണ്ഹസുക്കപാകദം;

കമ്മം ലോകുത്തരം ലോകേ, ഗതികമ്മക്ഖയാവഹം.

൩൪൫. ഇതി വട്ടപ്പവത്തമ്ഹി, ക്ലേസവോദാനഭേദിതം;

കമ്മക്ഖയേന സങ്ഗയ്ഹ, ചതുധാ കമ്മമീരിതം.

൩൪൬. ജനകഞ്ചേവുപത്ഥമ്ഭ-മുപപീളോപഘാതകം;

ചതുധാ കിച്ചഭേദേന, കമ്മമേവം പവുച്ചതി.

൩൪൭. ജനേതി ജനകം പാകം, തം ഛിന്ദതുപപീളകം;

തം പവത്തേതുപത്ഥമ്ഭം, തം ഘാതേതോപഘാതകം.

൩൪൮. കരോതി അത്തനോ പാക-സ്സാവകാസന്തി ഭാസിതം;

പാകദായകകമ്മം തു, യം കിഞ്ചി ജനകം ഭവേ.

൩൪൯. ബാധമാനകകമ്മം തു, തം പാകമുപപീളകം;

ഉപഘാതകമീരേന്തി, തദുപച്ഛേദകംപരേ.

൩൫൦. ഗരുകാസന്നമാചിണ്ണം, കടത്താകമ്മുനാ സഹ;

കമ്മം ചതുബ്ബിധം പാക-പരിയായപ്പഭേദതോ.

൩൫൧. മഹഗ്ഗതാനന്തരിയം, ഗരുകമ്മന്തി വുച്ചതി;

കതം ചിന്തിതമാസന്ന-മാസന്നമരണേന തു.

൩൫൨. ബാഹുല്ലേന സമാചിണ്ണമാചിണ്ണന്തി പവുച്ചതി;

സേസം പുഞ്ഞമപുഞ്ഞഞ്ച, കടത്താകമ്മമീരിതം.

൩൫൩. ദിട്ഠധമ്മേ വേദനീയമുപപജ്ജാപരേ തഥാ;

പരിയായവേദനീയമിതി ചാഹോസികമ്മുനാ.

൩൫൪. പാകകാലവസേനാഥ, കാലാതീതവസേന ച;

ചതുധേവമ്പി അക്ഖാതം, കമ്മമാദിച്ചബന്ധുനാ.

൩൫൫. ദിട്ഠധമ്മേ വേദനീയം, പഠമം ജവനം ഭവേ;

അലദ്ധാസേവനത്താവ, അസമത്ഥം ഭവന്തരേ.

൩൫൬. വേദനീയം തുപപജ്ജപരിയോസാനമീരിതം;

പരിനിട്ഠിതകമ്മത്താ, വിപച്ചതി അനന്തരേ.

൩൫൭. സേസാനി വേദനീയാനി, പരിയായാപരേ പന;

ലദ്ധാസേവനതോ പാകം, ജനേന്തി സതി പച്ചയേ.

൩൫൮. വുച്ചന്താഹോസികമ്മാനി, കാലാതീതാനി സബ്ബഥാ;

ഉച്ഛിന്നതണ്ഹാമൂലാനി, പച്ചയാലാഭതോ തഥാ.

൩൫൯. ചതുധാ പുന കാമാദിഭൂമിഭേദേന ഭാസിതം;

പുഞ്ഞാപുഞ്ഞവസാ ദ്വേധാ, കാമാവചരികം ഭവേ.

൩൬൦. അപുഞ്ഞം തത്ഥ സാവജ്ജ-മനിട്ഠഫലദായകം;

തം കമ്മഫസ്സദ്വാരേഹി, ദുവിധം സമ്പവത്തതി.+

൩൬൧. കായദ്വാരം വചീദ്വാരം, മനോദ്വാരന്തി താദിനാ;

കമ്മദ്വാരത്തയം വുത്തം, ഫസ്സദ്വാരാ ഛ ദീപിതാ.

൩൬൨. കമ്മദ്വാരേ മനോദ്വാരേ, പഞ്ചദ്വാരാ സമോഹിതാ;

ഫസ്സദ്വാരമനോദ്വാരം, കമ്മദ്വാരത്തയം കതം.

൩൬൩. തഥാ ഹി കായവിഞ്ഞത്തിം, ജനേത്വാ ജാതചേതനാ;

കായകമ്മം വചീകമ്മം, വചീഭേദപവത്തികാ.

൩൬൪. വിഞ്ഞത്തിദ്വയസമ്പത്താ, മനോകമ്മന്തി വുച്ചതി;

ഭേദോയം പരിയായേന, കമ്മാനമിതി ദീപിതോ.

൩൬൫. പാണഘാതാദികം കമ്മം, കായേ ബാഹുല്ലവുത്തിതോ;

കായകമ്മം വചീകമ്മം, മുസാവാദാദികം തഥാ.

൩൬൬. അഭിജ്ഝാദി മനോകമ്മം, തീസു ദ്വാരേസു ജായതി;

ദ്വീസു ദ്വാരേസു സേസാനി, ഭേദോയം പരമത്ഥതോ.

൩൬൭. ഫസ്സദ്വാരമനോദ്വാരേ, വിഞ്ഞത്തിദ്വയമീരിതം;

പഞ്ചദ്വാരേ ദ്വയം നത്ഥി, അയമേത്ഥ വിനിച്ഛയോ.

൩൬൮. അക്ഖന്തിഞാണ കോസജ്ജം, ദുസ്സില്യം മുട്ഠസച്ചതാ;

ഇച്ചാസംവരഭേദേന, അട്ഠദ്വാരേസു ജായതി.

൩൬൯. കമ്മദ്വാരത്തയഞ്ചേവ, പഞ്ചദ്വാരാ തഥാപരേ;

അസംവരാനം പഞ്ചന്നം, അട്ഠ ദ്വാരാ പകാസിതാ.

൩൭൦. തത്ഥ കമ്മപഥപ്പത്തം, പടിസന്ധിഫലാവഹം;

പാണഘാതാദിഭേദേന, ദസധാ സമ്പവത്തതി.

൩൭൧. പാണാതിപാതോ ഫരുസം, ബ്യാപാദോ ച തഥാപരോ;

ഇച്ചേവം തിവിധം കമ്മം, ദോസമൂലേഹി ജായതി.

൩൭൨. മിച്ഛാചാരോ അഭിജ്ഝാ ച, മിച്ഛാദിട്ഠി തഥാപരാ;

ഇച്ചേവം തിവിധം കമ്മം, ലോഭമൂലേഹി ജായതി.

൩൭൩. ഥേയ്യാദാനം മുസാവാദോ, പിസുണം സമ്ഫലാപനം;

കമ്മം ചതുബ്ബിധമ്മേതം, ദ്വിമൂലേഹി പവത്തതി.

൩൭൪. ഛന്ദാദോസാ ഭയാ മോഹാ, പാപം കുബ്ബന്തി പാണിനോ;

തസ്മാ ഛന്ദാദിഭേദേന, ചത്താലീസവിധം ഭവേ.

൩൭൫. ഇച്ചാപുഞ്ഞം പകാസേന്തി, ചതുരാപായസാധകം;

അഞ്ഞത്ഥാപി പവത്തമ്ഹി, വിപത്തിഫലസാധനം.

൩൭൬. തിവിധം പന പുഞ്ഞം തു, അനവജ്ജിട്ഠപാകദം;

ദാനം സീലം ഭാവനാ ച, തീസു ദ്വാരേസു ജായതി.

൩൭൭. മഹത്തഗാരവാ സ്നേഹാ, ദയാ സദ്ധുപകാരതോ;

ഭോഗജീവാഭയധമ്മം, ദദതോ ദാനമീരിതം.

൩൭൮. പുഞ്ഞമാചാരവാരിത്ത-വത്തമാരബ്ഭ കുബ്ബതോ;

പാപാ ച വിരമന്തസ്സ, ഹോതി സീലമയം തദാ.

൩൭൯. ദാനസീലവിനിമുത്തം, ഭാവനാതി പവുച്ചതി;

പുഞ്ഞം ഭാവേന്തി സന്താനേ, യസ്മാ തേന ഹിതാവഹം.

൩൮൦. ജനേത്വാ കായവിഞ്ഞത്തിം, യദാ പുഞ്ഞം കരീയതി;

കായകമ്മം തദാ ഹോതി, ദാനം സീലഞ്ച ഭാവനാ.

൩൮൧. വചീവിഞ്ഞത്തിയാ സദ്ധിം, യദാ പുഞ്ഞം കരീയതി;

വചീകമ്മം മനോകമ്മം, വിനാ വിഞ്ഞത്തിയാ കതം.

൩൮൨. തംതംദ്വാരികമേവാഹു, തംതംദ്വാരികപാപതോ;

വിരമന്തസ്സ വിഞ്ഞത്തിം, വിനാ വാ സഹ വാ പുന.

൩൮൩. ദാനം സീലം ഭാവനാ ച, വേയ്യാവച്ചാപചായനാ;

പത്താനുമോദനാ പത്തി-ദാനം ധമ്മസ്സ ദേസനാ;

സവനം ദിട്ഠിജുകമ്മ-മിച്ചേവം ദസധാ ഠിതം.

൩൮൪. കാമപുഞ്ഞം പകാസേന്തി, കാമേ സുഗതിസാധകം;

അഞ്ഞത്ഥാപി പവത്തമ്ഹി, സമ്പത്തിഫലസാധകം.

൩൮൫. ചിത്തുപ്പാദപ്പഭേദേന, കമ്മം വീസതിധാ ഠിതം;

കാമാവചരമിച്ചേവം, വിഭാവേന്തി വിഭാവിനോ.

൩൮൬. രൂപാവചരികം കമ്മ-മപ്പനാഭാവനാമയം;

കസിണാദികമാരബ്ഭ, മനോദ്വാരേ പവത്തതി.

൩൮൭. പഥവാപോ ച തേജോ ച,

വായോ നീലഞ്ച പീതകം;

ലോഹിതോദാതമാകാസം,

ആലോകോതി വിസാരദാ.

൩൮൮. കസിണാനി ദസീരേന്തി, ആദികമ്മികയോഗിനോ;

ഉദ്ധുമാതം വിനീലഞ്ച, വിപുബ്ബകം വിഖാദിതം.

൩൮൯. വിച്ഛിദ്ദകഞ്ച വിക്ഖിത്തം, ഹതവിക്ഖിത്തലോഹിതം;

പുളവം അട്ഠികഞ്ചേതി, അസുഭം ദസധാ ഠിതം.

൩൯൦. ബുദ്ധേ ധമ്മേ ച സങ്ഘേ ച, സീലേ ചാഗേ ച അത്തനോ;

ദേവതോപസമായഞ്ച, വുത്താനുസ്സതിഭാവനാ.

൩൯൧. മരണേ സതി നാമേകാ, തഥാ കായഗതാസതി;

ആനാപാനസതിച്ചേവം, ദസധാനുസ്സതീരിതാ.

൩൯൨. മേത്താ കരുണാ മുദിതാ, ഉപേക്ഖാ ഭാവനാതി ച;

ചതുബ്രഹ്മവിഹാരാ ച, അപ്പമഞ്ഞാതി ഭാസിതാ.

൩൯൩. ആഹാരേ തു പടിക്കൂല-സഞ്ഞേകാതി പകാസിതാ;

ചതുധാതുവവത്ഥാനം, ചതുധാതുപരിഗ്ഗഹോ.

൩൯൪. ചത്താരോരുപ്പകാ ചേതി, ചത്താലീസ സമാസതോ;

കമ്മട്ഠാനാനി വുത്താനി, സമഥേ ഭാവനാനയേ.

൩൯൫. ആനാപാനഞ്ച കസിണം, പഞ്ചകജ്ഝാനികം തഹിം;

പഠമജ്ഝാനികാ വുത്താ, കോട്ഠാസാസുഭഭാവനാ.

൩൯൬. മേത്താദയോ ചതുജ്ഝാനാ, ഉപേക്ഖാ പഞ്ചമീ മതാ;

ആരുപ്പാരുപ്പകാ സേസാ, ഉപചാരസമാധികാ.

൩൯൭. കസിണാസുഭകോട്ഠാസേ,

ആനാപാനേ ച ജായതി;

പടിഭാഗോ തമാരബ്ഭ,

തത്ഥ വത്തതി അപ്പനാ.

൩൯൮. കമ്മട്ഠാനേസു സേസേസു, പടിഭാഗോ ന വിജ്ജതി;